Bihar Assembly Election 2025 । बिहारमध्ये या वर्षी ऑक्टोबर-नोव्हेंबरमध्ये विधानसभा निवडणुका होणार आहेत. त्याआधी, देशाचा सर्वसाधारण अर्थसंकल्प १ फेब्रुवारी रोजी सादर करण्यात आला आहे. ज्यामध्ये निवडणूक राज्य बिहारसाठी अनेक मोठ्या घोषणा करण्यात आल्या आहेत. त्यापैकी एक म्हणजे बिहारमध्ये ‘माखाना बोर्डाच्या स्थापने’ची घोषणा. विधानसभा निवडणुकीपूर्वी मखाना बोर्ड स्थापन करण्याची घोषणा ही केवळ राज्यासाठी आर्थिक बळकटी नाही तर एक राजकीय संदेश देखील आहे. बोटचालक समुदायालाही आनंदी करण्याचा हा एक मोठा प्रयत्न असल्याचे म्हटले जात आहे.

३० टक्के जागांवर परिणाम होईल Bihar Assembly Election 2025 ।
माखाना बोर्डाच्या स्थापनेचा मिथिला आणि सीमांचल प्रदेशातील २४३ विधानसभा जागांपैकी किमान ३० टक्के जागांवर निवडणूक परिणाम होण्याची शक्यता आहे. बिहार हा देशातील सर्वात मोठा ‘मखाना’ उत्पादक राज्य आहे. ९० टक्के मखाना फक्त बिहारमधून मिळतो. मखानाची लागवड आणि कापणी पूर्णपणे मल्लाहद्वारे केली जाते जे सर्वात गरीब समुदायांपैकी एक आहेत.

मखानाची बहुतेक लागवड उत्तर बिहारमधील सीतामढी, मधुबनी, सुपौल आणि किशनगंज पट्ट्यात केली जाते. बिहारमध्ये मल्लाह समुदायाची लोकसंख्या सुमारे २.६ टक्के आहे. जे नदीच्या क्षेत्रांवर केंद्रित आहे. बिहारमध्ये मखाना बोर्डाच्या स्थापनेमुळे मल्लाह शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढेल.

मल्लाह समुदायाला विशेष फायदे मिळतील 
मखाना बोर्डाच्या स्थापनेच्या घोषणेवर जेडीयू नेते संजय झा यांनीही प्रतिक्रिया दिली आहे. एका इंग्रजी वर्तमानपत्राशी बोलताना त्यांनी मखाना बोर्डाच्या स्थापनेच्या घोषणेचे वर्णन केंद्राची एक महत्त्वाची घोषणा म्हणून केले. ते म्हणाले की, ‘आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मखानाची मागणी वाढत आहे. बिहार हे त्याचे सर्वात मोठे उत्पादक राज्य आहे. यामुळे बिहारमधील मखाना उद्योगाला चालना मिळेलच, शिवाय गरीब मच्छीमार समुदायांनाही मदत होईल.” असा विश्वास यावेळी त्यांनी व्यक्त केला आहे.

पुढे बोलताना त्यांनी, ‘वाणिज्य मंत्रालयाच्या अंतर्गत येणारे मखाना बोर्ड प्रशिक्षण, पॅकेजिंगद्वारे बिहारमध्ये उत्पादित मखानाचे मूल्य वाढवण्यास मदत करेल. यामुळे बोटचालक समुदायासाठी रोजगाराच्या संधी देखील निर्माण होतील. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न जसजसे सुधारेल तसतसे त्यांचे जीवनमानही सुधारेल. मखाना बोर्डाच्या स्थापनेमुळे भाजपच्या रणनीतीला आणि बिहारच्या आर्थिक प्रगतीला एक नवीन आयाम मिळण्याची शक्यता आहे.

बिहारसह ४ राज्यांना फायदा होईल
बिहारमधील ८ जिल्ह्यांना मखाना बोर्डाचा फायदा होणार आहे. या यादीत बिहारमधील दरभंगा, सुपौल, मधुबनी, सहरसा, पूर्णिया, कटिहार, अररिया आणि किशनगंजची नावे आहेत. मखाना बोर्डाचा फायदा केवळ बिहारलाच नाही तर इतर ३ राज्यांनाही होईल. उत्तर प्रदेश, पश्चिम बंगाल आणि आसाममध्येही मखानाची लागवड मोठ्या प्रमाणात केली जाते. अशा परिस्थितीत, या मंडळाचा फायदा ४ राज्यांतील शेतकऱ्यांना होणार असल्याचे म्हटले जात आहे.

मखानाची परदेशात निर्यात  Bihar Assembly Election 2025 ।
मखाना बोर्डाचे नाव ऐकताच बिहारमध्ये आनंदाची लाट पसरली आहे. त्याच वेळी, मखाना किंग म्हणून प्रसिद्ध असलेले सत्यजित सिंग यांनीही मखाना बोर्डावर भाषण दिले आहे. “हा एक खूप चांगला उपक्रम आहे. मी गेल्या १० वर्षांपासून बिहारमध्ये मखाना बोर्ड स्थापन करण्याचा प्रयत्न करत होतो. अखेर त्याची घोषणा करण्यात आली आहे. बिहारमधील मखाना उद्योगाला नवीन उंचीवर नेण्यासाठी हे मंडळ उपयुक्त ठरेल” असे त्यांनी यावेळी म्हटले.

सत्यजित सिंह यांच्या मते, संपूर्ण देशात सर्वात जास्त मखाना बिहारमध्ये तयार होतो. संपूर्ण देशातील ८५% मखाना लागवड बिहारमध्ये केली जाते. बिहारमधील ८ जिल्हे माखाना लागवडीसाठी प्रसिद्ध आहेत. येथील मखाने केवळ देशातच नव्हे तर परदेशातही निर्यात केली जातात. बिहारमधून अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया, फ्रान्स, जपान आणि इंग्लंडसारख्या देशांमध्ये मखाना निर्यात केला जातो. जर आकडेवारीवर विश्वास ठेवायचा असेल तर, दरवर्षी सुमारे २ लाख टन मखाना परदेशात निर्यात केला जातो.

मखाना बोर्डाचे ७ फायदे
१. मखाना बोर्डाच्या स्थापनेमुळे केवळ त्याचे उत्पादन वाढणार नाही तर शेतकऱ्यांचे उत्पन्नही वाढेल.

२. मखाना बोर्डाच्या स्थापनेनंतर, मखानाची गुणवत्ता देखील सुधारेल असा अंदाज वर्तवला जात आहे.

३. मखाना बोर्डाच्या स्थापनेमुळे मखानाची निर्यात वाढेल आणि त्याचा अर्थव्यवस्थेवर थेट परिणाम होईल.

४. मखाना बोर्डाच्या स्थापनेनंतर, विशेषतः तरुणांसाठी नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील.

५. मखाना बोर्डाच्या स्थापनेनंतर शेतकऱ्यांना मखानाची योग्य किंमत मिळेल. यामुळे त्यांची आर्थिक स्थितीही सुधारेल.

६. चांगल्या दर्जाचे मखाना लागवड केल्याने ग्राहकांना उत्तम दर्जाचे मखाना देखील मिळेल.

७. मखाना बोर्डाच्या स्थापनेनंतर, बिहारसह चारही राज्यांमध्ये मखाना उद्योगाला चालना मिळेल, ज्यामुळे मखाना अर्थव्यवस्था मजबूत होईल.