नवी दिल्ली  – पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सरकारच्या काळात भारताच्या संरक्षण निर्यातीत २३ पट वाढ झाली असून भारताच्या संपूर्ण स्वदेशी ब्रह्मोस, आकाश क्षेपणास्त्र यासह फायटर जेट तेजसला परदेशात सर्वाधिक मागणी असल्याचे दिसून आले आहे. हे यश सरकारच्या “मेक इन इंडिया’ संकल्पनेचे असल्याचे समजते.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०१४ मध्ये केंद्रात सत्ता स्वीकारल्यानंतर आणि मेक इन इंडियाला प्रोत्साहन दिल्यानंतर भारत केवळ संरक्षण क्षेत्रातच स्वावलंबी होत नाही तर संरक्षण निर्यातीच्या बाबतीतही जगातील एक प्रमुख देश म्हणून उदयास येत आहे. संरक्षण क्षेत्रात मेक इन इंडियाचा विस्तार करत भारताची संरक्षण निर्यात आतापर्यंतच्या सर्वोच्च पातळीवर पोहोचली आहे.

२०२२-२३ या आर्थिक वर्षात संरक्षण निर्यातीचा आकडा २०१४ च्या तुलनेत जवळपास २३ पटीने वाढला आहे आणि तो १६,००० कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे. त्याचबरोबर भारतात उत्पादित ब्रह्मोस, आकाश क्षेपणास्त्र आणि तेजसची मागणी सर्वाधिक आहे.

संरक्षण मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, आता भारतीय संरक्षण उपकरणांची रचना आणि विकास क्षमता ८५ हून अधिक देशांपर्यंत पोहोचत आहे. एमओडीच्या निवेदनात म्हटले आहे की निर्यात केल्या जाणार्‍या प्रमुख शस्त्रांमध्ये डॉर्नियर-२२८, १५५ मिमी प्रगत टोव्ड तोफखाना, ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र, आकाश क्षेपणास्त्र प्रणाली, तेजस, रडार, सिम्युलेटर, खाण संरक्षित वाहने, चिलखती वाहने, पिनाका रॉकेट आणि लॉन्चर, थर्मल इमेजर, बॉडी आर्मर्स, दारुगोळा यांचा समावेश आहे. याशिवाय, निर्यात करायच्या लष्करी सामग्रीच्या यादीत लाइन बदलण्यायोग्य युनिट्स आणि एव्हियोनिक्स आणि लहान शस्त्रांचे भाग आणि घटक देखील समाविष्ट आहेत.

याशिवाय लाइट कॉम्बॅट हेलिकॉप्टर आणि एअरक्राफ्ट कॅरिअर्सही परदेशी बाजारपेठेत दाखल होत असून त्यांची मागणी वाढत आहे. त्याच वेळी, तेजस हे एक महत्त्वाचे आणि उच्च-कार्यक्षमतेचे हलके लढाऊ विमान आहे, जे भारतीय हवाई दलाच्या वापरासाठी डिझाइन आणि विकसित केले गेले आहे. त्यात एक आसन आणि एक जेट इंजिन असून त्याचा विकास भारताच्या संरक्षण योजनांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे. या गुणवत्तेमुळे त्याला मोठी मागणीही आहे.