वॉशिंग्टन : गेल्या २० वर्षांत जगभरात मुले आणि किशोरवयीन मुलांमध्ये उच्च रक्तदाबाचे (High blood pressure) प्रमाण जवळजवळ दुप्पट झाले आहे, असे नवीन संशोधनातून दिसून आले आहे. द लॅन्सेट चाइल्ड अँड अॅडोलेसेंट हेल्थ मध्ये प्रकाशित झालेल्या १९ वर्षे किंवा त्यापेक्षा कमी वयाच्या मुलांमध्ये आणि किशोरवयीन मुलांमध्ये उच्च रक्तदाबाचे जागतिक प्रमाण: एक अपडेटेड सिस्टेमॅटिक रिव्ह्यू आणि मेटा-अॅनालिसिस या अभ्यासातून हे निष्कर्ष आले आहेत. या अभ्यासात ४,४३,००० हून अधिक तरुणांचा समावेश असलेल्या २१ देशांमधील ९६ अभ्यासांमधील डेटाचे विश्लेषण करण्यात आले आहे. विश्लेषणातून असे दिसून आले आहे की १९ वर्षांखालील मुलांमध्ये उच्च रक्तदाब २००० मध्ये सुमारे ३.२ टक्क्यांवरून २०२० मध्ये ६ टक्क्यांहून अधिक झाला आहे. मुलांमध्ये सुमारे ३.४० टक्क्यांवरून ६.५३ टक्क्यांपर्यंत आणि मुलींमध्ये ३.०२ टक्क्यांवरून ५.८२ टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली आहे. डॉक्टरांच्या मते, बालपणातील उच्च रक्तदाब भविष्यातील आजारासाठी पूर्वसूचना देणारा सायरन म्हणून काम करतो. जर ते ओळखले नाही आणि व्यवस्थापित केले नाही तर ते हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी रोग, मूत्रपिंडाचे आजार आणि इतर दीर्घकालीन गुंतागुंत निर्माण करू शकते अभ्यासाच्या लेखकांनी यावर भर दिला आहे की लहानपणी आढळून येणारे उच्च रक्तदाब टिकून राहण्याची प्रवृत्ती असते, त्यामुळे प्रतिबंध आणि वेळेवर हस्तक्षेप करणे आवश्यक आहे. अभ्यासात बालपणातील वाढत्या लठ्ठपणाकडे मुख्य कारण म्हणून लक्ष वेधले आहे. संशोधकांना असे आढळून आले की लठ्ठपणा असलेल्या जवळजवळ पाचव्या मुलांमध्ये आणि किशोरवयीन मुलांमध्ये उच्च रक्तदाब असतो, जो निरोगी वजन असलेल्या मुलांमध्ये आढळणाऱ्या प्रमाणापेक्षा आठ पट जास्त असतो. लठ्ठपणामुळे रक्तवाहिन्यांमध्ये बदल, इन्सुलिन प्रतिरोध, दाहक प्रक्रिया आणि हार्मोनल बदल होतात ज्यामुळे सामान्य रक्तदाब राखणे अधिक कठीण होते. जीवनशैलीतील घटक देखील भूमिका बजावतात, विशेषतः प्रक्रिया केलेल्या अन्नाचे वाढते वर्चस्व, स्क्रीनवर जास्त वेळ घालवणे, शारीरिक निष्क्रियता आणि झोपेचे चक्र विस्कळीत होणे, हे सर्व वजन, चयापचय आणि रक्तदाब नियमनावर परिणाम करतात. भारतातील मुले आणि किशोरवयीन मुलांमध्ये उच्च रक्तदाबाचे वाढते प्रमाण ही एक अशी चेतावणी आहे जी आपण आता दुर्लक्षित करू शकत नाही. एकेकाळी प्रौढांसाठी असलेला आजार आता शाळांमध्येही पसरत आहे. मुलांमध्ये मधुमेहाचे प्रतिबंध जागरूकता, नियमित तपासणी आणि दैनंदिन निवडींमध्ये आहे. निरोगी घरगुती जेवण, कमी स्क्रीन टाइम आणि नियमित हालचाल आणि व्यायाम हे केवळ मधुमेह प्रतिबंधासाठीच नाही तर मुलांमध्ये कोणत्याही दीर्घकालीन आजाराचे आधारस्तंभ आहेत.
