लहान मुलांच्या दृष्टिदोषात वाढ ! ‘जास्त स्क्रीन वेळ आणि मोबाईल अवलंबित्व’ हे प्रमुख कारण
Health news : आरोग्य अधिकारी ज्याला सार्वजनिक आरोग्याची वाढती चिंता म्हणत आहेत, त्यात कर्नाटकात मुलांमध्ये दृष्टी समस्यांमध्ये मोठी वाढ झाल्याचे समोर आले आहे. जास्त स्क्रीन वेळ आणि मोबाईल अवलंबित्व हे प्रमुख कारण म्हणून समोर आले आहे. गेल्या वर्षभरात, राष्ट्रीय बाल आरोग्य कार्यक्रमअंतर्गत आयोजित नियमित आरोग्य तपासणी दरम्यान राज्यभरातील १.७२ लाख मुलांना दृष्टी समस्या असल्याचे निदान झाले आहे.
हा उपक्रम १८ वर्षाखालील मुलांना लक्ष्य करतो आणि जन्मजात दोष, पौष्टिक कमतरता, रोग आणि विकासात्मक विलंब यासारख्या आरोग्य समस्या लवकर ओळखण्यासाठी आणि त्यावर उपचार करण्यासाठी डिझाइन केलेला आहे. या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून, आरोग्य विभागाने कर्नाटकातील शाळा आणि अंगणवाड्यांमध्ये आरोग्य तपासणी केली, ज्यामध्ये २०२४-२५ शैक्षणिक वर्षात १.२३ कोटी मुलांचा समावेश होता.
या तपासणींपैकी एक महत्त्वाचा भाग डोळ्यांच्या तपासणीचा होता, ज्यामुळे अभूतपूर्व संख्येने दृष्टीशी संबंधित प्रकरणे ओळखली गेली.आरोग्य तज्ञ कोविड नंतर डिजिटल स्क्रीनचा अतिवापर हे एक प्रमुख कारण म्हणून दर्शवितात.अलिकडच्या वर्षांत मुलांमध्ये मायोपिया (जवळपास दिसणारा दृष्टीदोष) मध्ये स्पष्ट वाढ झाली आहे,” असे या कार्यक्रमाशी संबंधित एका नेत्ररोगतज्ज्ञाने सांगितले.
स्मार्टफोन आणि इतर डिजिटल गॅझेट्सचा अतिरेकी वापर आणि बाह्य क्रियाकलापांमध्ये मोठी घट होणे हे हानिकारक ठरत आहे. योग्य टप्प्यावर लक्ष न दिल्यास, दृष्टी समस्या शैक्षणिक कामगिरी आणि सामाजिक विकासात अडथळा आणू शकतात.” २०२२-२३ मध्ये, ९८,००० दृष्टीदोष असलेली मुले आढळली. २०२३-२४ मध्ये ही संख्या एक लाख झाली चालू वर्षात ती आणखी वाढली.
मुलांमध्ये मोबाईल फोनच्या व्यसनाच्या वाढत्या प्रमाणामुळे आरोग्यसेवा व्यावसायिकांकडूनही गंभीर चिंता व्यक्त झाली आहे. “या उपकरणांमधून निघणाऱ्या निळ्या प्रकाशामुळे डोळ्यांत वेदना, जळजळ, जळजळ, पाणी येणे आणि लालसरपणा यासारखी लक्षणे उद्भवू शकतात. अनेक शाळा आता पीडीएफ स्वरूपात अभ्यास साहित्य वितरीत करतात, ज्यामुळे मुले स्क्रीनवर अधिक अवलंबून असतात.”
डॉक्टरांनी सांगितले की, स्क्रीनशी संबंधित समस्यांव्यतिरिक्त, आनुवंशिक परिस्थिती, खराब पोषण, डोळ्यांचे संसर्ग आणि दुखापती मुलांमध्ये दृष्टीदोष निर्माण करण्यास कारणीभूत ठरत आहेत. परिस्थिती बिकट होत असताना, वैद्यकीय व्यावसायिक आणि बाल आरोग्य समर्थक पालकांमध्ये तातडीने जागरूकता निर्माण करण्याचे आवाहन करत आहेत, त्यांना मुलांचा स्क्रीन वेळ मर्यादित करण्यास, बाह्य क्रियाकलापांना प्रोत्साहन देण्यास आणि नियमित डोळ्यांची तपासणी सुनिश्चित करण्यास उद्युक्त करत आहेत.





