Politics : बिहारच्या राजकारणात विधान परिषद निवडणुकीनंतर आणखी एक महत्त्वाची घडामोड घडली आहे. अपक्ष म्हणून निवडणूक जिंकलेले राहुल राज आणि बंशीधर ब्रजवासी यांनी ३१ ऑक्टोबर रोजी भारतीय जनता पक्षात (भाजप) प्रवेश केला. विशेष म्हणजे, या दोन्ही नेत्यांनी विधान परिषद निवडणुकीत भाजपच्या मित्रपक्ष असलेल्या जनता दल युनायटेडच्या (जेडीयू) उमेदवारांचा पराभव केला होता. त्यामुळे या प्रवेशाकडे बिहारमधील सत्ताधारी राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीतील (एनडीए) राजकीय समीकरणांच्या दृष्टीने पाहिले जात आहे.

भाजपच्या प्रदेश कार्यालयात झालेल्या कार्यक्रमात पक्षाचे प्रदेशाध्यक्ष संजय सरावगी आणि मुख्यमंत्री सम्राट चौधरी यांच्या उपस्थितीत दोघांनी पक्षाचे सदस्यत्व स्वीकारले. या घडामोडीमुळे बिहार विधान परिषदेत भाजपला दोन अतिरिक्त सदस्यांचा पाठिंबा मिळाला आहे.

राहुल राज यांचे भाजपमध्ये पुनरागमन कसे झाले?

राहुल राज हे यापूर्वी भाजपमध्ये कार्यरत होते. त्यांनी बिहार विधान परिषदेच्या सारण शिक्षक मतदारसंघातून निवडणूक लढवण्यासाठी भाजपकडे उमेदवारी मागितली होती. मात्र, पक्षाने त्यांना उमेदवारी न दिल्याने त्यांनी अपक्ष म्हणून निवडणूक लढवण्याचा निर्णय घेतला.

त्यांनी एनडीएचे अधिकृत उमेदवार आणि जेडीयूचे आनंद पुष्कर यांच्याविरोधात निवडणूक लढवली. पक्षाच्या निर्णयाविरोधात निवडणूक लढवल्यामुळे भाजपने राहुल राज यांची सहा वर्षांसाठी पक्षातून हकालपट्टी केली होती. मात्र, त्यांनी निवडणुकीत विजय मिळवला आणि आता पुन्हा भाजपमध्ये प्रवेश केला आहे.

सारण शिक्षक मतदारसंघात राहुल राज यांना ४ हजार ९६५ मते मिळाली. तर आनंद पुष्कर यांना ३ हजार १५० मते मिळाली. राहुल राज यांनी १ हजार ८१५ मतांच्या फरकाने विजय मिळवला. जनसुराजचे उमेदवार आफाक अहमद यांना २ हजार ४५४ मते मिळाली होती.

जेडीयूच्या उमेदवाराचा पराभव केल्याबाबत राहुल राज काय म्हणाले?

जेडीयूचे उमेदवार आनंद पुष्कर यांचा पराभव केल्याबाबत राहुल राज यांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली होती. त्यांनी सांगितले की, आपण एनडीएचा पराभव केला नसून डाव्या विचारसरणीच्या उमेदवाराचा पराभव केला आहे.

आनंद पुष्कर यांनी यापूर्वी भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाच्या (सीपीआय) तिकिटावर निवडणूक लढवली होती. निवडणुकीच्या काही दिवस आधी त्यांनी जेडीयूमध्ये प्रवेश केला होता. त्यामुळे त्यांची उमेदवारी पक्षातील कार्यकर्त्यांना स्वीकारणे कठीण गेले, असे राहुल राज यांनी म्हटले होते.

त्यांच्या मते, निवडणुकीच्या अगदी आधी पक्ष बदलून एनडीएचा उमेदवार झालेल्या व्यक्तीला कार्यकर्त्यांचा पूर्ण पाठिंबा मिळणे अवघड होते. मात्र, आनंद पुष्कर यांना उमेदवारी देण्यामागे जेडीयू आणि आघाडीची काही राजकीय कारणे असू शकतात, असेही त्यांनी म्हटले होते.

बंशीधर ब्रजवासी यांचा सलग दुसऱ्यांदा विजय –

भाजपमध्ये प्रवेश करणारे दुसरे नेते बंशीधर ब्रजवासी हे बिहारमधील शिक्षक चळवळीशी संबंधित आहेत. त्यांनी तिरहुत पदवीधर मतदारसंघातून अपक्ष उमेदवार म्हणून निवडणूक लढवली होती. या निवडणुकीत त्यांनी जेडीयूचे राष्ट्रीय प्रवक्ते अभिषेक झा यांचा पराभव केला.

बंशीधर ब्रजवासी यांना ३१ हजार ८३२ मते मिळाली, तर अभिषेक झा यांना २२ हजार ६८५ मते मिळाली. ब्रजवासी यांनी ९ हजार १४७ मतांच्या फरकाने विजय मिळवला. विशेष म्हणजे, त्यांनी सलग दुसऱ्यांदा अपक्ष म्हणून हा मतदारसंघ जिंकला आहे.

२०२४ मध्ये तिरहुत पदवीधर मतदारसंघाच्या पोटनिवडणुकीतही त्यांनी विजय मिळवला होता. त्यावेळी त्यांनी जेडीयूचे अभिषेक झा यांचा पराभव केला होता. शिक्षकांचे प्रश्न, त्यांचे हक्क आणि सेवेशी संबंधित मागण्यांसाठी त्यांनी यापूर्वी अनेक आंदोलने केली आहेत.

