Hyperhidrosis: काही लोकांना अगदी थोड्याशा उष्णतेत किंवा कोणतीही शारीरिक हालचाल न करता सुद्धा खूप घाम येतो. हाताच्या तळव्यांवर, पायांच्या तळव्यांवर, बगलेत किंवा चेहऱ्यावर सतत घाम येणं ही समस्या अनेकांना भेडसावत आहे. या स्थितीला वैद्यकीय भाषेत हायपरहायड्रोसिस असं म्हटलं जातं. सामान्यतः घाम येणं ही शरीराची नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. शरीराचं तापमान वाढलं की स्वेट ग्लँड्स (घामग्रंथी) सक्रिय होतात आणि घाम बाहेर टाकून शरीर थंड ठेवतात. पण काही लोकांमध्ये या घामग्रंथी जास्त सक्रिय होतात, त्यामुळे गरज नसतानाही मोठ्या प्रमाणात घाम येतो. तज्ज्ञांच्या मते, हायपरहायड्रोसिसचे दोन प्रकार असतात प्राथमिक आणि दुय्यम. प्राथमिक प्रकारात कोणतं ठोस कारण आढळत नाही, तर दुय्यम प्रकार काही आजार किंवा शारीरिक बदलांमुळे होतो. या समस्येची कारणं विविध असू शकतात. काही लोकांमध्ये ही समस्या आनुवंशिक असते, म्हणजेच कुटुंबात आधीपासून असल्यास पुढील पिढीतही ती दिसू शकते. तसेच हार्मोनल बदल, विशेषतः थायरॉइड, मेनोपॉज किंवा इतर हार्मोनल असंतुलनामुळेही जास्त घाम येऊ शकतो. ताण, चिंता किंवा घबराट वाढली की शरीराचा नर्व्हस सिस्टीम जास्त सक्रिय होतो आणि घाम वाढतो. याशिवाय मधुमेह, लठ्ठपणा, इन्फेक्शन किंवा काही न्यूरोलॉजिकल आजारांमुळेही ही समस्या वाढू शकते. काही औषधांच्या साइड इफेक्टमुळेही जास्त घाम येऊ शकतो. हायपरहायड्रोसिस ओळखण्यासाठी काही लक्षणं लक्षात ठेवता येतात. हात-पायांवर वारंवार घाम येणं, कपडे पटकन ओले होणं, बगलेत किंवा चेहऱ्यावर जास्त घाम येणं, त्वचेला जळजळ होणं किंवा फंगल इन्फेक्शन होणं ही त्याची मुख्य लक्षणं आहेत. यामुळे अनेकदा व्यक्तीला सामाजिक किंवा कामाच्या ठिकाणी अस्वस्थ वाटू शकतं. Hyperhidrosis ही समस्या जास्त दिवस राहिल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणं खूप गरजेचं आहे. कारण यामागे काही गंभीर कारण असण्याची शक्यता असते. योग्य तपासणी करून डॉक्टर यावर योग्य उपचार सुचवू शकतात. दरम्यान, काही सोपे उपाय करून ही समस्या नियंत्रणात ठेवता येते. हलके आणि सैल कपडे, विशेषतः कापसाचे कपडे वापरणं फायदेशीर ठरतं. डॉक्टरांच्या सल्ल्याने अँटीपर्सपिरंट वापरल्यास घाम कमी होण्यास मदत होते. आहारात जास्त मसालेदार पदार्थ, कॅफीन आणि मद्यपान टाळणं गरजेचं आहे. ताण नियंत्रणात ठेवणंही खूप महत्त्वाचं आहे. योग, ध्यान आणि नियमित व्यायाम केल्याने शरीर आणि मन शांत राहतं, त्यामुळे घाम येण्याचं प्रमाण कमी होऊ शकतं. जर या उपायांनी फरक पडला नाही, तर डॉक्टर काही वैद्यकीय उपचार सुचवू शकतात. यामध्ये औषधयुक्त अँटीपर्सपिरंट, आयनटोफोरेसिस थेरपी, बोटॉक्स इंजेक्शन आणि गंभीर परिस्थितीत शस्त्रक्रियाही केली जाऊ शकते. एकूणच, हायपरहायड्रोसिस ही जीवघेणी समस्या नसली तरी ती व्यक्तीच्या दैनंदिन जीवनावर परिणाम करू शकते. मात्र वेळेवर लक्ष दिल्यास आणि योग्य उपचार घेतल्यास ही समस्या सहज नियंत्रित करता येते.
