Tukaram Mundhe : तुकाराम मुंढे यांनी राज्याच्या अन्न व औषध प्रशासन विभागाचा कारभार हाती घेतल्यापासून भेसळयुक्त आणि नागरिकांच्या आरोग्याला हानीकारक असलेले खाद्यपदार्थ, उत्पादने आणि हॉटेल्सवर कारवाई करण्याचा धडाका लावला आहे.

अनेक हॉटेल, डेअरी, दुकानात अस्वच्छता असल्याच्या कारणावरुन संबंधित आस्थापनांचे परवाने निलंबित केले जात आहेत. आता एफडीएने बॉलिवूड अभिनेते शाहरुख खान, अजय देवगण आणि टायगर श्रॉफ यांना ‘विमल इलायची’च्या जाहिरातीप्रकरणी कारणे दाखवा नोटीस बजावली आहे.

तुकाराम मुंढे यांनी आता बॉलीवूडवर निशाणा साधण्यास सुरुवात केल्याने ते पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहे. आता या संपूर्ण प्रकरणावर स्वत: तुकाराम मुंडे यांनी प्रतिक्रिया दिली आहे. ते म्हणाले की, “विमल कंपनी गुटख्याचे उत्पादन आणि विक्री करण्याच्या प्रक्रियेतही समाविष्ट राहिलेली आहे. सध्या ते इथे उत्पादन करत नसले, तरी आमच्या तपासात, शोध आणि जप्ती कारवायांदरम्यान आम्हाला अनेक ठिकाणी विमल प्रॉडक्ट्स हे गुटखा म्हणूनही विकले जात असल्याचे आढळले आहे.”

“सध्या जी जाहिरात दाखवली जात आहे, त्यात दावा केला जातोय की ते इलायची किंवा दुसरं काहीतरी आहे, परंतु महाराष्ट्रात बंदी असलेल्या पदार्थाची ती एक प्रकारची ‘सरोगेट जाहिरात’ आहे. याच कारणामुळे आम्ही सदर कलाकारांकडून त्याबाबत स्पष्टीकरण मागितले आहे,” असंही तुकाराम मुंढे म्हणाले.

दरम्यान, या नोटीसद्वारे कलाकारांकडून उत्तर मागवण्यात आले असून ही जाहिरात हटवण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत. अहवालानुसार, FDA ने सोशल मीडियावरून हा प्रमोशनल कंटेंट हटवण्यासाठी १५ दिवसांची मुदत दिली आहे.

नेमका आक्षेप काय?
महाराष्ट्रात गुटखा, पान मसाला आणि तंबाखूजन्य पदार्थ्यांच्या विक्रीवर पूर्णपणे बंदी आहे. ‘विमल’ हा ब्रँड पान मसाल्यासाठी ओळखला जातो. असे असताना ही ‘विमल इलायची’च्या नावाखाली जाहिरात करून प्रत्यक्षात ग्राहकांचे लक्ष बंदी असलेल्या उत्पादनाकडे वेधतो, असा अनेकांचा दावा आहे. Tukaram Mundhe

‘विमल’ ब्रँड यापूर्वीही अडकले वादात
‘विमल’ ब्रँड आपल्या जाहिरातींमुळे वादात सापडण्याची ही पहिलीच घटना नाही. यापूर्वीही यावर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. 2018 मध्ये, ‘डायरेक्टरेट जनरल ऑफ हेल्थ सर्व्हिसेस’ने (DGHS) ‘विष्णू पाउच पॅकेजिंग प्रायव्हेट लिमिटेड’ला नोटीस बजावली होती.

त्यावेळी, कंपनीवर आपल्या इतर उत्पादनांच्या आडून अप्रत्यक्षपणे तंबाखूचा प्रचार केल्याचा आरोप ठेवण्यात आला होता. मात्र, कंपनीने या कारवाईला आव्हान दिले आणि आपण देशांतर्गत बाजारासाठी तंबाखू उत्पादनांचे उत्पादन करत नसल्याचे  स्पष्ट केले. हा वाद न्यायालयात गेला आणि जानेवारी 2024 मध्ये दिल्ली उच्च न्यायालयाने DGHS चे अपील फेटाळून लावले.

‘सरोगेट जाहिरात’ म्हणजे काय?

एका वृत्तानुसार, एखाद्या बंदी असलेल्या किंवा निर्बंध असलेला वस्तूची (उदा. दारू, तंबाखूजन्य पदार्थ, पान मसाला) थेट जाहिरात न करता, दुसऱ्या एखाद्या वैध वस्तूच्या (उदा. सोडा, इलायची) माध्यमातून अप्रत्यक्षपणे केलेली जाहिरात म्हणजेच सरोगेट जाहिरात.

या पद्धतीमध्ये बंदी असलेल्या मूळ उत्पादनाचा ब्रँड, नाव, लोगो आणि दृश्यशैली वापरून दुसऱ्या एखाद्या वैध उत्पादनाचा प्रचार केला जातो. ग्राहकांच्या मनात संबंधित मूळ ब्रँडची ओळख कायम राहावी हा त्यामागचा उद्देश असू शकतो.  Tukaram Mundhe

हेही वाचा:  

Pune Inner Ring Road: पीएमआरडीएसमोर ७३५ हेक्टर भूसंपादनाचा मोठा पेच! इनर रिंगरोडसाठी ४४ कोटींचा निधी वर्ग