मुंबई: भारतीय नागरिकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे दस्तावेज असलेला ‘व्होटर आयडी’ (Voter ID) निवडणुकीत मतदानाचा हक्क देते. मात्र, एका व्यक्तीकडे एकापेक्षा अधिक व्होटर आयडी असणे, हा कायद्याने गंभीर गुन्हा आहे. निवडणूक आयोगाने (Election Commission) नागरिकांना आवाहन केले आहे की, चुकून तयार झालेले किंवा डुप्लिकेट कार्ड तात्काळ दुरुस्त करावेत, अन्यथा कायदेशीर कारवाईला सामोरे जावे लागेल. व्होटर आयडी: फक्त हक्क नाही, तर कर्तव्य व्होटर आयडी हे केवळ मतदानाचा हक्कच देत नाही, तर ते प्रत्येक नागरिकाचे मूलभूत कर्तव्य आहे. याशिवाय, हे कार्ड ओळख आणि पत्त्याचा अधिकृत पुरावा म्हणूनही वापरला जातो. या कार्डाच्या मदतीने नागरिक आपले प्रतिनिधी निवडतात, जे देश, राज्य आणि स्थानिक पातळीवर शासन चालवतात. दोन कार्ड ठेवणे म्हणजे कायद्याचे उल्लंघन – जर एखाद्या व्यक्तीकडे दोन किंवा त्याहून अधिक व्होटर आयडी कार्ड (EPIC) आढळले, तर ते कायद्याने गंभीर गुन्हेगार ठरतात. कोणत्याही व्यक्तीला एकापेक्षा जास्त व्होटर आयडी ठेवण्याची परवानगी नाही. जर एखाद्या व्यक्तीकडे दोन वेगवेगळ्या ठिकाणांचे व्होटर आयडी आढळून आले आणि ते पकडले गेले, तर त्यांना खालीलपैकी कोणतीही शिक्षा होऊ शकते: -एक वर्षापर्यंतची कारावासाची शिक्षा -किंवा दंड -किंवा दोन्ही शिक्षा -याव्यतिरिक्त, वेगवेगळ्या मतदारसंघांच्या मतदार यादीत (Voter List) नाव असणे देखील बेकायदेशीर आहे. दोन कार्ड असल्यास काय करावे? निवडणूक आयोगाने आवाहन केले आहे की, नागरिकांनी स्वतःहून ही चूक सुधारावी. जर चुकून दोन व्होटर आयडी बनले असतील, तर त्वरित खालील पाऊले उचलावी लागतील: फॉर्म 7 (Form 7) भरा: मतदार यादीतून एक नोंद (एन्ट्री) काढण्यासाठी हा फॉर्म भरावा लागतो. EPIC क्रमांक द्या: जुन्या किंवा चुकीच्या कार्डाचा EPIC क्रमांक स्थानिक बूथ लेव्हल ऑफिसर (BLO) यांना द्यावा. डुप्लिकेट कार्ड जमा करा: हे कार्ड जवळच्या निवडणूक कार्यालयात (Election Office) जमा करणे आवश्यक आहे. महत्त्वाची सूचना: जर ही चूक जाणूनबुजून केली नसेल, तर सहसा कठोर शिक्षा दिली जात नाही. मात्र, जर कोणी दोनदा मतदान करण्यासाठी किंवा बनावट ओळखीसाठी जाणूनबुजून दुसरे कार्ड बनवले असेल, तर त्याच्यावर अत्यंत कठोर कारवाई होऊ शकते. पकडले गेल्यास गंभीर परिणाम अशा प्रकरणांमध्ये, गंभीर परिणाम होऊ शकतात: -निवडणूक आयोग नोटीस पाठवू शकतो. -एफआयआर (FIR) दाखल होऊ शकते. -कायदेशीर प्रक्रिया (Legal Proceedings) सुरू होऊ शकते. -निवडणुका लढण्यावर किंवा सरकारी योजनांचा लाभ घेण्यावर बंदी येऊ शकते. -मतदार यादीतून नाव कायमस्वरूपी काढले जाऊ शकते.
