Congress Meeting : काँग्रेस कार्यसमितीच्या (CWC) मंगळवारी झालेल्या बैठकीत मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करणारा प्रस्ताव मंजूर करण्यात आला. देशभर सुरू असलेली मतदार यादीची विशेष सखोल पुनरीक्षण प्रक्रिया (SIR) तातडीने स्थगित करावी आणि या प्रक्रियेत मतदार यादीतून वगळण्यात आल्याचा काँग्रेसचा दावा असलेली 13 कोटी 30 लाख नावे पुन्हा समाविष्ट करावीत, अशी मागणीही करण्यात आली. CWCच्या ठरावात निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि मतदार याद्यांच्या विश्वासार्हतेबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित करण्यात आले आहेत.

निवडणूक प्रक्रियेवर गंभीर आरोप –

काँग्रेस कार्यसमितीने निवडणूक आयोगाच्या कामकाजावर आणि त्याच्या स्वायत्ततेवर प्रश्न उपस्थित केले. अलीकडील अहवालांमुळे निवडणूक आयोगाच्या कामकाजाबाबतच्या चिंता आणखी वाढल्याचे पक्षाने म्हटले आहे. आयोगाच्या सध्याच्या मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या कार्यकाळात निवडणूक प्रक्रियेवर भाजप आणि राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचा प्रभाव वाढल्याचा आरोप काँग्रेसने केला आहे.

CWCच्या प्रस्तावात म्हटले आहे की, निवडणूक आयोगाच्या निर्णय प्रक्रियेत संस्थात्मक अधिकारांचा वापर आणि परस्पर सल्लामसलतीबाबत प्रश्न निर्माण झाले आहेत. निवडणूक आयुक्तांमधील मतभेद आणि SIRशी संबंधित निर्णयांवर उपस्थित करण्यात आलेल्या आक्षेपांचाही प्रस्तावात उल्लेख करण्यात आला आहे. उपलब्ध वृत्तांनुसार, दोन निवडणूक आयुक्तांनी दहा महिन्यांत 14 वेळा काही निर्णयांबाबत आक्षेप नोंदवल्याचे समोर आले आहे.

कांग्रेस मुख्यालय इंदिरा भवन में कांग्रेस वर्किंग कमेटी (CWC) की महत्वपूर्ण बैठक हुई।

इस बैठक में कांग्रेस अध्यक्ष श्री @kharge, CPP चेयरपर्सन श्रीमती सोनिया गांधी जी और नेता विपक्ष श्री @RahulGandhi समेत वर्किंग कमेटी के सदस्य मौजूद रहे।

📍 दिल्ली https://t.co/Dlo2M777vP

— Congress (@INCIndia) September 29, 2026

राहुल गांधींच्या ‘वोट चोरी’च्या आरोपांचा संदर्भ

काँग्रेसने राहुल गांधी यांनी यापूर्वी निवडणूक प्रक्रियेतील कथित अनियमिततेबाबत उपस्थित केलेल्या प्रश्नांचाही प्रस्तावात उल्लेख केला. मतदार याद्यांमध्ये नावे जोडणे किंवा वगळणे, आदर्श आचारसंहितेची अंमलबजावणी, ईव्हीएमच्या विश्वासार्हतेबाबत उपस्थित होणारे प्रश्न, मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या नियुक्तीची बदललेली प्रक्रिया आणि मुख्य निवडणूक आयुक्तांना देण्यात आलेल्या कायदेशीर संरक्षणासारखे मुद्दे राहुल गांधी यांनी मांडल्याचे काँग्रेसने म्हटले आहे.

मतदार यादीतील कथित फेरफाराला राहुल गांधी यांनी ‘वोट चोरी’ असे संबोधले आहे. या मुद्द्यावर काँग्रेसने बिहारमधील ‘वोटर अधिकार यात्रा’, विविध राज्यांमधील पत्रकार परिषदा, संसद परिसरातील आंदोलन आणि निवडणूक आयोगापर्यंत काढलेल्या मोर्चांचा उल्लेख केला आहे. पक्षाच्या म्हणण्यानुसार, सुरुवातीला राहुल गांधी यांनी उपस्थित केलेला हा मुद्दा आता निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्वाच्या मागणीमध्ये बदलला आहे.

