India US Trade Deal: राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या ‘झिरो टॅरिफ’ विधानानंतर, व्हाईट हाऊसच्या एका ‘Fact Sheet’ ने भारत आणि अमेरिका यांच्यातील नवीन व्यापार कराराभोवती असलेल्या गोंधळाचे स्पष्टीकरण दिले आहे. ट्रम्प प्रशासनाने या कराराचे वर्णन “ऐतिहासिक” असे केले आहे. तसेच यामुळे १.४ अब्जाहून अधिक लोकांची भारतीय बाजारपेठ अमेरिकन उत्पादनांसाठी खुली होईल, असे म्हटले. व्हाईट हाऊसने कराराच्या अटी तपशीलवार स्पष्ट केल्या आहेत, ज्यामुळे अनेक प्रमुख मुद्द्यांवर स्पष्टता मिळाली आहे. व्हाईट हाऊसच्या निवेदनानुसार, अमेरिकेने भारतावरील परस्पर शुल्क २५% वरून १८% पर्यंत कमी करण्यास सहमती दर्शविली आहे. याव्यतिरिक्त, भारतीय आयातीवरील अतिरिक्त २५% शुल्क देखील काढून टाकण्यात आले आहे. रशियाकडून तेल खरेदी थांबवण्याच्या भारताच्या वचनबद्धतेनंतर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. ‘झिरो टॅरिफ’ दाव्यावर स्पष्टीकरण India US Trade Deal: व्हाईट हाऊसच्या ‘Fact Sheet’मध्ये भारताने अमेरिकेविरुद्ध “शून्य शुल्क आणि नॉन-टॅरिफ अडथळे” यावर सहमती दर्शविल्याच्या राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांच्या दाव्यालाही संबोधित केले आहे. निवेदनात स्पष्ट केले आहे की, याचा अर्थ सर्व शुल्क तात्काळ रद्द करणे असा नाही, तर निवडक अमेरिकन उत्पादनांवरील शुल्क कमी करण्याचा किंवा टप्प्याटप्प्याने रद्द करण्याचा तत्वतः करार आहे. ट्रम्प यांच्या आक्रमक भाषेमुळे भारतीय व्यापाऱ्यांमध्ये निर्माण झालेल्या चिंतेवर ‘Fact Sheet’ लक्षणीय स्पष्टता प्रदान करते. India US Trade Deal: व्हाईट हाऊसच्या मते, भारताने सर्व अमेरिकन औद्योगिक उत्पादने आणि अनेक अमेरिकन अन्न आणि कृषी उत्पादनांवरील शुल्क रद्द करण्यास किंवा कमी करण्यास सहमती दर्शविली आहे. यामध्ये वाळलेल्या डिस्टिलर धान्य (डीडीजी), लाल ज्वारी, सुकामेवा, ताजी आणि प्रक्रिया केलेली फळे, काही डाळी, सोयाबीन तेल, वाइन, स्पिरिट्स आणि इतर उत्पादने समाविष्ट आहेत. अमेरिकेकडून अधिक खरेदी करण्याचे वचन भारताने अमेरिकेकडून अधिक उत्पादने खरेदी करण्यास देखील वचनबद्धता दर्शविली आहे. तथ्य पत्रकानुसार, भारत ५०० अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त किमतीच्या अमेरिकन ऊर्जा, माहिती आणि संप्रेषण तंत्रज्ञान, कृषी उत्पादने, कोळसा आणि इतर वस्तू खरेदी करेल. भारत नॉन-टॅरिफ अडथळ्यांवर देखील काम करेल India US Trade Deal: विधानात म्हटले आहे की, भारताने प्राधान्य क्षेत्रातील द्विपक्षीय व्यापारावर परिणाम करणारे नॉन-टॅरिफ अडथळे दूर करण्यास देखील सहमती दर्शविली आहे. दोन्ही देशांमधील व्यापार सुलभ करणे हे याचे उद्दिष्ट आहे. डिजिटल कर रद्द केला जाईल भारत आपला डिजिटल सेवा कर रद्द करेल आणि दोन्ही देश एकत्रितपणे मजबूत द्विपक्षीय डिजिटल व्यापार नियमांवर वाटाघाटी करतील. या नियमांचे उद्दिष्ट भेदभावपूर्ण किंवा ओझे प्रक्रिया दूर करणे आणि डिजिटल व्यापारातील अडथळे दूर करणे आहे. यामध्ये इलेक्ट्रॉनिक ट्रान्समिशनवर सीमाशुल्क शुल्क न लादण्याचे नियम समाविष्ट असतील. ‘उत्पत्तीचे नियम’ वर करार भारत आणि अमेरिका यांनी ‘उत्पत्तीचे नियम’ वर वाटाघाटी करण्यास देखील सहमती दर्शविली आहे जेणेकरून या कराराचे फायदे प्रामुख्याने भारत आणि अमेरिकेला मिळतील. तथ्य पत्रकात असे म्हटले आहे की दोन्ही देश आर्थिक सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी, पुरवठा साखळी सुधारण्यासाठी आणि नवोपक्रमाला प्रोत्साहन देण्यासाठी एकत्र काम करतील. यामध्ये तिसऱ्या देशांच्या गैर-बाजार धोरणांना संबोधित करणे, गुंतवणूक पुनरावलोकन आणि निर्यात नियंत्रणे यासारख्या मुद्द्यांवर सहकार्य समाविष्ट असेल. तंत्रज्ञान व्यापार आणि सहकार्य वाढवणे व्हाईट हाऊसच्या मते, भारत आणि अमेरिका तंत्रज्ञान उत्पादनांमध्ये द्विपक्षीय व्यापार लक्षणीयरीत्या वाढवतील आणि संयुक्त तांत्रिक सहकार्य वाढवतील. गेल्या आठवड्यात राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यातील फोन संभाषणानंतर हे तथ्य पत्रक प्रसिद्ध करण्यात आले. या संभाषणादरम्यान, दोन्ही नेत्यांनी परस्पर व्यापारावरील अंतरिम कराराच्या चौकटीवर सहमती दर्शविली आणि व्यापक भारत-अमेरिका द्विपक्षीय व्यापार करार (BTA) वर वाटाघाटी सुरू ठेवण्याच्या त्यांच्या वचनबद्धतेचा पुनरुच्चार केला. येत्या आठवड्यात अंतरिम करार अंमलात येईल व्हाईट हाऊसने म्हटले आहे की ही चौकट येत्या आठवड्यात अंमलात आणली जाईल आणि अमेरिकन कामगार आणि व्यवसायांसाठी ठोस फायदे सुनिश्चित करून अंतरिम करार अंतिम करण्यासाठी काम केले जाईल. उर्वरित मुद्द्यांवर वाटाघाटी सुरू निवेदनात असेही म्हटले आहे की, मान्य केलेल्या रोडमॅप अंतर्गत, दोन्ही देश उर्वरित टॅरिफ अडथळे, अतिरिक्त नॉन-टेरिफ अडथळे, तांत्रिक व्यापार अडथळे, सीमाशुल्क, व्यापार सुविधा, नियम, सेवा आणि गुंतवणूक, बौद्धिक संपदा, कामगार, पर्यावरण, सरकारी खरेदी आणि सरकारी मालकीच्या कंपन्यांच्या अनुचित व्यापार पद्धती यासारख्या मुद्द्यांवर चर्चा सुरू ठेवतील.
