India-China : लडाखमधील 28 महत्त्वाच्या ठिकाणांना भारताने अधिकृत नावे दिल्यानंतर चीनने त्याला विरोध केला आहे. चीनने लडाखच्या काही भागांवरच नव्हे, तर संपूर्ण लडाखवर भारताने ‘बेकायदेशीर ताबा’ केल्याचा दावा केला आहे. त्यामुळे भारत आणि चीनमधील सीमा प्रश्नावर पुन्हा तणाव निर्माण होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

भारताने 2 ऑक्टोबर रोजी लडाखमधील 28 महत्त्वाची ठिकाणे आणि भौगोलिक भाग अधिकृतपणे नोंदवले. यामध्ये प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेजवळील (LAC) गोगरा आणि हॉट स्प्रिंगसारख्या महत्त्वाच्या सीमा भागांचाही समावेश आहे. ही ठिकाणे भारताच्या अधिकृत नकाशात समाविष्ट करण्यात आली आहेत.

चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्त्या माओ निंग यांनी मंगळवारी बीजिंगमध्ये भारताच्या या निर्णयाला विरोध केला. भारताने लडाखला केंद्रशासित प्रदेशाचा दर्जा देण्याचा निर्णय घेतल्यापासून चीनने तो मान्य केलेला नाही, असे त्यांनी सांगितले. लडाखमधील संबंधित भाग चीनचे असल्याचा दावा त्यांनी केला.

भारताने ठरवलेली ठिकाणांची नावे ‘बेकायदेशीर आणि अमान्य’ असल्याचेही चीनने म्हटले आहे. या निर्णयामुळे भारत-चीन सीमेच्या पश्चिम भागातील भूभागाच्या स्थितीत कोणताही बदल होणार नाही, असा दावा चीनने केला.

भारताने 28 ठिकाणे का नोंदवली?

लडाख प्रशासनाच्या सल्ल्याने भारत सरकारने ही 28 ठिकाणे अधिकृतपणे नोंदवली आहेत. अधिकृत नकाशांमध्ये या भागांची ओळख स्पष्ट करणे, त्यांचे अचूक स्थान निश्चित करणे आणि संवेदनशील सीमा भागाबाबत नागरिकांना माहिती देणे हा या निर्णयामागचा उद्देश असल्याचे सांगण्यात आले आहे.

गोगरा आणि हॉट स्प्रिंगचा समावेश

भारताने नोंदवलेल्या ठिकाणांमध्ये गोगरा आणि हॉट स्प्रिंग या भागांचाही समावेश आहे. 2020 मध्ये भारत आणि चीनच्या सैनिकांमध्ये पूर्व लडाखमध्ये तणाव निर्माण झाला होता. त्यावेळी हे भाग महत्त्वाचे ठरले होते.

पूर्व लडाखमध्ये 5 मे 2020 रोजी पॅंगोंग सरोवर परिसरात भारतीय आणि चिनी सैनिकांमध्ये हिंसक झटापट झाल्यानंतर सीमा तणाव वाढला होता. त्यानंतर दोन्ही देशांमध्ये चर्चा सुरू झाली आणि 2022 पासून काही भागांतून सैनिक मागे घेण्याची प्रक्रिया सुरू झाली होती.

कोणती ठिकाणे नोंदवली?

भारताने नोंदवलेल्या ठिकाणांमध्ये अलीशा गिरि पर्वत चोटी, ब्रांगसा, चापचिंगल दर्रा, कनिष्क चोटी, करुण पीर पर्वत, कुकसेल, मार्तंड गिरि, पारपिक हिमनद, स्कामरी हिमनद, शचमिरिक दर्रा, शकोरगा घाटी, जोरावर चोटी, देहरा कंपास आणि द्रक कारपो यांचा समावेश आहे.

याशिवाय जलमोरी, कुमारायण पॉइंट, पांगलुंग, रिनचेन जांगपो, साक्यश्री गिरि, गुरु रिनपोछे, शामल लुंगपा, यांगपा नदी, मारपा लोत्सावा री, मिलारेपा कांगरी, शिव री आणि महेश्वर री या ठिकाणांचाही यादीत समावेश आहे.