Foreign exchange reserves : भारताच्या परकीय चलनसाठ्यात सलग सातव्या आठवड्यात घट झाली आहे. 23 ऑक्टोबरला संपलेल्या आठवड्यात देशाचा परकीय चलनसाठा 1.3 अब्ज डॉलरने कमी होऊन 719.8 अब्ज डॉलर झाला. या घसरणीत सोन्याच्या साठ्याचा मोठा वाटा आहे. सोन्याच्या साठ्याचे मूल्य 2.7 अब्ज डॉलरने घटले. याच काळात परकीय चलनमालमत्ता (FCA) मात्र 1.4 अब्ज डॉलरने वाढली.

4 सप्टेंबरला परकीय चलनसाठा 785.7 अब्ज डॉलर या विक्रमी पातळीवर होता. त्यानंतर सात आठवड्यांत साठ्यात सुमारे 66 अब्ज डॉलरची घट झाली. रुपयाला आधार देण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेने चलन बाजारात डॉलरची विक्री केल्याचाही साठ्यावर परिणाम झाला.

या आठवड्यात सोन्याच्या किमती सुमारे 4 टक्क्यांनी घसरून 4,165.58 डॉलर प्रति औंस झाल्या. त्यामुळे सोन्याच्या साठ्याच्या मूल्यावर परिणाम झाला.

दरम्यान, रुपया 0.3 टक्क्यांनी मजबूत होऊन 94.96 रुपये प्रति डॉलर या पातळीवर बंद झाला. मात्र ऑक्टोबरमध्ये रुपया डॉलरच्या तुलनेत 0.9 टक्क्यांनी कमजोर झाला आहे. 2026 मध्ये आतापर्यंत रुपयाची घसरण 5.35 टक्के झाली आहे.

परकीय चलनसाठा घटण्याची कारणे आणि परिणाम –

परकीय चलनसाठा घटण्याची प्रमुख कारणे म्हणजे रुपयाला आधार देण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेकडून डॉलरची विक्री, आयात वाढणे, परदेशी गुंतवणूकदारांकडून पैसे काढून घेणे आणि सोन्याच्या किमतीतील घसरण होय. परकीय चलनसाठा कमी झाल्यास देशाकडे आयात, कर्जफेड आणि आंतरराष्ट्रीय देयके करण्यासाठी उपलब्ध डॉलरचे प्रमाण कमी होते. त्यामुळे रुपयावर दबाव वाढू शकतो आणि डॉलर महाग होऊ शकतो.

परिणामी कच्चे तेल, इलेक्ट्रॉनिक वस्तू, सोने आणि इतर आयातीत वस्तू महागण्याची शक्यता असते. याचा अप्रत्यक्ष परिणाम महागाईवरही होऊ शकतो. मात्र साठ्यातील काही घट तात्पुरती असू शकते. त्यामुळे केवळ साठा कमी झाला म्हणून अर्थव्यवस्था संकटात आहे, असे मानणे योग्य नाही.