नवी दिल्ली – रोज रोज जाणाऱ्या लाईटला वैतागून शेतकऱ्याने या समस्येचे निवारण करण्यासाठी पाऊल उचलण्याचा निर्णय घेतला. गरज पाहून समस्यांवर मात करण्यासाठी स्वतःच वीज निर्मिती सुरु केली. मध्य प्रदेशातील खरगोन जिल्ह्यात वीज कपात आणि पाण्याच्या समस्येपासून मुक्त होण्यासाठी, एका शेतकऱ्याने कुंदा नदीवर एक मोठा बांध बांधला आहे. याठिकाणी शेतकऱ्याने वीज निर्मितीसाठी मोठे टर्बाइन उभारले आहे. त्यासाठी त्यांनी तब्बल 12 वर्षांपूर्वी अभियान सुरू केले होते.

आतापर्यंत केंद्र सरकार आणि मध्य प्रदेश सरकारकडून यासाठी कोणतीही मदत मिळालेली नाही. आर्थिक मदतीअभावी १०० मेगावॅट वीज निर्मितीचे स्वप्न अधुरेच राहिल्याचे या शेतकऱ्याने सांगितले. हा वीज प्रकल्प उभारण्यासाठी शेतकऱ्याने सुमारे सात कोटी रुपये खर्च केले आहेत.58 वर्षीय शेतकरी मोहनलाल जांगडे यांनी 2011 मध्ये वीज आणि पाण्याच्या समस्येतून सुटका करण्यासाठी एक मोठा निर्णय घेतला. सुमारे 600 फूट लांब असलेल्या विशाल कुंदा नदीवर पॉवर प्लांट बांधण्याचा निर्णय घेतला आणि नदीवर बांध बांधण्यास सुरुवात केली.

शेतकरी मोहनलाल यांनी सांगितले की, 2009 मध्ये त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले आणि ते कुंदा नदीच्या काठावर त्यांच्या अंत्यविधीसाठी गेले होते. या काळात उन्हाळी हंगामात नदीत पुरेसे पाणी नसल्याने सिंचनासाठी शेतकऱ्यांची धडपड सुरू होती. त्यावेळी क्वचितच 6 तास वीज उपलब्ध होती.पुरेशी वीज आणि पाणी न मिळण्याची समस्या कायम राहिली. पाणी आणि विजेच्या समस्येपासून मुक्त होण्यासाठी कुंदा नदीवर बांध बांधून वीज निर्मितीसाठी टर्बाइन बांधण्याचा विचार माझ्या मनात आला आणि अशा प्रकारे २०११ मध्ये मी वीज प्रकल्प उभारण्याची मोहीम सुरू केली.

शेतकऱ्याने अथक परिश्रम करून तीन ग्रामपंचायतींच्या हद्दीत बंधारा बांधला. येथे कुंदा नदीवर 600 फुटांपेक्षा जास्त लांब आणि सुमारे 5 फूट रुंद बांध बांधण्यात आले आहे. सुमारे 15 फूट उंचीचा सिमेंट कमानीचा बांध बांधण्यात आला आहे. त्याची खोली सुमारे 15 फूट असल्याचे सांगितले जाते.

प्रकल्पाच्या डीपीआर मंजुरी आणि पत्रासोबतच धरणाच्या जागेवर जिल्हाधिकाऱ्यांनी ३१०० चौरस मीटर जागा दिली आहे. वीज व्यवस्थापन कंपनी जबलपूरसोबत वीज खरेदी करारही करण्यात आला आहे, मात्र अद्यापही अनुदानाची रक्कम शेतकऱ्याला मिळालेली नाही. वास्तविक, केंद्रीय योजनेत 90 टक्के अनुदान निश्चित करण्यात आले होते.

शेतकरी मोहनलाल यांनी सांगितले की, त्यांना इंदूरच्या GSITS पॉवर प्लांटची माहिती मिळाली. तेथून केंद्र सरकारच्या योजनेंतर्गत अनुदान मिळत असल्याचे समोर आले. योजनेबद्दल संपूर्ण माहितीसाठी, नवीकरणीय ऊर्जा विभागाला भेट द्या जो आता नवीन आणि नूतनीकरण ऊर्जा विभाग म्हणून ओळखला जातो.

मोहनलाल म्हणतात की ही 14 मीटर 200 दया टर्बाइन आहे. एकदा प्लॅनेटरी गिअरबॉक्स चालविल्यानंतर, टर्बाइन 252 वेळा फिरते. एका वेळी सुमारे 100 किलोवॅट वीजनिर्मिती होऊ शकते आणि केंद्र सरकारने मदत केल्यास या टर्बाइनमधून एक मेगावॉट वीजनिर्मिती होऊ शकते.