Iran mines at hormuz : मध्यपूर्वेतील संघर्षादरम्यान होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत पेरलेले भूसुरुंग आता इराणसाठी एक मोठी समस्या बनले आहेत. अमेरिकन अधिकाऱ्यांचा हवाला देत न्यूयॉर्क टाइम्सच्या एका अहवालात असा दावा करण्यात आला आहे की, इराणने नेमके कोणत्या भागात सुरुंग पेरले आहेत, हे स्वतः इराणलाही माहीत नाही. यामुळेच होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे पुन्हा उघडण्यास विलंब होत आहे.

 

बंदरापासून समुद्रापर्यंत भीती पसरली   (Iran mines at hormuz)

अहवालानुसार, गेल्या महिन्यात अमेरिका आणि इस्रायलने केलेल्या हल्ल्यानंतर, इराणने लहान बोटींचा वापर करून होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत भूसुरुंग पेरण्यास सुरुवात केली.

यापूर्वी, २ मार्च रोजी, इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या (IRGC) एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सामुद्रधुनी बंद असल्याची घोषणा केली आणि त्यातून जाणाऱ्या जहाजांना “आग लावली जाऊ शकते” असा इशारा दिला.

या घोषणेमुळे जागतिक जहाज वाहतूक बाजारात घबराट पसरली आणि कच्च्या तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली. जेव्हा सुरुंग पेरले गेले तेव्हा परिस्थिती आणखी बिघडली. तेलवाहू जहाजांची वाहतूक मोठ्या प्रमाणात कमी झाली आणि इराणच्या ड्रोन व क्षेपणास्त्र हल्ल्यांच्या धोक्याने हे संकट अधिकच गंभीर केले.

आता, आमचे स्वतःचे बोगदेही सापडत नाहीत Iran mines at hormuz 

अमेरिकी अधिकाऱ्यांच्या मते, हे बोगदे अत्यंत विखुरलेल्या आणि अव्यवस्थित पद्धतीने खोदण्यात आले होते. इराणकडे त्यांच्या स्थानांची संपूर्ण नोंदही नसेल. सागरी प्रवाहामुळे अनेक बोगदे त्यांच्या जागेवरून वाहून जाऊ शकतात, ज्यामुळे ते शोधणे आणि काढून टाकणे अधिक कठीण होते.

याच कारणामुळे इराण होर्मुझची सामुद्रधुनी पूर्णपणे सुरक्षित असल्याचे घोषित करू शकत नाही. अहवालानुसार, इराणने केवळ एक अरुंद मार्ग खुला ठेवला आहे, ज्यातून टोल भरणारी जहाजे जाऊ शकतात. रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सने जहाजांना भूसुरुंगांच्या धोक्याबद्दल इशाराही दिला आहे.

ट्रम्प यांचा दबाव, इराणची सक्ती
अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवर दबाव वाढवला आहे. कोणत्याही संभाव्य दोन आठवड्यांच्या युद्धविरामासाठी होर्मुझची सामुद्रधुनी “पूर्ण, तात्काळ आणि सुरक्षितपणे” उघडणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे.

इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनीही तांत्रिक मर्यादांचे पालन करून सामुद्रधुनी उघडली जाईल हे मान्य केले. अमेरिकी अधिकाऱ्यांच्या मते, हे विधान इराणच्या सक्तीकडे निर्देश करते.

इस्लामाबादमध्ये महत्त्वपूर्ण चर्चा होणार Iran mines at hormuz :
इराण आणि अमेरिका यांच्यात आज पाकिस्तानच्या इस्लामाबाद येथे महत्त्वपूर्ण शांतता चर्चा होणार आहे. अराघची यांच्या नेतृत्वाखालील ७० सदस्यीय इराणी शिष्टमंडळ अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जे. डी. व्हान्स यांची भेट घेणार आहे. होर्मुझ संकट आणि भूसुरुंगांचा मुद्दा हे चर्चेचे प्रमुख विषय असण्याची शक्यता आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, भूसुरुंग पेरणे सोपे होते, पण ते काढणे खूपच अवघड आहे. अमेरिकेचे सैन्यसुद्धा सुरुंग हटवण्यासाठी विशेष युद्धनौका आणि प्रगत तंत्रज्ञानावर अवलंबून असते. त्यामुळे, स्वतःच्याच सापळ्यातून सुटका करून घेणे हे इराणपुढील सर्वात मोठे आव्हान बनले आहे.