नवी दिल्ली – चीनमध्ये तयार करण्यात आलेले कृत्रिम बुद्धिमत्ता अ‍ॅप डीपसीक जगात बरेच लोकप्रिय झाले आहे. मात्र भारतातील वापर करणार्‍यांची माहिती सुरक्षित राहवी, यासाठी भारतात डीपसीक भारतीय सर्व्हरवरून उपलब्ध करून देण्यात येणार असल्याची माहिती, केंद्रीय माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी दिली.

त्यासंदर्भात पत्रकाराशी बोलताना वैष्णव यांनी सांगितले की, लवकरच डीपसीक भारतीय सर्व्हरवरून भारतीय ग्राहकांना उपलब्ध करून देण्यात येईल. त्यामुळे माहितीच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न सुटू शकेल. चीनमध्ये विकसित करण्यात आलेले डीपसीक सध्या गुगल प्ले स्टोअर आणि अ‍ॅपल प्ले स्टोअरवर उपलब्ध आहे. भारतात हे अ‍ॅप वापरता येईल की नाही यासंदर्भात सध्या चर्चा चालू आहे. याबाबत पत्रकारांनी प्रश्न विचारले असता वैष्णव यांनी सांगितले की, त्याचा वापर भारतीय ग्राहकांना करता येणार आहे. मात्र यासाठीचे सर्व्हर भारतातीलच असतील. त्यामुळे भारतीय ग्राहकांनी वापरलेली माहिती भारतातच उपलब्ध होईल. बाहेरच्या देशातून या माहितीचा दुरुपयोग होण्यास मर्यादा येतील.

भारत आणि चीनदरम्यान सरद्दीवरून काही काळ तणाव निर्माण झाल्यानंतर या दोन्ही देशांच्या संबंधावर काही प्रमाणात परिणाम झालेला आहे. अशा परिस्थितीत भारतीय माहिती तंत्रज्ञानावर चीनचा प्रभाव पडू नये, यासाठी प्रयत्न करण्यात येत आहेत. यामुळेच भारत सरकारने काही चिनी अ‍ॅपवर अगोदरच बंदी घातलेली आहे. केंद्र सरकारने हा निर्णय घेतला आहे.

भारताचे स्वतःचे एआय मॉडेल काही महिन्यातच –

भारत सरकार कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रात भारत वेगाने पुढे जावा यासाठी प्रयत्न करणार आहे. याचाच एक भाग म्हणून काही महिन्यातच एआयचे फाउंडेशनल मॉडेल भारतात उपलब्ध करण्यात येईल, असे केंद्रीय माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी सांगितले. सार्वजनिक कॉम्प्युटिंग फॅसिलिटी अंतर्गत 18,693 ग्राफिक प्रोसेसिंग युनिट्स उपलब्ध करून देण्यात येणार आहेत. ही क्षमता गरजेच्या कितीतरी जास्त आहे असे वैष्णव यांनी स्पष्ट केले. ते म्हणाले की, आधुनिक तंत्रज्ञान सर्वसामान्यांना उपलब्ध व्हावे, अशी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची इच्छा आहे. त्या दृष्टिकोनातून कॉम्प्युटिंग फॅसिलिटी सर्वसामान्यांना उपलब्ध व्हावी, यासाठी आम्ही प्रयत्न करणार आहोत.

मार्च महिन्यामध्ये भारत सरकारने कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रासाठी 10,300 कोटी रुपये म्हणजे जवळजवळ सव्वा अब्ज डॉलर उपलब्ध केले होते. ही रक्कम फारच कमी आहे अशी आमच्यावर टीका झाली होती असे सांगून वैष्णव यांनी म्हटले की, डीपसिक मॉडेल केवळ 55 लाख डॉलरमध्ये तयार करण्यात आले आहे. संगणकाबरोबरच मानवी बुद्धीने प्रयत्न केल्यामुळे हे यश प्राप्त झाले आहे. भारत सरकारने उपलब्ध केलेली रक्कम चीनमधील रकमेच्या कितीतरी जास्त आहे, या बाबीकडे त्यांनी लक्ष वेधले.

अमेरिकेतील चॅट जीपीटीचे प्रमुख सॅम अल्टमन काही महिन्यापूर्वी भारतात आले होते. भारतही या क्षेत्रामध्ये काम करत आहे, या बाबीकडे त्यांचे लक्ष वेधले असता अल्टमन यांनी भारत या क्षेत्रात फारसे काम करू शकणार नाही असे सांगितले होते. या पार्श्वभूमीवर वैष्णव यांनी सांगितले की, भारत या क्षेत्रात निश्चितच काम करू शकेल आणि हे लवकरच सिद्ध होण्याची शक्यता आहे.

चीन मधील स्टार्ट अपने डीपसीक मॉडेल उपलब्ध केले आहे. यातील डीप सीक आर वन जास्त कार्यक्षम आहे. ते अधिक उत्तमरीत्या मानवाप्रमाणे विचार करू शकते असे समजले जात आहे. अमेरिकेत चॅट जीपीटी अगोदरच उपलब्ध करण्यात आले होते. मात्र एकाच आठवड्यामध्ये डीपसीक चॅट जीपीटी पेक्षा जास्त प्रमाणात डाऊनलोड करण्यात आले आहे.

एआय सुरक्षा संस्था लवकरच –

कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर वाढत आहे आणि वाढणार आहे. अशा परिस्थितीत भारतीय माहिती तंत्रज्ञानावर किंवा भारताच्या ग्राहकाच्या माहितीवर याचा परिणाम होऊ नये यासाठी केंद्र सरकार लवकरच एआय सुरक्षा संस्था स्थापन करणार आहे. या संदर्भातील माहिती केंद्रीय माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी पत्रकाराशी बोलताना दिली. ते म्हणाले की, नवे तंत्रज्ञान भारत स्वीकारणार आहे. भारतातील जनता नवे तंत्रज्ञान स्वीकारणार आहे. अशा परिस्थितीत हे तंत्रज्ञान देशाच्या आणि नागरिकांच्या दृष्टिकोनातून सुरक्षित रहावे यासाठी नियंत्रक संस्था निर्माण करण्यासाठी प्रयत्न करण्यात येत आहेत. सध्या विविध गटाबरोबर चर्चा केली जात असून लवकरच ही संस्था आकार घेऊ शकेल असे त्यांनी स्पष्ट केले.