Belgium-India deal : संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्याबाबत भारत आणि बेल्जियममध्ये अनेक मोठे करार झाले आहेत. बेल्जियमचे पंतप्रधान बार्ट डी वेव्हर यांच्या भारत भेटीदरम्यान बेल्जियमच्या १५ संरक्षण कंपन्यांचे प्रतिनिधीही भारतात आले होते.

दोन्ही देशांच्या कंपन्यांमध्ये सुमारे 10 करार झाले आहेत. यामध्ये शस्त्रास्त्रे तसेच ड्रोन, सागरी सुरक्षा, माइन रिमूव्हल टेक्नॉलॉजी, रडार, दारूगोळा आणि इतर संरक्षण यंत्रणांचा समावेश आहे.

या सहकार्याची सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे भारत केवळ तयार शस्त्रास्त्रे खरेदीसाठी आग्रही नाही. दोन्ही देशांच्या कंपन्या संयुक्तपणे तंत्रज्ञान विकसित करण्याच्या आणि भारतात उत्पादन वाढवण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहेत. भारताच्या देशांतर्गत संरक्षण उत्पादनालाही याचा फायदा होऊ शकतो.

जोरावर टँकमध्ये बेल्जियन 3105 बुर्ज बसवण्यात येणार Belgium-India deal :

बेल्जियमचा जॉन कॉकरिल डिफेन्सचा 3105 बुर्ज भारताच्या हलक्या जोरावर रणगाड्यासाठी महत्त्वाचा आहे. हा बुर्ज 105 मिमी तोफाने सुसज्ज आहे आणि जोरावरच्या सुरुवातीच्या प्रोटोटाइपमध्ये वापरला गेला आहे. ही टाकी विशेषतः उंचावर आणि अवघड डोंगराळ भागात काम करण्यासाठी बनवली जात आहे.

जोरावर रणगाडा भारत-चीन सीमेसारख्या उंचावरील भागात तैनाती लक्षात घेऊन विकसित करण्यात आला आहे. भारतात या बुर्जच्या उत्पादनासाठीही काम सुरू आहे. जॉन कॉकरिल आणि भारतीय कंपनी इलेक्ट्रो-न्यूमॅटिक्स आणि हायड्रोलिक्स यांच्यातील भागीदारीद्वारे बुर्ज बांधण्याची योजना आहे.

70 मिमीचे रॉकेट भारतात बनणार  

बेल्जियमच्या थेल्स आणि भारताच्या कल्याणी स्ट्रॅटेजिक सिस्टीम्स लिमिटेड यांच्यात 70 मिमी रॉकेट प्रणालीबाबत करार करण्यात आला आहे. यामध्ये अनगाइडेड आणि लेझर गाइडेड अशा दोन्ही रॉकेटवर काम केले जाणार आहे. सर्वात मोठी गोष्ट म्हणजे या रॉकेटची निर्मिती क्षमता भारतातच निर्माण होणार आहे.

थेल्स आपली तांत्रिक माहिती प्रदान करतील, तर भारतातील कल्याणी स्ट्रॅटेजिक सिस्टिम्स उत्पादन, चाचणी आणि प्रणाली एकत्रीकरणात भूमिका बजावतील. संपूर्णपणे भारतात बनवलेले पहिले रॉकेट 2027 च्या सुरुवातीला तयार करण्याचे लक्ष्य आहे.

हे 70mm रॉकेट भारतीय सशस्त्र दलात वापरल्या जाणाऱ्या प्लॅटफॉर्मसाठी उपयुक्त ठरू शकतात. थॅलेसच्या मते, त्याचे तंत्रज्ञान हवाई, जमीन आणि समुद्र मोहिमांमध्ये देखील वापरले जाऊ शकते.

समुद्रात खाणी शोधण्यासाठी रोबोटिक प्रणाली 

भारत आणि बेल्जियममधील सहकार्याचा महत्त्वाचा भाग समुद्रात टाकलेल्या खाणींशी संबंधित आहे. लार्सन अँड टुब्रो आणि एक्सेल रोबोटिक्स यांच्यातील करारांतर्गत अशा तंत्रज्ञानावर काम केले जाईल जे समुद्राखालील खाणी शोधणे, ओळखणे आणि काढणे यासाठी मदत करतील.

भारतीय नौदलासाठी हे तंत्रज्ञान अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते, कारण सागरी मार्गांच्या सुरक्षेसाठी आणि जहाजांच्या सुरक्षित हालचालीसाठी खाणी ओळखणे आणि काढणे आवश्यक आहे. भारतीय नौदलासाठी खाण प्रतिकार क्षमता वाढविण्यावर काम करण्याची फार पूर्वीपासून गरज असल्याचे सांगितले जात आहे.

दरवर्षी 10 कोटी फेऱ्या करण्याची योजना

बेल्जियमची लाचौसी कंपनी आणि भारताची टेम्बो क्लासिक इंजिनीअरिंग यांच्यात दारूगोळा निर्मितीसाठी मोठा करारही झाला आहे. या अंतर्गत भारतात उत्पादन लाइन उभारण्याची योजना आहे. प्रस्तावित प्लांटची क्षमता दरवर्षी सुमारे 10 कोटी फेऱ्या करण्याची असेल. या प्रकल्पाची किंमत सुमारे 50 दशलक्ष युरो असल्याचे सांगितले जाते.

प्लांटला दोन प्रकारच्या दारुगोळ्यासाठी संपूर्ण उत्पादन लाइन आणि इतर दोन कॅलिबरसाठी आवश्यक मशिनरी आणि टूलिंग प्रदान केले जाईल. त्याची स्थापना आणि वितरण 2028 आणि 2029 दरम्यान नियोजित आहे.

ड्रोन आणि काउंटर ड्रोन तंत्रज्ञानावरही सहकार्य Belgium-India deal : 

भारत आणि बेल्जियममधील सहकार्य केवळ रणगाडे, रॉकेट आणि दारूगोळा यांच्यापुरते मर्यादित नाही. दोन्ही देशांच्या कंपन्यांमध्ये ड्रोन, काउंटर-ड्रोन यंत्रणा, इलेक्ट्रो-ऑप्टिकल उपकरणे आणि इतर आधुनिक संरक्षण प्रणालींबाबतही करार करण्यात आले आहेत. या तंत्रज्ञानातील परदेशी कंपन्यांचे कौशल्य स्वतःच्या उत्पादन क्षमतेसह जोडण्याचे भारताचे उद्दिष्ट आहे.