India-Mauritius Agreement ।  पंतप्रधान नरेंद्र मोदी बुधवारी रात्री उशिरा मॉरिशसच्या दोन दिवसांच्या राज्य दौऱ्यावरून दिल्लीला परत आले आहेत. या भेटीमुळे, भारत आणि मॉरिशसमधील संबंध विस्तारित धोरणात्मक भागीदारीच्या पातळीवर पोहोचले आहेत. पंतप्रधान मोदी यांनी मॉरिशिसवरून आल्यानंतर,”ते मॉरिशसच्या विशेष आर्थिक क्षेत्राच्या सुरक्षेत पूर्ण सहकार्य करण्यास वचनबद्ध असल्याचे म्हटले. मॉरिशसच्या भेटीदरम्यान त्यांनी सागरी सुरक्षा आणि स्थानिक चलनांमध्ये व्यापार यासह ८ करारांवर स्वाक्षरी केली.

पंतप्रधान मोदी आणि त्यांचे मॉरिशसचे समकक्ष नवीनचंद्र रामगुलाम यांनी भारतीय रुपया आणि मॉरिशस रुपया यासारख्या स्थानिक चलनांमध्ये व्यापार समझोता सुलभ करण्यासाठी सहमती दर्शविली आहे. दोन्ही देशांमधील व्यापार, आर्थिक सहकार्य आणि भागीदारी अधिक मजबूत करण्यासाठी व्यापक आर्थिक सहकार्य आणि भागीदारी करार (CECPA) अंतर्गत दुसरे सत्र आयोजित करण्यासही दोन्ही नेत्यांनी सहमती दर्शविली.

भारत आणि मॉरिशसमधील अद्वितीय संबंध India-Mauritius Agreement । 
भारत आणि मॉरिशसमध्ये एक विशेष आणि अद्वितीय संबंध आहेत, जे इतिहास, भाषा, संस्कृती, वारसा आणि नातेसंबंधांचे बंध प्रतिबिंबित करतात. मॉरिशसमध्ये, सर्वात जास्त बोलली जाणारी भाषा भोजपुरी आहे. जी मूळतः भारताच्या एका भागात बोलली जाते. पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, स्वतंत्र, मुक्त, सुरक्षित आणि संरक्षित हिंद महासागर ही भारत आणि मॉरिशसची सामायिक प्राथमिकता आहे.

पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, त्यांनी आणि रामगुलाम यांनी दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक भागीदारीचा एक महत्त्वाचा भाग संरक्षण सहकार्य आणि सागरी सुरक्षा यावर सहमती दर्शविली. जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, दोन्ही बाजू संयुक्त सागरी देखरेख आणि जलविज्ञान सर्वेक्षणासाठी जहाजे आणि विमानांची तैनाती वाढवून सागरी सहकार्य वाढवतील. यावेळी पंतप्रधान मोदींनी ग्लोबल साउथच्या विकासावरही भर दिला.

दोन्ही देशांदरम्यान हे ८ करार झाले India-Mauritius Agreement । 
* पंतप्रधान कार्यालयाने जारी केलेल्या ‘भारत-मॉरिशस संयुक्त दृष्टिकोन वाढत्या धोरणात्मक भागीदारीसाठी’ या निवेदनात म्हटले आहे की, गेल्या काही दशकांमध्ये दोन्ही देशांमधील संबंध सतत मजबूत झाले आहेत आणि ते व्यापक धोरणात्मक भागीदारीत विकसित झाले आहेत. पंतप्रधान मोदींच्या भेटीदरम्यान, दोन्ही देशांमध्ये राजकीय देवाणघेवाण, विकास भागीदारी आणि आरोग्य आणि शिक्षण सहकार्यासह एकूण 8 करारांवर स्वाक्षरी करण्यात आली.

* राजकीय देवाणघेवाण: याअंतर्गत, दोन्ही देशांनी संसदीय कामकाजातील सर्वोत्तम पद्धती सामायिक करण्यासाठी सहकार्य मजबूत करण्याचे मान्य केले. दोन्ही देशांच्या संसद सदस्यांमधील संवाद अधिक तीव्र करण्यावरही त्यांनी सहमती दर्शविली.

