GST: शनिवारी झालेल्या जीएसटी कौन्सिलच्या बैठकीत रेडिमेड गारमेंट क्षेत्राला मोठा झटका बसला आहे. सरकारने कर दोन स्लॅबवरून 3 स्लॅबवर वाढवला आहे. सध्या 1,000 रुपयांपर्यंतच्या सिंगल रेडिमेड वस्तूंच्या खरेदीवर 5 टक्के कर आकारला जातो. तर 1000 रुपयांच्या वरच्या कपड्यांच्या खरेदीवर 12 टक्के कर भरावा लागतो. मात्र आता सरकारने त्यांच्यावर कर वाढवला आहे. त्याचा थेट परिणाम लग्नसराईवर दिसून येत आहे. लग्नासाठी कपड्यांची खरेदी करणाऱ्या लोकांना आता जास्त पैसे खर्च करावे लागणार आहेत.

प्रत्यक्षात आता 1500 रुपयांपर्यंतच्या तयार कपड्यांवर 5 टक्के कर, 1500 ते 10 हजार रुपयांपर्यंतच्या कपडय़ांवर 18 टक्के कर आणि 10 हजार रुपयांच्या वरच्या कपडय़ांवर 28 टक्के कर भरावा लागणार आहे. त्यापैकी 28 टक्के श्रेणी नवीन आहे. त्याचा पहिला थेट परिणाम लग्नसराईवर दिसून येईल. जर वधू किंवा वराने 10 हजार रुपयांपेक्षा जास्त किमतीची एकच वस्तू खरेदी केली आणि त्याचे बिल 1 लाख रुपयांपर्यंत असेल तर त्यावरील कर 12 हजार रुपयांवरून 28 हजार रुपयांपर्यंत वाढेल. नवे नोटिफिकेशन लवकरच येण्याची शक्यता आहे. नवीन वर्षात लग्नाची खरेदी करण्याचा विचार करणाऱ्यांना कपड्यांची खरेदी महाग पडू शकते.

याप्रकरणी काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनीही शनिवारी केंद्र सरकारच्या कर धोरणावर प्रश्न उपस्थित केले होते. त्यांनी सोशल मीडियावर लिहिले की, जीएसटीमधून सातत्याने वाढणाऱ्या कलेक्शनमध्ये सरकार नवीन टॅक्स स्लॅब आणणार आहे. जनतेला लागणाऱ्या वस्तूंवर जीएसटी वाढवण्याची योजना आहे. भांडवलदारांना सूट दिली जात आहे. तर सर्वसामान्यांची लूट केली जात आहे.

सध्या लग्नसराईचा हंगाम सुरू आहे. लोक बऱ्याच काळापासून पैसा पैसा जोडून पैसे गोळा करत असतील, परंतु सरकार 1500 रुपयांच्या वरच्या कपड्यांवरील जीएसटी 12 टक्क्यांवरून 18 टक्क्यांपर्यंत वाढवणार आहे. हा घोर अन्याय आहे. राहुल यांनी जीएसटीला गब्बर सिंग टॅक्स म्हटले आहे. ते म्हणाले की, अब्जाधीशांची कर्जे माफ करण्यासाठी गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांचा कष्टाचा पैसा लुटला जात आहे. आमचा लढा या अन्यायाविरुद्ध आहे. कराच्या बोजाविरोधात आम्ही जोरदार आवाज उठवू आणि ही लूट थांबवण्यासाठी सरकारवर दबाव आणू.

अशा प्रकारे विधेयक तयार केले जाईल –

रेडिमेड व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, जर कोणी 1500 रुपयांपर्यंतचे रेडिमेड कपडे खरेदी केले तर 5 टक्के कर भरावा लागतो. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या पँटची किंमत 1000 रुपये असेल तर 50 रुपयांचा जीएसटी 5 टक्के दराने भरावा लागेल. जर तुम्ही 10,000 रुपयांपेक्षा जास्त किमतीची खरेदी केली आणि समजा तुम्ही 10,000 रुपयांचे कपडे खरेदी केले तर तुम्हाला एका सिंगल कपड्यावर 1,800 रुपये कर भरावा लागेल. जर तुम्ही 1 लाख रुपयांपेक्षा जास्त किंमतीचा लेहेंगा खरेदी केला तर तुम्हाला 28 हजार रुपयांपर्यंत कर भरावा लागेल.

मुलांचा शाळेचा ड्रेसही महागणार!

कपड्यांशी संबंधित व्यापारीही याला विरोध करत आहेत. साधारणत: मध्यमवर्गीय व्यक्ती दोन हजार रुपये किमतीचे कपडे खरेदी करत असल्याचे व्यापारी सांगतात. म्हणजे पँट किंवा शर्ट दोन्हीची किंमत 2000 रुपयांपेक्षा कमी आहे. त्यामुळे 5 टक्के कर हा 1500 रुपयांवर नसून 2000 रुपयांवर असावा. मात्र सरकारने मध्यमवर्गीय कुटुंबांवरील कराचा बोजा सहा टक्क्यांनी वाढवला आहे. पूर्वी 12 टक्के असलेल्या गोष्टी आता 18 टक्क्यांवर पोहोचल्या आहेत. अशा परिस्थितीत मुलांचे शालेय कपडे आणि मोठ्यांचे कपडेही महागणार आहेत.

2017 मध्ये GST लागू –

सरकारने 1 जुलै 2017 रोजी देशभरात जीएसटी लागू केला. यानंतर केंद्र आणि राज्य सरकारचे 17 कर आणि 13 उपकर हटवण्यात आले. जीएसटी हा अप्रत्यक्ष कर आहे. 2017 मध्ये पूर्वीचे अप्रत्यक्ष कर, सेवा कर, खरेदी कर, उत्पादन शुल्क आणि इतर अनेक अप्रत्यक्ष करांच्या बदलासाठी त्याची अंमलबजावणी करण्यात आली. जीएसटीमध्ये 5, 12, 18 आणि 28 टक्के असे चार स्लॅब आहेत.

सरकारने नोव्हेंबर 2024 मध्ये GST मधून 1.82 लाख कोटी रुपये गोळा केले आहेत. वार्षिक आधारावर 8.5 टक्के वाढ झाली आहे. वर्षभरापूर्वी म्हणजेच नोव्हेंबर 2023 मध्ये सरकारने 1.68 लाख कोटी रुपयांचा जीएसटी जमा केला होता. त्याच वेळी, या आर्थिक वर्षात म्हणजे 2024-25 मध्ये आतापर्यंत 14.56 लाख कोटी रुपये जीएसटीमधून आले आहेत.