Chabahar Port: भारताच्या नवीन अर्थसंकल्पात चाबहार बंदरासाठी निधी उपलब्ध नसल्याबद्दल इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी नाराजी व्यक्त केली. त्यांनी याविषयी बोलताना, हा निर्णय भारत आणि इराण दोघांसाठीही निराशाजनक असल्याचे म्हटले आहे. मात्र, अराघची यांच्या टिप्पण्यांवरून असे दिसून येते की इराण अजूनही भारतासोबत काम करू इच्छित आहे आणि बंदर पुढे नेण्याची आशा बाळगत आहे. या वर्षीच्या अर्थसंकल्पातून भारताने चाबहारला वगळल्याने त्यांना निराशा झाली आहे का, असे एका वृत्तवाहिनीच्या मुलाखतीत विचारले असता, अराघची म्हणाले, “मला वाटते की हे इराण आणि भारत दोघांसाठीही निराशाजनक आहे.” पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पूर्वी वर्णन केल्याप्रमाणे त्यांनी चाबहार बंदराचे वर्णन “सुवर्णद्वार” असे केले. अराघची यांच्या मते, हे बंदर हिंद महासागर प्रदेशाला मध्य आशिया, काकेशस आणि युरोपशी जोडते. जर पूर्णपणे विकसित केले गेले तर ते भारतासाठी इराणमार्गे मध्य आशिया, काकेशस आणि युरोपपर्यंत पोहोचण्यासाठी सर्वोत्तम वाहतूक मार्ग बनू शकते. त्यांनी आशा व्यक्त केली की हे बंदर एके दिवशी पूर्णपणे विकसित होईल. अर्थसंकल्पात चाबहारसाठी कोणतीही रक्कम नाही Chabahar Port: २०२६-२७ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात चाबहार बंदरासाठी पहिल्यांदाच निधीची तरतूद करण्यात आली नाही. अमेरिका आणि इराणमधील तणावाच्या काळात हा निर्णय घेण्यात आला आहे. सप्टेंबर २०२५ मध्ये अमेरिकेने इराणवर कडक निर्बंध लादले होते, परंतु भारताला सहा महिन्यांची सूट देण्यात आली होती, जी एप्रिल २०२६ मध्ये संपत आहे. Chabahar Port: भारत बंदराचा प्राथमिक विकास भागीदार राहिला आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी गेल्या महिन्यात सांगितले होते की भारत चाबहारशी संबंधित मुद्द्यांवर अमेरिकेशी चर्चा करत आहे. भारत पाकिस्तानला बायपास करेल चाबहार बंदर इराणच्या आग्नेय प्रांतातील सिस्तान-बलुचिस्तानमध्ये आहे. पाकिस्तानमधून न जाता अफगाणिस्तान आणि मध्य आशियाशी थेट व्यापार आणि वाहतूक मार्ग तयार करण्यासाठी भारत आणि इराणने संयुक्तपणे ते विकसित केले आहे. हा प्रकल्प भारताची प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी वाढवतो, भूपरिवेष्टित मध्य आशियाई देशांशी व्यापाराला प्रोत्साहन देतो आणि पाकिस्तानच्या ग्वादर बंदरावर चीनच्या प्रभावाचा प्रतिकार करतो. २०२४ मध्ये भारत आणि इराणमध्ये एक मोठा करार झाला, ज्याअंतर्गत भारताने या बंदराच्या विकासात भाग घेतला. मागील अर्थसंकल्पांमध्ये, भारताने दरवर्षी अंदाजे १ अब्ज रुपये वाटप केले आहेत. चाबहार बंदर भारतासाठी का महत्त्वाचे आहे? Chabahar Port: चाबहार भारताच्या धोरणात्मक स्थानासाठी महत्त्वपूर्ण आहे. या प्रकल्पामुळे केवळ व्यापार वाढतोच असे नाही तर भारताला मध्य आशियाला जाण्यासाठी पर्यायी मार्ग देखील मिळतो. मात्र, अमेरिकेच्या निर्बंधांमुळे आणि भू-राजकीय दबावामुळे, भारताने बजेट निधी स्थगित केला आहे, जो संतुलित दृष्टिकोन दर्शवितो. इराणी राजदूतांनी यापूर्वी सांगितले आहे की ते चाबहारवर भारतासोबत काम करण्यास तयार आहेत. भारताकडून कोणतीही अधिकृत टिप्पणी आलेली नसली तरी, दोन्ही देशांमधील संबंधांमध्ये हा मुद्दा एक आव्हान आहे. चाबहारचे भविष्य निर्बंधांच्या स्थिती आणि अमेरिकेशी झालेल्या चर्चेच्या आधारे ठरवले जाईल असे तज्ञांचे मत आहे.
