BRICS Business Forum 2026 : भारताच्या अध्यक्षतेखाली आयोजित ब्रिक्स व्यापार मंच २०२६ मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी BRICS देशांचे नेते, बिजनेस कौन्सिलचे अध्यक्ष आणि ब्रिक्स महिला व्यापार आघाडीच्या प्रतिनिधींसोबत ‘फॅमिली फोटो’ काढला. राजधानी दिल्लीत झालेल्या या कार्यक्रमाला विविध देशांचे राष्ट्रप्रमुख, मंत्री आणि प्रमुख उद्योग प्रतिनिधी उपस्थित होते.

या ‘फॅमिली फोटो’मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासोबत इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेजेशकियन, रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन आणि दक्षिण आफ्रिकेचे राष्ट्राध्यक्ष सिरिल रामफोसा दिसले. भारताचे परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर, वाणिज्य व उद्योगमंत्री पीयूष गोयल तसेच ब्राझीलचे परराष्ट्रमंत्री माउरो विएरा यांच्यासह अन्य वरिष्ठ नेते आणि प्रतिनिधीही उपस्थित होते.

BRICS Business Forum म्हणजे काय?

BRICS Business Forum हे या समूहातील खासगी क्षेत्रासाठी महत्त्वाचे व्यासपीठ आहे. BRICS शिखर परिषदेचे यजमानपद ज्या देशाकडे असते, त्या देशात दरवर्षी या मंचाचे आयोजन केले जाते. साधारणपणे नेत्यांच्या शिखर परिषदेपूर्वी हे आयोजन होते.

या मंचावर BRICS देशांतील उद्योगपती, मंत्री आणि राष्ट्रप्रमुख व्यापार, गुंतवणूक, वित्त, तंत्रज्ञान आणि विकासाशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चा करतात. सदस्य देशांमधील आर्थिक सहकार्य आणि व्यावसायिक संबंध मजबूत करणे हा त्यामागचा प्रमुख उद्देश आहे.

BRICSच्या आर्थिक अजेंड्यासाठी महत्त्वाचे व्यासपीठ –

Business Forum हे केवळ चर्चेचे व्यासपीठ नसून BRICSच्या आर्थिक अजेंड्याला दिशा देण्यातही त्याची भूमिका महत्त्वाची आहे. BRICS Business Councilकडून विविध सूचना आणि प्रस्ताव मांडले जातात. त्यावर नेते आणि मंत्री स्तरावर चर्चा होते.

या मंचाच्या शिफारसींचा BRICS शिखर परिषदेच्या घोषणांमध्ये आणि पुढील कृती आराखड्यात समावेश होऊ शकतो. व्यापार, गुंतवणूक, डिजिटल अर्थव्यवस्था, सूक्ष्म, लघु व मध्यम उद्योग, समान मानके आणि जागतिक मूल्यसाखळीत अधिक सहभाग यांसारखे मुद्दे त्यात महत्त्वाचे आहेत.

भारताच्या अध्यक्षतेखाली 18वी BRICS शिखर परिषद –

भारत यंदा 18व्या BRICS शिखर परिषदेचे यजमानपद भूषवत आहे. भारताच्या 2026 BRICS अध्यक्षतेची संकल्पना ‘Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability’ अशी आहे. विकास, स्थिरता आणि नवोन्मेषावर यामध्ये विशेष भर देण्यात आला आहे.

आर्थिक अस्थिरता, वेगाने बदलणारे तंत्रज्ञान, भू-राजकीय तणाव, हवामान बदल आणि संसाधनांशी संबंधित आव्हाने असताना भारताची BRICS अध्यक्षता होत आहे. त्यामुळे सदस्य देशांमधील सहकार्य मजबूत करून ठोस परिणाम साधण्यावर भारताचा भर आहे.

BRICSमध्ये 11 देश –

BRICSचा विस्तार झाल्यानंतर आता या समूहात 11 देश आहेत. ब्राझील, चीन, इजिप्त, इथिओपिया, भारत, इंडोनेशिया, इराण, रशिया, सौदी अरेबिया, दक्षिण आफ्रिका आणि संयुक्त अरब अमिरातीचा (UAE) यामध्ये समावेश आहे.

प्रमुख उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांमधील सहकार्य आणि समन्वयासाठी BRICS हे महत्त्वाचे व्यासपीठ मानले जाते. जागतिक दक्षिणेच्या देशांचे हित आंतरराष्ट्रीय संस्था आणि बहुपक्षीय मंचांवर मांडण्यावरही समूहाचा भर आहे.

जगातील जवळपास निम्म्या लोकसंख्येचे प्रतिनिधित्व –

भारताच्या 2026 BRICS अध्यक्षतेशी संबंधित माहितीनुसार, सदस्य देश मिळून जगातील सुमारे 49.5 टक्के लोकसंख्येचे प्रतिनिधित्व करतात. जागतिक सकल देशांतर्गत उत्पादनात त्यांचा वाटा सुमारे 40 टक्के, तर जागतिक व्यापारातील वाटा सुमारे 26 टक्के आहे.

त्यामुळे BRICS Business Forumमधील चर्चा केवळ सदस्य देशांपुरत्या मर्यादित राहत नाहीत. जागतिक व्यापार, गुंतवणूक आणि आर्थिक धोरणांच्या दृष्टीनेही या मंचाला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

भारतासाठी Business Forum का महत्त्वाचे?

भारताच्या BRICS अध्यक्षतेचे उद्दिष्ट समूहाच्या वाढलेल्या प्रतिनिधित्वाचे रूपांतर व्यावहारिक सहकार्य आणि ठोस परिणामांमध्ये करणे आहे. वेगवेगळे आर्थिक हितसंबंध आणि धोरणे असलेल्या देशांमध्ये सहमती निर्माण करणे हे भारतासमोरील मोठे आव्हान आहे.

अशा परिस्थितीत Business Forum उद्योगपती, सरकार आणि धोरणकर्त्यांना एकाच व्यासपीठावर आणते. व्यापार, गुंतवणूक, वित्त, तंत्रज्ञान आणि विकासातील सहकार्य वाढवण्यासाठी या मंचावरील चर्चा भारताच्या BRICS अध्यक्षतेच्या अजेंड्यात महत्त्वाच्या ठरत आहेत.

एकूणच, भारताच्या अध्यक्षतेखाली झालेला BRICS Business Forum 2026 हा आर्थिक सहकार्याला नवी दिशा देणारा महत्त्वाचा मंच ठरला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासह BRICS नेते आणि उद्योग प्रतिनिधींचा ‘फॅमिली फोटो’ या कार्यक्रमाचे जागतिक महत्त्व अधोरेखित करणारा ठरला.