Rice At Night: रात्रीच्या जेवणात भात खाऊ नये, भात खाल्ल्यामुळे वजन वाढतं, असं आपण अनेकदा ऐकतो. त्यामुळे वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करणारे अनेकजण रात्रीच्या जेवणातून भात पूर्णपणे काढून टाकतात. पण खरंच रात्री भात खाल्ल्यामुळे वजन वाढतं का? याचं उत्तर फक्त हो किंवा नाही असं देता येणार नाही. वजनावर परिणाम करणाऱ्या अनेक गोष्टी असतात. त्यात दिवसभरात घेतलेल्या अन्नाचं प्रमाण, शरीराची ऊर्जा गरज आणि शारीरिक हालचाल यांचा महत्त्वाचा वाटा असतो.

रात्री भात खाल्ल्यानेच वजन वाढतं का?

फक्त रात्री भात खाल्ल्यामुळे वजन वाढतं, असं म्हणता येत नाही. शरीराचं वजन मुख्यतः आपण किती ऊर्जा म्हणजेच कॅलरी घेतो आणि किती ऊर्जा खर्च करतो, यावर अवलंबून असतं. दिवसभर शरीराच्या गरजेपेक्षा जास्त कॅलरी घेतल्या गेल्या, तर कालांतराने वजन वाढू शकतं. त्यामुळे रात्री भात खायचा की नाही, यापेक्षा दिवसभराचा आहार कसा आहे, याकडे लक्ष देणं महत्त्वाचं आहे.

भात खाताना प्रमाण महत्त्वाचं

रात्री भात खायचा असेल, तर मोठी प्लेट भरून भात खाण्याऐवजी आपल्या गरजेनुसार योग्य प्रमाणात भात घेणं चांगलं. भातासोबत ताटात भाजी, डाळ आणि प्रथिनांचा समावेश केला, तर जेवण अधिक संतुलित होऊ शकतं. फक्त भाताचं प्रमाण जास्त आणि बाकीच्या पौष्टिक पदार्थांचं प्रमाण कमी असेल, तर आहाराचा समतोल बिघडू शकतो. त्यामुळे ताटात वेगवेगळ्या प्रकारचे पौष्टिक पदार्थ असणं गरजेचं आहे.

पांढरा भात की ब्राउन राइस?

पांढरा भात आणि ब्राउन राइस हे दोन्ही कार्बोहायड्रेटचे स्रोत आहेत. मात्र, ब्राउन राइसमध्ये पांढऱ्या भाताच्या तुलनेत फायबरचं प्रमाण अधिक असतं. फायबरमुळे पोट जास्त वेळ भरल्यासारखं वाटण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, वजन नियंत्रणासाठी फक्त कोणता भात खातो हे पाहणं पुरेसं नाही. संपूर्ण आहार, खाण्याचं प्रमाण आणि दिवसभरातील एकूण कॅलरी यांचाही विचार करणं महत्त्वाचं आहे.

भातासोबत काय खाता, हेही महत्त्वाचं

वजन नियंत्रणाचा विचार करताना भातासोबत कोणते पदार्थ खाल्ले जातात, याकडेही लक्ष द्यायला हवं. भातासोबत जास्त तेलकट भाजी, तळलेले पदार्थ, पापड, मिठाई किंवा गोड पेय घेतल्यास जेवणातील एकूण कॅलरी वाढू शकतात. याऐवजी भातासोबत डाळ, भाज्या, दही किंवा इतर पौष्टिक प्रथिनांचे स्रोत घेता येतात. यामुळे जेवण अधिक संतुलित करण्यास मदत होऊ शकते.

रात्री भात किती आणि कधी खावा?

जर तुम्हाला रात्री भात खायला आवडत असेल, तर तो पूर्णपणे बंद करण्याची गरज नाही. आपल्या शरीराच्या गरजेनुसार त्याचं प्रमाण ठरवणं महत्त्वाचं आहे. तसेच झोपण्याच्या अगदी आधी खूप जड जेवण करणं टाळणं चांगलं. वजन नियंत्रणासाठी केवळ भात बंद करणं हा एकमेव उपाय नाही. संतुलित आहारासोबत नियमित शारीरिक हालचाल आणि योग्य जीवनशैलीकडे लक्ष देणं अधिक महत्त्वाचं आहे.

काही जणांनी विशेष काळजी घ्यावी

मधुमेह, इन्सुलिन रेसिस्टन्स किंवा इतर आरोग्याशी संबंधित समस्या असलेल्या व्यक्तींनी आहारातील कार्बोहायड्रेटचं प्रमाण स्वतःहून ठरवू नये. अशा परिस्थितीत डॉक्टर किंवा योग्य पोषणतज्ज्ञांचा सल्ला घेणं आवश्यक आहे. प्रत्येक व्यक्तीच्या पोषणाच्या गरजा वेगवेगळ्या असू शकतात.

म्हणूनच रात्री भात खाल्ला की वजन वाढतं, हा समज प्रत्येकासाठी लागू होत नाही. भाताचं प्रमाण, संपूर्ण आहार, एकूण कॅलरी आणि शारीरिक हालचाल या सगळ्या गोष्टींचा एकत्रित विचार करणं महत्त्वाचं आहे.