EPS : कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटनेच्या (EPFO) पेन्शनधारकांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. कर्मचारी पेन्शन योजना (EPS) अंतर्गत मिळणारी किमान मासिक पेन्शन १ हजार रुपयांवरून ३ हजार रुपये करण्याच्या प्रस्तावावर १९ नोव्हेंबर रोजी होणाऱ्या बैठकीत चर्चा होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे देशातील लाखो पेन्शनधारकांचे या बैठकीकडे लक्ष लागले आहे.

EPFO च्या केंद्रीय विश्वस्त मंडळाची (CBT) २४० वी बैठक १९ नोव्हेंबर रोजी नवी दिल्ली येथे होणार आहे. यापूर्वी ही बैठक गुजरातमधील गिर येथे होणार होती. मात्र, बैठकीच्या ठिकाणात बदल करण्यात आला आहे.

४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी केंद्रीय विश्वस्त मंडळाच्या सदस्यांना पाठवलेल्या अधिकृत पत्रानुसार, ही बैठक सकाळी १०.१५ वाजता नवी दिल्लीतील EPFO मुख्यालयात होणार आहे.

पेन्शनवाढीला अधिकृत मंजुरी मिळाली आहे का?

माध्यमांमधील वृत्तानुसार, किमान पेन्शन १ हजार रुपयांवरून ३ हजार रुपये करण्याच्या प्रस्तावावर कामगार मंत्रालय आणि वित्त मंत्रालय यांच्यात चर्चा झाली आहे. कामगार मंत्रालयाने या वाढीला सहमती दिल्याचाही दावा केला जात आहे.

मात्र, केंद्र सरकार किंवा संबंधित मंत्रालयांनी अद्याप याबाबत अधिकृत घोषणा केलेली नाही. त्यामुळे ३ हजार रुपये पेन्शन मिळणार, असे निश्चित समजू नये. १९ नोव्हेंबरच्या बैठकीनंतरच याबाबत अधिक स्पष्टता येऊ शकते.

१२ वर्षांपासून पेन्शनमध्ये वाढ नाही

EPS अंतर्गत मिळणारी किमान मासिक पेन्शन सप्टेंबर २०१४ पासून १ हजार रुपये आहे. फेब्रुवारी २०१४ मध्ये केंद्रीय विश्वस्त मंडळाने या किमान पेन्शनच्या प्रस्तावाला मंजुरी दिली होती. त्यानंतर ऑगस्ट २०१४ मध्ये सरकारने त्याबाबत अधिसूचना जारी केली.

मात्र, गेल्या १२ वर्षांत या रकमेत वाढ झालेली नाही. वाढती महागाई, औषधोपचार आणि दैनंदिन खर्च लक्षात घेता ही रक्कम अपुरी असल्याचे पेन्शनधारकांचे म्हणणे आहे.

त्यामुळे विविध कर्मचारी आणि पेन्शनधारक संघटना किमान मासिक पेन्शन ७ हजार ५०० रुपये करण्याची मागणी करत आहेत. अशा परिस्थितीत ३ हजार रुपयांच्या प्रस्तावावर होणारी चर्चा महत्त्वाची ठरणार आहे.

EPS पेन्शनची गणना कशी होते?

EPS ही EPFO मार्फत चालवली जाणारी निवृत्तिवेतन योजना आहे. संघटित क्षेत्रातील पात्र कर्मचाऱ्यांना या योजनेचा लाभ मिळतो.

कर्मचाऱ्याच्या मूळ वेतनाच्या आणि महागाई भत्त्याच्या पात्र रकमेच्या आधारे कंपनीकडून दिल्या जाणाऱ्या १२ टक्के पीएफ योगदानापैकी ८.३३ टक्के हिस्सा EPS मध्ये जमा केला जातो.

पेन्शनची रक्कम ठरवताना दोन गोष्टी महत्त्वाच्या असतात.

१. पेन्शनयोग्य वेतन : पेन्शनची गणना करण्यासाठी ग्राह्य धरले जाणारे वेतन.

२. पेन्शनयोग्य सेवा : कर्मचाऱ्याने पेन्शन योजनेत दिलेल्या सेवेचा कालावधी.

या दोन्ही गोष्टींवर कर्मचाऱ्याला मिळणारी मासिक पेन्शन अवलंबून असते. सध्या किमान पेन्शनची हमी १ हजार रुपये आहे.

त्यामुळे १९ नोव्हेंबर रोजी होणाऱ्या EPFO च्या बैठकीत किमान पेन्शन वाढीचा प्रस्ताव चर्चेला येतो का आणि त्यावर काय निर्णय होतो, याकडे देशातील लाखो पेन्शनधारकांचे लक्ष लागले आहे.