SIRमुळे 13.30 कोटी नावे वगळल्याचा काँग्रेसचा दावा

CWCने SIR प्रक्रियेच्या घटनात्मक वैधतेबाबतही प्रश्न उपस्थित केले आहेत. काँग्रेसच्या मते, SIR प्रक्रियेमुळे आतापर्यंत सुमारे 13 कोटी 30 लाख नावे मतदार यादीच्या प्रारूपातून वगळली गेली आहेत. मात्र, निवडणूक प्रक्रियेत वगळलेली सर्व नावे अंतिम मतदार यादीतून कायमची हटवली गेली आहेत, असा अर्थ होत नाही. संबंधित मतदारांना दावा आणि हरकती नोंदवून नाव समाविष्ट करून घेण्याची संधी आहे.

काँग्रेसने म्हटले आहे की, नागरिकांवरच त्यांची मतदानाची पात्रता सिद्ध करण्याची जबाबदारी टाकणारी आणि मोठ्या प्रमाणावर नावे वगळण्याची शक्यता असलेली प्रक्रिया पारदर्शक सुरक्षा उपायांशिवाय राबवली जाऊ नये. अशा प्रक्रियेमुळे समानतेच्या घटनात्मक अधिकारावर आणि सार्वत्रिक प्रौढ मताधिकाराच्या तत्त्वावर परिणाम होऊ शकतो, असा पक्षाचा दावा आहे.

‘निवडणूक आयोगाची विश्वासार्हता धोक्यात’

काँग्रेस कार्यसमितीने SIRदरम्यान मतदार याद्यांच्या नियंत्रणाबाबतही गंभीर आक्षेप नोंदवले. या प्रक्रियेमध्ये मतदार याद्यांशी संबंधित अधिकार काही अधिकाऱ्यांकडे मोठ्या प्रमाणावर केंद्रित झाल्याचा आरोप पक्षाने केला आहे. त्यामुळे निवडणूक आयोगाच्या निष्पक्षतेबाबत प्रश्न निर्माण होत असल्याचे काँग्रेसने म्हटले आहे.

दरम्यान, निवडणूक आयोगाच्या अंतर्गत मतभेदांकडे वेगळ्या पद्धतीने पाहिले जात आहे. आयोगाने निर्णय प्रक्रियेत मतभेद असणे हे संस्थात्मक चर्चेचा भाग असल्याचे म्हटल्याचे वृत्त आहे. भाजपकडूनही काँग्रेसच्या आरोपांना विरोध करण्यात आला आहे.

काँग्रेसच्या तीन प्रमुख मागण्या

CWCच्या ठरावातून काँग्रेसने तीन प्रमुख मागण्या पुढे केल्या आहेत. पहिली मागणी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी तातडीने राजीनामा द्यावा, अशी आहे. दुसरी मागणी SIR प्रक्रिया तात्काळ स्थगित करण्याची आहे. तिसरी मागणी SIR प्रक्रियेत मतदार यादीतून वगळण्यात आलेली 13 कोटी 30 लाख नावे तातडीने पुन्हा समाविष्ट करण्याची आहे.

काँग्रेसच्या मते, SIRमधून तयार होणाऱ्या मतदार याद्यांची विश्वासार्हता, पारदर्शकता आणि या प्रक्रियेची घटनात्मक वैधता याबाबत गंभीर प्रश्न आहेत. त्यामुळे या प्रश्नांचे निराकरण होईपर्यंत प्रक्रिया पुढे नेऊ नये, अशी पक्षाची भूमिका आहे.

काँग्रेसने यापुढेही हा मुद्दा जनतेसमोर नेण्याची भूमिका घेतली आहे. दरम्यान, SIRविरोधातील राजकीय संघर्ष आणखी तीव्र होण्याची चिन्हे असून, विरोधी पक्षांकडूनही या विषयावर संयुक्त भूमिका मांडण्याची तयारी सुरू आहे.