मुंबई : महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांना सध्या मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाने झोडपून काढले आहे. यंदा आधीच पुराच्या तडाख्यात सापडलेल्या मराठवाड्यावर आता आणखी संकटाची शक्यता निर्माण झाली आहे. भारतीय हवामान खात्याने (IMD) २८ आणि २९ सप्टेंबर २०२५ या दोन दिवसांसाठी मराठवाड्यासह राज्यातील विविध भागांत मुसळधार पावसाचा इशारा दिला आहे. रायगड जिल्ह्यासाठी रेड अलर्ट जारी करण्यात आला असून, पुणे शहर आणि परिसरातही सकाळपासून पावसाचा जोर वाढला आहे. खडकवासला धरण परिसरात पावसाचा जोर वाढल्याने मुठा नदीत १०,००० क्युसेकपेक्षा जास्त वेगाने पाण्याचा विसर्ग सुरू झाला आहे. मराठवाड्यावर पावसाचे संकट हवामान विभागाच्या ताज्या अहवालानुसार, पश्चिम विदर्भ आणि परिसरात कमी दाबाचा पट्टा सक्रिय आहे. गेल्या सहा तासांत हा पट्टा ताशी ४३ किमी वेगाने पश्चिमेकडे सरकला आहे. २८ सप्टेंबर रोजी सकाळी ५:३० वाजता ही प्रणाली अकोल्याच्या दक्षिणेस ५० किमी, छत्रपती संभाजीनगरच्या ईशान्येस १८० किमी, नाशिकपासून ३३० किमी आणि सुरतपासून ५४० किमी अंतरावर केंद्रित होती. हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार, पुढील १२ तासांत हा कमी दाबाचा पट्टा मराठवाडा आणि मध्य महाराष्ट्रातून पश्चिमेकडे सरकत कमकुवत होईल आणि कमी दाबाच्या क्षेत्रात रूपांतरित होईल. तरीही, या कालावधीत पावसाचा जोर कायम राहण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे मराठवाड्यातील परिस्थिती आणखी बिकट होऊ शकते. मराठवाड्यात सरासरीपेक्षा जास्त पाऊस यंदा मराठवाड्यात पावसाने सरासरी ओलांडली असून, अनेक जिल्ह्यांमध्ये सामान्यापेक्षा जास्त पर्जन्यमान नोंदवले गेले आहे. छत्रपती संभाजीनगर : सरासरी ५८१.७ मिमीच्या तुलनेत ७०८.१ मिमी पाऊस (१२०%). जालना : ६३०.१ मिमीच्या तुलनेत ७७१.८ मिमी (१२८%). बीड : ५६६ मिमीच्या तुलनेत ८३५ मिमीपेक्षा जास्त (१४७.६%). लातूर : ७०६ मिमीच्या तुलनेत ८९४ मिमीपेक्षा जास्त (१२६.७%). धाराशिव : ६०३.१ मिमीच्या तुलनेत ९२४.६ मिमी (१५३.३%). नांदेड : ८१४.४ मिमीच्या तुलनेत १०८५ मिमी (१३३.२ %). परभणी : ६६१.३ मिमीच्या तुलनेत ८७४ मिमी (११४.९%). हिंगोली : ७९५.३ मिमीच्या तुलनेत १०६२.८ मिमी (१३३.६%). या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते की, मराठवाड्यातील अनेक जिल्ह्यांना यंदा सरासरीपेक्षा ११४% ते १५३% जास्त पाऊस झाला आहे. यामुळे शेती, जनजीवन आणि पायाभूत सुविधांवर गंभीर परिणाम झाला आहे. मुंबईतील पावसाची परिस्थिती मुंबई शहरात यंदा सरासरीपेक्षा ४% कमी पाऊस नोंदवला गेला आहे, तर मुंबई उपनगरांमध्ये सरासरीपेक्षा २९% जास्त पाऊस पडला आहे. यामुळे उपनगरांमध्ये पूरस्थिती आणि पाणी साचण्याच्या समस्या उद्भवल्या आहेत. उर्वरित महाराष्ट्रात सतर्कता मराठवाड्याबरोबरच राज्यातील इतर भागांनाही पावसाचा तडाखा बसण्याची शक्यता आहे. रायगडसाठी रेड अलर्ट जारी करण्यात आला आहे, तर पुणे, नाशिक, ठाणे, पालघर आणि धरण परिसरात मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. यामुळे नद्यांमध्ये पूर येण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. विशेषत: पुण्यातील खडकवासला धरण परिसरात पावसाचा जोर वाढल्याने मुठा नदीच्या पाण्याचा विसर्ग वाढला आहे. ज्यामुळे नदीकाठच्या गावांना सतर्कतेचा इशारा देण्यात आला आहे. शेतकऱ्यांसाठी चिंतेची बाब आधीच अतिवृष्टीमुळे शेतीचे मोठे नुकसान झालेले आहे. आता पुन्हा येणाऱ्या मुसळधार पावसामुळे शेतकऱ्यांचे आणखी नुकसान होण्याची भीती आहे. पिके पाण्याखाली जाणे, जमिनीची धूप आणि पायाभूत सुविधांचे नुकसान यामुळे शेतकरी आणि सामान्य नागरिक हैराण झाले आहेत. शासन आणि प्रशासनाने सर्व नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आणि आवश्यक खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले आहे. पुढील दोन दिवस निर्णायक हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार, पुढील दोन दिवस (28 आणि 29 सप्टेंबर) महाराष्ट्रासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्र आणि कोकणातील काही भागांत मुसळधार पावसाची शक्यता असल्याने प्रशासनाने पूर व्यवस्थापन आणि बचाव कार्यासाठी तयारी केली आहे. नागरिकांना नदीकाठच्या भागात न जाण्याचा आणि सुरक्षित ठिकाणी राहण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
