Israel-Iran | Ayatollah Ali Khamenei : इराण आणि इस्रायलमध्ये अखेर युद्धबंदी झाली आहे. प्रचंड विनाश आणि राजनैतिक दबावादरम्यान दोन्ही देशांनी युद्धबंदीची घोषणा केली. परंतु या संपूर्ण संघर्षादरम्यान इराणला सर्वात मोठा धक्का त्याच्या जवळच्या मित्रांकडून बसला आहे. जेव्हा इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांचे जीवन धोक्यात होते, तेव्हा इराण ज्या देशांवर आणि संघटनांवर सर्वात जास्त विश्वास ठेवत असे ते एकतर गप्प राहिले किंवा पाठ फिरवली. या युद्धात इस्रायलशी लढताना, इराणला विजय किंवा पराभवापेक्षा जास्त समजले असेल, आपण कोणावर विश्वास ठेवतो आणि प्रत्यक्षात कोण पाठीशी उभा राहतो. कोणी काय केले आणि इराणला आता त्याच्या धोरणात्मक भागीदारीचा पुनर्विचार करण्याची आवश्यकता का आहे ते आपण जाणून घेऊया. १. हिजबुल्लाह: अमेरिका येताच नतमस्तक झाले… इराणचा सर्वात विश्वासू मित्र हिजबुल्लाह यावेळी आश्चर्यकारक वृत्तीने समोर आला. अमेरिकन हल्ल्यानंतर असे वाटले होते की हिजबुल्लाह आघाडी ताब्यात घेईल, परंतु त्यांच्या प्रवक्त्यांनी स्पष्टपणे सांगितले की, आम्ही इस्रायल किंवा अमेरिकेवर हल्ला करणार नाही, इराण स्वतःला हाताळण्यास सक्षम आहे. म्हणजेच, अमेरिकेच्या हस्तक्षेपापूर्वी लढाईबद्दल बोलणारा हिजबुल्लाह आता युद्धबंदी आणि तटस्थतेबद्दल बोलू लागला आहे. २. हमास: फक्त भाषणबाजी, कोणतीही कृती नाही… हमासने सुरुवातीला इस्रायलविरुद्ध विधाने केली असतील, परंतु जेव्हा युद्ध शिगेला पोहोचले तेव्हा त्यांनी इराणला मदत करण्यासाठी कोणतेही ठोस पाऊल उचलले नाही. हे इराणसाठी स्पष्ट संकेत आहे की, युद्धे केवळ भाषणांनी लढली जात नाहीत. हमास उघडपणे इराणसोबत बाहेर न येण्याचे एक कारण म्हणजे ७ ऑक्टोबर २०२३ रोजी हमासने केलेल्या हल्ल्यापासून, इस्रायलने इराणची संपूर्ण पहिल्या फळीची ‘सुरक्षा भिंत’ एक-एक करून पाडली आहे. ३. सीरिया: मित्र असूनही, त्याने शत्रूला मार्ग दाखवला… इराणचा पारंपारिक मित्र मानला जाणारा सीरिया यावेळीही अपयशी ठरला. इस्रायलने इराणी तळांवर हल्ला करण्यासाठी सीरियाच्या हवाई क्षेत्राचा वापर केला. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, सीरियाच्या नवीन सरकारने यावर कोणतीही तीव्र प्रतिक्रियाही दिली नाही. शत्रूला स्वतःच्या आकाशात उडण्याची परवानगी देणे कोणत्याही संबंधांच्या पायावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करते. ४. पाकिस्तान: कतार हल्ल्याला विरोध, इराणपासून दूर… युद्धादरम्यान पाकिस्तानने इस्रायली हल्ल्यांचा निषेध केला असला तरी, जेव्हा इराणने अमेरिकेच्या अल-उदेइद हवाई तळावर प्रत्युत्तर दिले, तेव्हा इराणच्या बाजूने उभे राहण्याऐवजी, पाकिस्तानने कतारच्या समर्थनार्थ निवेदन जारी केले. पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी कतारशी एकता व्यक्त केली आणि इराणच्या वतीने मौन बाळगले. म्हणजेच, पाकिस्ताननेही धोरणात्मक संतुलनाच्या नावाखाली इराणपासून दूर राहण्याचा निर्णय घेतला. ५. तुर्कीये: शांतता चर्चेतील खरी युक्ती… तुर्कीयेने नेहमीच मध्यस्थ होण्याचा प्रयत्न केला आहे, परंतु यावेळी त्यांनी अमेरिका आणि इस्रायलच्या बाजूने शांतपणे मऊ भूमिका स्वीकारली. इराणच्या बाजूने त्यांनी कोणतेही मोठे पाऊल उचलले नाही, किंवा त्यांच्याविरुद्ध कोणतेही मोठे विधान केले नाही. शांततेच्या नावाखाली ही तटस्थता प्रत्यक्षात राजनैतिक अंतर होती. ६. अफगाणिस्तान: आश्रय मागणाऱ्यांचा पर्दाफाश… सर्वात धक्कादायक कारवाई तालिबानशासित अफगाणिस्तानमधून झाली. जेव्हा इराणच्या रेव्होल्यूशनरी गार्ड्सचे अधिकारी अफगाणिस्तानात आश्रय घेण्याचा प्रयत्न करत होते, तेव्हा गुप्तचर संस्था जीडीआयने अंतर्गत बैठकीची सर्व माहिती माध्यमांना लीक केली. यामध्ये इराणी अधिकाऱ्यांसोबत अल-कायदाचे दहशतवादीही तिथे येण्याचा प्रयत्न करू शकतात हे देखील समाविष्ट होते. म्हणजेच, आश्रय देण्याऐवजी अफगाणिस्तानने इराणच्या कमकुवतपणा उघड केला.
