नवी दिल्ली : वाहनचालकांसाठी एक मोठी आणि आनंदाची बातमी आहे. देशभरात टोलचा दर कमी केला जाणार आहे. पुढील आठवड्यात नवीन दर लागू केले जातील. त्यामुळे लहान वाहनांना दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण अर्थात एनएचएआयने सर्व प्रादेशिक अधिकाऱ्यांना नवीन सूत्र वापरून दर निश्चित करण्याचे निर्देश दिले आहेत.

जीएसटी बचत महोत्सवादरम्यान, देशभरातील वाहनचालकांनाही टोल करात सूट मिळणार आहे. या संदर्भात, २९ सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीच्या प्रधान कार्यालयाने जारी केलेल्या पत्रात सर्व प्रकल्प संचालकांना त्यांच्या अधिकारक्षेत्रातील टोल प्लाझासाठी २००४-०५ च्या दराऐवजी २०११-१२ चा महागाई दर आधार म्हणून वापरण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. एनएचएआय पुढील आठवड्यापासून नवीन दर लागू करण्याची तयारी करत आहे.

देशभरातील टोल कंपन्या १ एप्रिलपासून दरवर्षी २००४-०५ च्या दर आधार म्हणून नवीन टोल दर लागू करतात. या वर्षी टोल दरातही ५ ते ७ टक्के वाढ करण्यात आली. आता, महागाई लक्षात घेता एनएचएआयने २००४-०५ च्या दराऐवजी २०११-१२ च्या आधारावर नवीन टोल दर प्रस्तावित करण्याचे निर्देश दिले आहेत.

२००४-०५ मध्ये लिंकिंग फॅक्टर १.६४१ होता, जो आता २०११-१२ हा वर्ष आधारभूत असताना १.५६१ पर्यंत घसरला आहे. परिणामी, टोल दर कमी होत आहेत. नवीन टोल दर लागू झाल्यामुळे, लहान वाहनांसाठी टोल ५ ते १० रुपयांनी कमी होण्याची अपेक्षा आहे. १ एप्रिल २०२५ रोजी लागू केलेली टोल दर वाढ उलट होण्याची अपेक्षा आहे. परिणामी, टोल दर गेल्या वर्षीसारखेच राहू शकतात. २०२४ मध्ये टोल दर ७.५ टक्के आणि एप्रिल २०२५ पासून ५ टक्के वाढ करण्यात आली.

टोलची वार्षिक कमाई किती?

देशात १.५ लाख किलोमीटर लांबीचे राष्ट्रीय महामार्ग व्यापणारे १,०८७ टोल प्लाझा भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाकडे आहेत. आर्थिकवर्ष २०२४ मध्ये महामार्गावरचे टोल संकलन ७२,९३१ कोटी रुपयांवर पोहोचले. वाढत्या पायाभूत सुविधांच्या विकासामुळे आणि मजबूत अर्थव्यवस्थेमुळे यावर्षी ते ८०,००० कोटी रुपयांपेक्षा जास्त होण्याचा अंदाज आहे. राष्ट्रीय इलेक्ट्रॉनिक टोल संकलनमधील डेटा लक्षणीय वाढ दर्शवितो. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ च्या पहिल्या तिमाहीत टोल संकलन जवळजवळ २०% वाढून २०,६८१ कोटी रुपये झाले आहे. फास्टॅग आणि वार्षिक पास प्रणालीद्वारे टोल शुल्कात सातत्यपूर्ण वाढ दिसते आहे.