गर्भधारणेदरम्यान अल्कोहोल पिणे बाळासाठी धोकादायक ठरू शकते. अल्कोहोल केवळ न जन्मलेल्या बाळालाच हानी पोहोचवत नाही तर त्याच्या मेंदूची वाढ देखील थांबवू शकते. ऑस्ट्रियातील व्हिएन्ना विद्यापीठात करण्यात आलेल्या एका अभ्यासातून असे समोर आले आहे की गर्भधारणेदरम्यान अल्कोहोलचे थोडेसे सेवन देखील बाळाच्या मेंदूच्या संरचनेत बदल घडवून आणू शकते आणि त्याच्या मेंदूच्या विकासावर परिणाम करू शकते.

युनिव्हर्सिटीच्या बायोमेडिकल इमेजिंग विभागातील रेडिओलॉजीचे सहयोगी प्राध्यापक आणि या अभ्यासाचे लेखक ग्रेगोर कॅसप्रियन म्हणाले, “आमच्या अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की गरोदरपणात कमी-अधिक प्रमाणात मद्यपान केल्याने मुलाच्या मेंदूची रचना बदलू शकते.” या संशोधनासाठी आम्ही फेटल एमआरआयची मदत घेतली होती जी एक अतिशय खास आणि सुरक्षित निदान पद्धत आहे. हे आपल्याला मुलाच्या जन्मापूर्वी त्याच्या मेंदूच्या परिपक्वतेचा अचूक अंदाज लावण्यास मदत करते.

त्यांनी सांगितले की गर्भधारणेदरम्यान अल्कोहोलच्या सेवनाने गर्भामध्ये अनेक विकार होऊ शकतात, ज्याला फेटल अल्कोहोल स्पेक्ट्रम डिसऑर्डर म्हणतात. असे झाल्यावर मुलाच्या शिकण्याच्या क्षमतेवर नंतर परिणाम होतो. त्याला बोलण्यातही अडचण येऊ शकते तसेच वर्तणुकीच्या समस्या असू शकतात ज्यात मुले सामान्य मुलांपेक्षा जास्त आक्रमक असतात. पालक किंवा कोणीही त्यांना अडवल्यावर अशी मुले आक्रमक होतात. त्यांना इतर लोकांमध्ये मिसळण्यातही अडचण येते.

या अभ्यासाचे आणखी एक लेखक पॅट्रिक किनास्ट म्हणाले, “दुर्दैवाने अनेक गर्भवती महिलांना गर्भधारणेदरम्यान गर्भावर अल्कोहोलच्या परिणामाबद्दल फारशी माहिती नसते.” त्यामुळे केवळ संशोधनच नाही तर गर्भावर अल्कोहोलचा काय परिणाम होतो याविषयी लोकांना जागरुक करणे ही आपली जबाबदारी आहे कारण ही गंभीर बाब आहे.”

अभ्यासासाठी, संशोधकांनी 24 गर्भांच्या एमआरआय स्कॅनचे विश्लेषण केले ज्यांच्या मातांनी अल्कोहोल सेवन केले होते आणि त्यांना अल्कोहोलने बाळ झाल्याचा संशय होता. हे सर्व गर्भ 22 ते 36 आठवड्यांच्या दरम्यानचे होते. त्यांच्या मूल्यांकनासाठी, संशोधन पथकाने मुलांच्या मातांकडून गर्भधारणेदरम्यान अल्कोहोलच्या सेवनाबाबत माहिती घेतली.

यादरम्यान, संशोधन पथकाला असे आढळून आले की अल्कोहोलच्या संपर्कात आलेल्या गर्भांची एकूण परिपक्वता स्कोअर (FTMS) लक्षणीयरीत्या कमी आहे. FTMS ही मनाच्या परिपक्वताची गणना करणारी एक प्रणाली आहे. ती कमी झाली म्हणजे मुलाच्या मेंदूची एकंदर वाढ कमी झाली. यासोबतच, संशोधन पथकाने त्या भ्रूणांमध्ये असेही निरीक्षण केले की त्यांच्या मेंदूचा सुपीरियर टेम्पोरल सल्कस (STS) नावाचा भाग देखील योग्य प्रकारे विकसित झालेला नाही. मेंदूचा हा भाग माणसामध्ये सामाजिक जाणिवा, पाहण्याची-ऐकण्याची-समजण्याची, एकाग्रतेची शक्ती निर्माण करतो.

पॅट्रिक किनास्ट म्हणतात, “आम्हाला टेम्पोरल मेंदूच्या क्षेत्रामध्ये (मेंदूचा एक भाग) आणि एसटीएसमध्ये सर्वात मोठे बदल आढळले. या क्षेत्राच्या निर्मितीचा आणि विशेषतः STS चा मुलाच्या भाषेच्या विकासावर मोठा प्रभाव पडतो. म्हणजेच हे दोन्ही भाग नीट विकसित न झाल्यास मुलाला नंतर बोलण्यात अडचण येण्याची शक्यता असते.’