मॉस्को – अमेरिकेने रशिया आणि गुरपतवंत सिंग पन्नू यावरून सुरू असलेल्या द्विपक्षीय तणावादरम्यान तेजस लढाऊ विमानाबाबत भारताला पुन्हा एकदा मोठा धक्का दिला आहे. अमेरिकेच्या जीई एरोस्पेस कंपनीने आता भारताच्या स्वदेशी तेजस एमके 1ए फायटर जेटसाठी इंजिनचा पुरवठा 2025 पर्यंत पुढे ढकलला आहे. यामुळे भारतीय हवाई दलाच्या आधुनिकीकरण कार्यक्रमाला मोठा धक्का बसला आहे.

तेही एकीकडे भारतीय मिग-21 विमाने निवृत्त होत असताना आणि दुसरीकडे चीनपासून पाकिस्तानपर्यंत मोठ्या प्रमाणावर आधुनिक लढाऊ विमाने त्यांच्या हवाई दलात समाविष्ट केली जात असताना अमेरिकेने भारताला हा दणका दिला. मात्र अमेरिकेच्या फसवणुकी दरम्यान, मित्र रशियाने भारताला आपल्या नवीन आणि अत्याधुनिक सुखोई विमानांसाठी मोठी ऑफर दिली आहे.

रशियाने भारताला आपल्या सर्वात आधुनिक आणि धोकादायक सुखोई-75 चेकमेट आणि सुखोई-35 संदर्भात मोठी ऑफर दिली आहे. रशियाने आपले पाचव्या पिढीतील फायटर जेट सुखोई 75 भारतात तयार करण्याची ऑफर दिली आहे. रशिया हा भारताचा सर्वात मोठा शस्त्रास्त्र निर्यातक देश आहे आणि तो भारताला गमावू इच्छित नाही.

दुसरीकडे, अमेरिकेला भारताने आपले एफ-35 लढाऊ विमान विकत घ्यावे असे वाटते, परंतु तेजस वादानंतर त्याच्या आशांना धक्का बसू शकतो. सुखोई-75 हे अमेरिकेच्या एफ-35 स्टेल्थ फायटर जेटला उत्तर मानले जाते, आणखी किमतीतही ते खूपच स्वस्त आहे. सुखोई-75 हे फायटर जेट प्रगत एव्हीओनिक्स आणि एआयने सुसज्ज आहे आणि एका विमानाची किंमत सुमारे 30 ते 35 दशलक्ष डॉलर्स आहे. हे अमेरिकन एफ-35 (82.5 दशलक्ष) च्या निम्म्याहून कमी आहे. रशिया आणि भारतामध्ये हा करार झाल्यास दोन्ही देशांमधील संबंध अधिक दृढ होतील. त्याचबरोबर पाश्चिमात्य देशांच्या निर्बंधांना सामोरे जाणाऱ्या रशियन अर्थव्यवस्थेला यामुळे मोठी मदत मिळणार आहे.

तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर हा जेट करार झाला तर रशियाचा आशियातील सामरिक प्रभाव आणखी वाढेल, तर या विमानाची निर्यात करून रशिया अनेक दशकांपासून भारताला मिगपासून सुखोईपर्यंतच्या लढाऊ विमानांचा पुरवठा करत आहे. सुखोई 2025 मध्ये होणाऱ्या एरो इंडिया 2025 प्रदर्शनात आपले एसयू-75 सादर करणार आहे.

अनेक सूत्रांचे म्हणणे आहे की, रशिया भारताला हे अत्याधुनिक विमान आपल्या देशात बनवण्याची ऑफर देणार आहे. भारत ते इतर देशांना विकू शकेल. भारतासोबतचे संबंध दाखवणारा आपला जवळचा मित्र चीन याची पर्वा न करता रशिया भारताला ही ऑफर देत आहे. अमेरिकन तज्ञांचे म्हणणे आहे की सुखोई-75 हे एक उत्कृष्ट स्टेल्थ फायटर जेट आहे जे रडारने पकडले जात नाही. त्याचा वेग 1.8 मॅक आहे. त्याची श्रेणी सुमारे 3 हजार किमी आहे. हे विमान 7.4 टन शस्त्रे देखील वाहून नेऊ शकते. यामध्ये हवेतून हवेत आणि हवेतून जमिनीवर मारणाऱ्या धोकादायक क्षेपणास्त्रांचा समावेश आहे.

Iran-Israel War : इस्रायलचा बदला घेण्यासाठी कसा करणार इराण हल्ला? अमेरिका घेणार महत्वाची भूमिका; अधिकारी काय म्हणाले, पाहा….

त्याचवेळी रशियाने आपल्या चौथ्या पिढीतील सुखोई-35 विमानाबाबत भारताला मोठी ऑफर दिली आहे. रशियन कंपनी रोसोबोरोन एक्सपोर्टने म्हटले आहे की, ते या विमानाचे उत्पादन दुप्पट करू शकतात आणि ते फार कमी वेळात भारताला पुरवू शकतात. भारताला 114 लढाऊ विमाने खरेदी करायची आहेत. सुखोई-35 हे देखील अतिशय आधुनिक रशियन विमान असून ते अनेक धोकादायक शस्त्रांनी सुसज्ज आहे. भारतीय हवाई दल सध्या सुखोई-30 एमकेआयचा वापर मोठ्या प्रमाणावर करते.