मुख्यमंत्री सम्राट चौधरी यांची भेट; शिक्षकांचे प्रश्न मांडले –

भाजपमध्ये प्रवेश करण्यापूर्वी राहुल राज यांनी मुख्यमंत्री सम्राट चौधरी यांची त्यांच्या निवासस्थानी भेट घेतली. या वेळी सारणचे भाजप खासदार राजीव प्रताप रूडी उपस्थित होते.

या भेटीत राहुल राज यांनी शिक्षकांच्या विविध समस्या आणि प्रलंबित मागण्या मुख्यमंत्र्यांसमोर मांडल्या. शिक्षकांच्या मागण्यांवर गांभीर्याने विचार करण्याचे आश्वासन मुख्यमंत्र्यांनी दिल्याचे राहुल राज यांनी सांगितले.

मुख्यमंत्र्यांच्या भेटीनंतर राहुल राज आणि बंशीधर ब्रजवासी भाजपच्या प्रदेश कार्यालयात पोहोचले. तेथे पक्षाच्या वरिष्ठ नेत्यांच्या उपस्थितीत त्यांचा प्रवेश झाला. त्यानंतर दोघेही भाजपच्या विधानमंडळ पक्षाच्या बैठकीत सहभागी झाले. बिहार भाजपचे प्रभारी हरीश द्विवेदी यांच्या अध्यक्षतेखाली ही बैठक झाली. नुकत्याच झालेल्या विधान परिषद निवडणुकीतील कामगिरीचा आढावा आणि आगामी संघटनात्मक कामांवर या बैठकीत चर्चा झाल्याचे वृत्त आहे.

बिहार विधान परिषदेत भाजपचे संख्याबळ किती वाढले?
बिहार विधान परिषदेत एकूण ७५ सदस्यांची तरतूद आहे. या सभागृहात भाजप, जेडीयू, राष्ट्रीय जनता दल (आरजेडी) यांच्यासह इतर पक्षांचे सदस्य आहेत. विधान परिषदेत शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघांसाठीही स्वतंत्र जागा असतात. या मतदारसंघांमध्ये अनुक्रमे नोंदणीकृत शिक्षक आणि पदवीधर मतदार मतदान करतात.

एनडीटीव्हीच्या वृत्तानुसार, या निवडणुकीनंतर भाजपचे सदस्यसंख्येचे संख्याबळ २४ झाले होते. राहुल राज आणि बंशीधर ब्रजवासी यांच्या पाठिंब्यामुळे भाजपकडे असलेले संख्याबळ २६ पर्यंत पोहोचले आहे. जेडीयूकडे २०, तर आरजेडीकडे १७ सदस्य असल्याचे या वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.

मात्र, दोन अपक्ष सदस्यांचा पक्षप्रवेश आणि त्यांना मिळणारा सभागृहातील पाठिंबा यातील फरक लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. या घडामोडीमुळे विधान परिषदेत भाजपची स्थिती मजबूत झाली आहे.

आठ जागांसाठी झाली होती निवडणूक
बिहार विधान परिषदेच्या आठ जागांसाठी २३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मतदान झाले होते. यामध्ये चार पदवीधर आणि चार शिक्षक मतदारसंघांचा समावेश होता. या निवडणुकीत एकूण १५० उमेदवार रिंगणात होते. त्यापैकी ९० उमेदवार पदवीधर मतदारसंघांतून, तर ६० उमेदवार शिक्षक मतदारसंघांतून निवडणूक लढवत होते.

२८ ऑक्टोबरपासून निकाल जाहीर होण्यास सुरुवात झाली. या निवडणुकीत काही प्रस्थापित उमेदवारांना पराभवाचा सामना करावा लागला. भाजपचे पाच वेळा विधान परिषद सदस्य राहिलेले नवल किशोर यादव यांनाही पटना शिक्षक मतदारसंघात पराभव स्वीकारावा लागला. त्यांचा आरजेडीचे संजीव कुमार सिंह यांनी १ हजार ५७ मतांनी पराभव केला.

तसेच सारण शिक्षक मतदारसंघातून राहुल राज आणि तिरहुत पदवीधर मतदारसंघातून बंशीधर ब्रजवासी यांनी अपक्ष म्हणून विजय मिळवला. निवडणुकीनंतर काही दिवसांतच दोघांनी भाजपमध्ये प्रवेश केल्याने बिहारच्या राजकारणात या घडामोडीची चर्चा सुरू झाली आहे.

जेडीयू आणि भाजपमधील राजकीय समीकरणांची चर्चा –

बिहारमध्ये भाजप आणि जेडीयू हे एनडीएचे प्रमुख घटक पक्ष आहेत. मात्र, विधान परिषद निवडणुकीत जेडीयूच्या उमेदवारांना पराभूत करणाऱ्या दोन अपक्ष उमेदवारांनी आता भाजपमध्ये प्रवेश केला आहे. त्यामुळे या घडामोडीचे राजकीय महत्त्व वाढले आहे.

राहुल राज यांचे भाजपमध्ये पुनरागमन झाले आहे, तर बंशीधर ब्रजवासी यांनी अपक्ष म्हणून सलग दोनदा विजय मिळवल्यानंतर भाजपची वाट धरली आहे. या दोन्ही नेत्यांच्या प्रवेशामुळे विधान परिषदेत भाजपला अतिरिक्त पाठिंबा मिळाला आहे. आगामी काळात भाजप आणि जेडीयू यांच्यातील विधान परिषदेतील राजकीय समीकरणांवर या घडामोडीचा काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.