India Independence Day।  महात्मा गांधींनी देशाच्या स्वातंत्र्यलढ्याचे नेतृत्व केले. १५ ऑगस्ट १९४७ हा दिवस होता जेव्हा भारत ब्रिटिशांपासून स्वतंत्र झाला. मात्र, महात्मा गांधी स्वातंत्र्याच्या उत्सवात सहभागी झाले नाहीत. त्यांच्या अनुपस्थितीमुळे अनेकांना आश्चर्य वाटले. महात्मा गांधी त्यावेळी दिल्लीपासून हजारो मैल दूर बंगालमधील कलकत्ता (कोलकाता) याठिकाणी होते, जिथे ते हिंदू-मुस्लिम दंगली शांत करण्यासाठी उपोषणावर होते.

त्या काळात जवाहरलाल नेहरू आणि सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी महात्मा गांधींना एक पत्र पाठवले, ज्यामध्ये लिहिले होते की १५ ऑगस्ट हा आपला पहिला स्वातंत्र्यदिन आहे आणि तुम्ही राष्ट्रपिता आहात. त्यात सामील व्हा आणि तुमचे आशीर्वाद द्या. गांधींनी या पत्राचे उत्तर पाठवले. त्यांनी लिहिले की जेव्हा कलकत्त्यात हिंदू आणि मुस्लिम एकमेकांना मारत आहेत, तेव्हा मी उत्सव साजरा करण्यासाठी कसा येऊ शकतो. दंगली थांबवण्यासाठी मी माझे प्राण देईन.

महात्मा गांधी स्वातंत्र्याच्या उत्सवात का सहभागी झाले नाहीत?  India Independence Day।

लॅरी कॉलिन्स आणि डोमिनिक लॅपियर यांनी लिहिलेल्या ‘फ्रीडम अॅट मिडनाईट’ या पुस्तकात असा उल्लेख आहे की जेव्हा संपूर्ण देश स्वातंत्र्याचा उत्सव साजरा करत होता, तेव्हा गांधीजी बंगालमधील भयानक दंगली शांत करण्याचा प्रयत्न करत होते. ते कलकत्ता येथील मुस्लिमबहुल भागातील ‘हैदरी मंझिल’ येथे राहत होते. त्यांनी बंगालचे माजी मुख्यमंत्री एच.एस. सुहरावर्दी यांच्यासोबत शांततेचे आवाहन केले.

महात्मा गांधी कलकत्त्यात कुठे राहत होते?  India Independence Day।

खरंतर हैदरी मंझिल हे कलकत्त्याच्या अत्यंत मागासलेल्या भागातील बेलियाघाटा येथे एका मुस्लिमाचे घर होते. महात्मा गांधींनी येथे आपले घर बनवले. त्यांनी असा धोका पत्करला कारण त्यांना संदेश द्यायचा होता की ते प्रत्येक धर्म आणि समुदायाच्या पाठीशी उभे आहेत. ज्या अहिंसेसाठी त्यांनी आयुष्यभर लढा दिला त्या अहिंसेच्या मोबदल्यात भारताला स्वातंत्र्य मिळाले याचे त्यांना खूप दुःख होते.

१५ ऑगस्ट १९४७ रोजी संपूर्ण देश स्वातंत्र्याचा पहिला दिवस साजरा करत असताना, गांधीजी कलकत्त्यात उपवास करत होते. त्यांनी कोणत्याही प्रकारच्या उत्सवात सहभागी होण्यास नकार दिला. गांधीजींचा असा विश्वास होता की जेव्हा देशातील लोक एकमेकांचे रक्त सांडत असतात तेव्हा ते उत्सव साजरा करू शकत नाहीत. त्यांच्यासाठी अहिंसा आणि प्रेम हे शक्ती आणि स्वातंत्र्यापेक्षा जास्त महत्त्वाचे होते.