वॉशिंग्टन – भारत भविष्यात ड्रोन गुरू बनण्याच्या मार्गावर पुढे जात आहे. मात्र, सायबर सुरक्षेच्या आघाडीवर देश पिछाडीवर आहे. कंझ्युमर इलेक्‍ट्रिक शोने जाहीर केलेल्या रॅंकिंगमध्ये ही बाब समोर आली आहे. कंझ्युमर टेक्‍नॉलॉजी असोसिएशनने अमेरिकेच्या लास वेगास शहरात आंतरराष्ट्रीय इनोव्हेशन स्कोअरकार्ड जारी केले.

20 देशांच्या इनोव्हेशन अडॅप्टर यादीत भारत 17 व्या क्रमांकावर आहे. टेलिहेल्थ आणि ड्रोनसह भारताला एकूण चार गुण आहेत, ज्यामध्ये भारताला A किंवा A+ मिळाले आहेत. टेलीहेल्थमध्ये भारताला A+ मिळाले आहे. ड्रोन, डिजिटल मालमत्ता आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या क्षेत्रात ए मिळवले. त्याच वेळी, भारत सायबर सुरक्षा आघाडीवर अपयशी देशांपैकी एक आहे. तंत्रज्ञान, नावीन्य, धोरण आणि पायाभूत सुविधा या 15 गुणांवर आधारित स्कोअर कार्डमध्ये भारताने एकूण 2.186 गुण मिळवले आहेत.

एका अंदाजानुसार, 2027 पर्यंत भारताला पाच लाख ड्रोन पायलटची आवश्‍यकता असेल. अमेरिका आणि चीननंतर भारत 2030 पर्यंत जगातील तिसरी सर्वात मोठी ड्रोन बाजारपेठ बनेल. स्कोअरकार्डमध्ये एकूण 70 देशांना स्थान मिळाले आहे . यामध्ये सर्वाधिक श्रेणी इनोव्हेशन चॅम्पियनची आहे. यानंतर लीडर, अडॅप्टर आणि गुंतवणूकदार यादी येते.

ब्रॉडबॅंड –
भारताला धोरण स्वातंत्र्यासाठी बी प्लस, मानवी संसाधनांसाठी सी, कर अनुकूलतेसाठी डी प्लस आणि विविधतेसाठी डी मायनस गुण आहेत. भारताला संशोधन आणि विकासातील गुंतवणुकीसाठी सी स्कोअर देण्यात आला आहे. ऑगस्ट 2021 ते फेब्रुवारी 2022 दरम्यान भारतातील ड्रोन स्टार्टअपमध्ये 34.4 टक्के वाढ झाली आहे. सध्या देशात जवळपास नोंदणीकृत ड्रोन स्टार्टअप कार्यरत आहेत.
30 अब्ज डॉलरचा जागतिक ड्रोन उद्योग 2022 मध्ये, जागतिक ड्रोन उद्योग सुमारे $30 अब्ज असेल. यामध्ये 2.2 अब्ज डॉलर्ससह भारताचा वाटा सुमारे सात टक्के आहे.