*  विकास भागीदारी: यामध्ये रुपी लाइन ऑफ क्रेडिट कराराअंतर्गत व्यापार, नवीन संसद इमारत, विकास सहकार्याच्या नवीन क्षेत्रांचा शोध आणि मानव संसाधन विकास आणि क्षमता बांधणी यांचा समावेश आहे.

*  अवकाश आणि हवामान बदल: भारत-मॉरिशस उपग्रहाच्या यशस्वी विकास आणि प्रक्षेपणासाठी एकत्रितपणे काम करणे, ज्यामध्ये इस्रोमधील मॉरिशसच्या शास्त्रज्ञांना प्रशिक्षण देणे समाविष्ट आहे. मॉरिशसलाही या क्षेत्रात सहकार्याचे नवीन मार्ग शोधावे लागतील.

*  आरोग्य आणि शिक्षण सहकार्य: मॉरिशसमध्ये आरोग्य सेवांचे डिजिटलायझेशन करण्यासाठी भारतातील तज्ञाची प्रतिनियुक्ती, शिक्षणातील विकासासाठी रोडमॅप तयार करणे आणि विज्ञान आणि तंत्रज्ञान संचालनालयाच्या स्थापनेसाठी सहकार्य यांचा समावेश आहे.

*  आर्थिक आणि व्यापार सहकार्य: CECPA अंतर्गत उच्चाधिकार असलेल्या संयुक्त व्यापार समितीचे दुसरे सत्र आयोजित करणे, स्थानिक चलनांमध्ये व्यापार तोडगा सुलभ करणे, दुहेरी कर टाळण्याच्या कराराच्या दुरुस्तीवरील प्रोटोकॉलला लवकर मान्यता देणे यांचा समावेश आहे.

*  डिजिटल सहकार्य: महात्मा गांधी संस्थेतील ई-न्यायपालिका प्रणाली आणि नोंदींचे डिजिटायझेशन, सायबर सुरक्षा आणि स्वदेशी विकसित उपकरणांचा वापर यासह आयसीटी क्षेत्रात सहकार्य मजबूत करणे.

* सांस्कृतिक आणि लोकांमधील संबंध: महात्मा गांधी संस्थेला नोंदी जतन करण्यास मदत करणे, शिष्यवृत्तीद्वारे डायस्पोरा संबंध मजबूत करणे आणि मॉरिशियन लोकांसाठी चार धाम यात्रा आणि रामायण यात्रा सुलभ करणे.

*  संरक्षण आणि सागरी सुरक्षा सहकार्य: सागरी देखरेख आणि जलविज्ञान सर्वेक्षणासाठी विमानांची वाढलेली तैनाती, मॉरिशसच्या EEZ सुरक्षित करण्यात सहकार्य, राष्ट्रीय सागरी माहिती सामायिकरण केंद्राची स्थापना आणि मॉरिशस पोलिस दलासाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम यांचा समावेश आहे.

त्यांच्या दोन दिवसांच्या दौऱ्यादरम्यान, पंतप्रधान मोदी ११ आणि १२ मार्च रोजी मॉरिशसच्या दौऱ्यावर होते. मॉरिशसच्या ५७ व्या राष्ट्रीय दिनाच्या समारंभात ते प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते. २०१५ नंतर पंतप्रधान मोदी मॉरिशसच्या राष्ट्रीय दिनाच्या समारंभात सहभागी होण्याची ही दुसरी वेळ होती. मॉरिशसचे पंतप्रधान नवीनचंद्र रामगुलाम यांनी पंतप्रधान मोदींना देशाचा सर्वोच्च सन्मान, ऑर्डर ऑफ द स्टार आणि हिंदी महासागराची किल्ली प्रदान केली. हा सन्मान मिळवणारे पंतप्रधान मोदी हे पहिले भारतीय आहेत.