China Help Iran: इराण-अमेरिका-इस्रायल युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर चीनने मोठे मानवीय पाऊल उचलले आहे. चीनच्या रेड क्रॉस सोसायटीतर्फे इराणच्या रेड क्रेसेंट सोसायटीला २,००,००० अमेरिकी डॉलर म्हणजेच सुमारे १.६८ कोटी रुपयांची आपत्कालीन मानवीय मदत देण्याची घोषणा चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ता गुओ जियाकुन यांनी शुक्रवारी बीजिंगमध्ये पत्रकार परिषदेत केली. युद्धाच्या सुरुवातीला अमेरिकी हल्ल्यात एका प्राथमिक शाळेवर बॉम्बफेक झाली होती. त्यात निरपराध विद्यार्थ्यांचा मृत्यू झाला होता. त्या कुटुंबांना दिलासा देण्यासाठी ही मदत देण्यात येत आहे.

चीनने हल्ल्याचा कठोर निषेध केला –

चीनने या घटनेबद्दल तीव्र दुःख व्यक्त केले असून मृतांच्या कुटुंबांप्रती संवेदना व्यक्त केल्या आहेत. प्रवक्ते गुओ यांनी सांगितले की चीन नागरिक आणि बिगरलष्करी लक्ष्यांवरील हल्ल्यांचा कडक निषेध करतो आणि अशा अंदाधुंद बॉम्बफेकीला विरोध करतो. क्षेत्रातील तणाव कमी करण्यासाठी आणि शांतता पुनर्स्थापित करण्यासाठी सर्व पक्षांशी संपर्क ठेवण्याची भूमिकाही त्यांनी मांडली. गरज भासल्यास इराण आणि तेथील नागरिकांना अतिरिक्त मदत देण्यासाठी चीन सज्ज असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

हेही वाचा – अ‍ॅट्रोसिटी कायद्यात महत्त्वाचा बदल; आता एफआयआर दाखल होताच अटक नाही, चौकशीनंतरच कारवाई 

अमेरिका आणि इस्रायलने २८ फेब्रुवारीपासून इराणवर मोठे हल्ले सुरू केले. तेहरानसह अनेक लष्करी आणि नागरी ठिकाणे लक्ष्य करण्यात आली. इराणने प्रत्युत्तरात खाडी देशांमध्ये म्हणजेच सौदी अरेबिया, दुबई आदींमध्ये ड्रोन-क्षेपणास्त्र हल्ले केले. त्यात सौदी तेल शुद्धीकरण केंद्र आणि जहाजांवर परिणाम झाला. अलीकडेच होर्मुझ सामुद्रधुनीतील एका मालवाहू जहाजावर क्षेपणास्त्र हल्ला झाला, मात्र चालक दल सुरक्षित राहिले. युद्धाच्या १४ व्या दिवशी मानवीय संकट अधिकच गडद होत असून शाळेवरील हल्ला ही सर्वात संवेदनशील घटना मानली जात आहे.

चीनचा हेतू काय?

ही मदत मुख्यतः मानवीय स्वरूपाची असली तरी ती चीन-इराण यांच्यातील मजबूत संबंधांचे प्रतीक मानली जात आहे. चीन इराणकडून मोठ्या प्रमाणात तेल आयात करतो आणि या प्रदेशातील स्थिरता त्याच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. तज्ज्ञांच्या मते हे पाऊल ब्रिक्स (BRICS) व्यासपीठावर इराणला चीनच्या पाठिंब्याचे संकेत देते. चीनने अद्याप कोणत्याही लष्करी मदतीची पुष्टी केलेली नाही, मात्र अमेरिकी गुप्तचर अहवालांमध्ये अशा शक्यतेबद्दल इशारा दिला गेला आहे. युद्ध लवकर संपवणे आणि ऊर्जा पुरवठा सुरक्षित ठेवणे हे चीनचे प्राथमिक उद्दिष्ट असल्याचे विश्लेषकांचे मत आहे. इराणने चीनच्या मदतीचे स्वागत केले असून आंतरराष्ट्रीय स्तरावर या पावलाला राजनैतिक पाठिंबा म्हणून पाहिले जात आहे. ट्रम्प प्रशासन या घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून असल्याचे सूत्रांनी सांगितले.