Iran US War Update: पश्चिम आशियातील युद्धाच्या धगधगत्या वातावरणात एक अत्यंत महत्त्वाची आणि सकारात्मक कूटनीतिक घडामोड सुरू झाली आहे. ८ एप्रिल रोजी जाहीर झालेल्या युद्धविरामानंतर प्रथमच अमेरिका आणि इराणचे प्रतिनिधीमंडळ समोरासमोर बसून थेट चर्चेसाठी सज्ज झाले आहेत. पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबाद येथे ही ऐतिहासिक वार्ता सुरू झाली असून, यामुळे क्षेत्रीय तणाव कमी होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. ‘थेट’ चर्चेकडे पाऊल – यापूर्वी अमेरिका आणि इराणमधील संवाद हा केवळ ‘अप्रत्यक्ष’ स्वरूपाचा होता. दोन्ही देशांचे प्रतिनिधी वेगवेगळ्या दालनात बसत असत आणि पाकिस्तान मध्यस्थ म्हणून त्यांचे निरोप एकमेकांपर्यंत पोहोचवत असे. मात्र, आता या प्रक्रियेत मोठा बदल झाला असून दोन्ही देशांचे नेते एकाच टेबलावर थेट चर्चा करत आहेत. ही बदललेली स्थिती कूटनीतिक दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. सेरेना हॉटेल बनले चर्चेचे केंद्र – इस्लामाबादमधील प्रसिद्ध ‘सेरेना हॉटेल’ सध्या जागतिक कूटनीतीचे केंद्र बनले आहे. या ठिकाणी दोन्ही देशांचे उच्चस्तरीय प्रतिनिधीमंडळ दाखल झाले असून हॉटेलबाहेर कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली आहे. हेही वाचा – Donald Trump: “पहिला अधिकार आमचा असेल….”, डोनाल्ड ट्रम्पची नजर आता ब्राझीलच्या खनिज संपत्तीवर बड्या नेत्यांची उपस्थिती – या चर्चेत दोन्ही देशांचे वजनदार नेते सहभागी झाले आहेत. अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी वेंस यांच्या नेतृत्वाखालील पथकात स्टीव विटकॉफ आणि जेरेड कुशनर यांचा समावेश आहे. तर इराणच्या बाजूने संसदेचे अध्यक्ष मोहम्मद बाकर गालिबाफ आणि परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची चर्चेचे नेतृत्व करत आहेत. चर्चेला सुरुवात करण्यापूर्वी इराणच्या शिष्टमंडळाने त्यांच्या अजेंड्याला अंतिम रूप देण्यासाठी इस्लामाबादमध्येच एक महत्त्वाची रणनीतिक बैठक पार पाडली. पाकिस्तानची भूमिका निर्णायक – या संपूर्ण प्रक्रियेत पाकिस्तानचे पंतप्रधान शहबाज शरीफ मध्यस्थाची महत्त्वाची भूमिका निभावत आहेत. शरीफ यांनी या चर्चेला ‘मेक ऑर ब्रेक’ (यशाची किंवा अपयशाची अंतिम संधी) असे संबोधले आहे. चर्चेपूर्वी उपराष्ट्रपती जेडी वेंस आणि इराणच्या नेत्यांनी शहबाज शरीफ यांची स्वतंत्रपणे भेट घेऊन चर्चा केली आहे. इराणचे उपराष्ट्रपती मोहम्मद रजा आरिफ यांनी संकेत दिले आहेत की, या चर्चेचे यश पूर्णपणे अमेरिकेच्या भूमिकेवर अवलंबून असेल. जर अमेरिकेने सकारात्मक पवित्रा घेतला तर कराराची शक्यता आहे, अन्यथा संघर्ष कायम राहू शकतो. दरम्यान, गेल्या अनेक वर्षांपासून अमेरिका आणि इराणमध्ये लष्करी आणि आर्थिक पातळीवर संघर्ष सुरू आहे. अशा परिस्थितीत ही थेट चर्चा केवळ दोन देशांसाठीच नाही, तर संपूर्ण जगाच्या शांततेसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे.
