NISAR Mission 2025 : इस्रो लॉंच करणार जगातला सर्वात शक्तीशाली उपग्रह; जाणून घ्या, काय आहे निसार मिशन?

श्रीहरीकोटा – एकीकडे बदलत्या हवामानामुळे जगाचे तापमान वाढत चालले असताना अनेक ठिकाणचे पर्यावरण बदलत चालले आहे. अनेक ठिकाणी अतिवृष्टी आणि ढगफुटी सारख्या घटना घडल्या आहेत. त्यामुळे आपल्या पृथ्वीला नैसर्गिक संकटापासून वाचवण्यासाठी इस्रो आणि नासाच्या मंडळींनी एक शक्तीशाली उपग्रह अंतराळात सोडण्याचा निर्णय घेतला आहे.
मानवी इतिहासातला सर्वात ताकदवान सॅटेलाईट नीसार पुढच्या वर्षी लॉंच केला जाणार आहे. या उपग्रहाला भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था इस्रो आणि अमेरिकन अंतराळ संशोधन संस्था नासा यांनी मिळून बनविले आहे. या उपग्रह संपूर्ण जगाला कोणत्याही नैसर्गिक संकटापासून सावध करुन मनुष्यहानी होण्यापासून वाचविणार आहे. हा उपग्रह भूकंप, भूस्खलन, जंगलातील वणवे,चक्रीवादळं, हुरिकेन, अतिवृष्टी, वीज कोसळणे, ज्वालामूखीचा विस्फोट, टेक्टॉनिक प्लेट्सची हालचाल या सर्वांवर करडी नजर ठेवणार आहे. या संकटाची चाहूल लागताच हा सॅटलाईट आपल्याला सावध करणार आहे.
नासा-इस्रो सिथेंटिक अपर्चर रडार लॉंच झाल्यानंतर संपूर्ण जगाला येणाऱ्या भूकंपा संदर्भात हा पहिली माहिती देणार आहे. निसार टेक्टोनिक प्लेट्स मुव्हमेंटला सेंटीमीटरच्या पातळीवर तपासणार आहे.या हालचालीमुळे कुठे जगात भूकंप येणार हे कळू शकणार आहे. हा उपग्रह पृथ्वीला 12 दिवसात एक प्रदक्षिणा घालणार आहे.
निसार सॅटेलाईटचा एक मोठा मुख्य बेस असणार आहे. ज्यात अनेक उपकरणे बसवलेली असणार आहेत. ट्रान्सपोंडर्स, टेलिस्कोप आणि रडार सिस्टीम असेल. यात एक आर्म निघणार आहे. त्याच्यावर एक सिलिंडर असणार आहे. हे सिलिंडर लॉंच झाल्यानंतर काही तासांनी खुलणार आहे. यातून डीश एंटीना सारखी एक मोठी छत्री निघेल. ही छत्री सिथेंटिक अर्पचर रडार आहे.
निसार उपग्रह दर 12 दिवसांनी पृथ्वीला एक प्रदक्षिणा घालणार आहे.एवढ्या दिवसात पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर हवामान कसे आहे. त्यातील बदल काय आहेत. हे आपल्या अचूकपणे कळणार आहे.त्यामुळे कोणत्या देशात काय हवामान आहे हे कळणार आहे. त्यामुळे नैसर्गिक संकटाची आगाऊ सूचना आपल्याला कळणार आहे.
काय करणार निसार ?
हा कृत्रिम उपग्रह नैसर्गिक संकटापासून वाचविणार आहे. हा जगातला सर्वात महागडा अर्थ ऑर्ब्जरव्हेशन सॅटेलाईट आहे.या उपग्रहाला 10 हजार कोटी रुपयांपासून तयार केलेले आहे. कोणत्याही शहरातील भूस्खलन, चक्री वादळ, ज्वालामुखी, भूकंप,ग्लेशियर वितळणे, समुद्री वादळे, वणवे, समुद्राची पातळी वाढविणे यासह अनेक नैसर्गिक संकटाची माहिती हा उपग्रह आपल्याला देणार आहे. निसार उपग्रह अंतराळात जमा होत असलेला कचरा, पृथ्वीच्या दिशेने अंतराळातून येणारे अशनी, वा इतर वस्तू यांच्यावर देखील निसार उपग्रह लक्ष ठेवणार आहे.





