Bangladesh: सध्या बांग्लादेशमध्ये मोठ्या प्रमाणात तणाव वाढला आहे. याठिकाणी आंदोलकांनी आक्रमक भूमिका घेतली असून, यामध्ये आतापर्यंत जवळपास 300 जणांचा मृत्यू झाला आहे. बांग्लादेशमध्ये सत्तापालटाचे वारे वाहू लागले असून पंतप्रधान शेख हसीना यांनी पदाचा राजीनामा दिला आहे.

त्या राजधानी ढाका सोडून भारताच्या दिशेने रवाना झाल्या असल्याचं बोललं जात आहे. शासकीय नोकरीत मिळणाऱ्या आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून बांगलादेशमध्ये अराजकता माजली असल्याचं दिसून येत आहे.

बांगलादेश हा जगातील आठवा सर्वात लोकसंख्या असलेला देश मानला जातो. 56,990 चौरस मैलांवर ते अलास्काच्या आकारमानाच्या सुमारे एक दशांश आहे, ज्यामुळे तो जगातील 92 वा सर्वात मोठा देश आहे. आज आपण बांगलादेशबद्दल काही मनोरंजक तथ्ये आहेत त्यावर एक नजर टाकुयात….

– जगातील सर्वात मोठे खारफुटीचे जंगल
युनेस्को संरक्षित सुंदरबन खारफुटीचे जंगल हे जगातील सर्वात मोठे जंगल आहे. हे 140,000 हेक्टर व्यापते आणि बंगालच्या उपसागरात गंगा, ब्रह्मपुत्रा आणि मेघना नद्यांच्या डेल्टावर स्थित आहे. आज दक्षिणेला तीन वन्यजीव अभयारण्यांसह जलमार्ग, मातीचे फ्लॅट आणि लहान बेटांचे जाळे उद्यानात पसरलेले आहे.

360 हून अधिक पक्ष्यांच्या प्रजाती, बंगाल टायगर, इस्टुअरीन मगर, भारतीय अजगर आणि इरावडी डॉल्फिन येथे आढळतात. येथे प्रवेश करणे कठीण आहे आणि निवासासाठी जागा मर्यादित आहे, त्यामुळे येथे पर्यटकांचा प्रवेश अजूनही तुलनेने कमी आहे.

– बांगलादेशात जगातील सर्वात लांब समुद्रकिनारे
समुद्रकिनारे ही पहिली गोष्ट कदाचित लक्षात येणार नाही, परंतु बांगलादेशला जगातील तिसरी सर्वात लांब किनारपट्टी आहे. कॉक्स बाजार बीच 75 मैलांचा अखंड वालुकामय समुद्रकिनारा ऑफर करतो. या समुद्रकिनाऱ्याला ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या कॅप्टन हिराम कॉक्सचे नाव देण्यात आले आहे, ज्यांनी 1869 मध्ये या वालुकामय क्षेत्राची स्थापना केली.

समुद्रकिनाऱ्याच्या प्रत्येक भागाचे नाव वेगळे आहे, परंतु काही सर्वात लोकप्रिय ठिकाणांमध्ये लबोनी बीच, हमचारी बीच आणि इनानी बीच यांचा समावेश आहे. एक गोष्ट लक्षात ठेवा की हा मुस्लिम देश आहे, त्यामुळे पुरुष आणि महिलांसाठी माफक पोशाख पोहतानाही आवश्यक आहे.

– बांगलादेशात सुमारे 700 नद्या वाहतात
बांगलादेश हा खऱ्या अर्थाने नद्यांचा देश आहे, 700 हून अधिक नद्यांनी वेढलेला आहे. खरेतर, आशियातील तीन सर्वात मोठ्या नद्या बांगलादेशातून वाहतात यामध्ये गंगा, मेघना आणि ब्रह्मपुत्रा यांचा समावेश येतो.

बोटीने प्रवास करणे हा देश पाहण्याचा सर्वोत्तम आणि सोपा मार्ग आहे. बांगलादेशातील सर्वात प्रतिष्ठित अनुभवांपैकी एक म्हणजे ‘द रॉकेट’ वर रात्रभर बोटीने प्रवास करणे, ही पॅडलबोर्ड फेरी आहे जी ढाका आणि खुलना दरम्यान अधिक काळापासून कार्यरत आहे.

– बांगलादेश हा तुलनेने नवीन देश
बांगलादेश अधिकृतपणे पीपल्स रिपब्लिक ऑफ बांगलादेश म्हटले जाते 1971 मध्ये एक स्वतंत्र देश बनला. 1940 च्या दशकात ब्रिटीश वसाहतीनंतर जवळजवळ तीन दशके ते पूर्व पाकिस्तानचा भाग राहिले.

1971 च्या बांगलादेश नरसंहारानंतर, बंगाली राष्ट्रीय आणि स्वयंनिर्णयाच्या चळवळीने क्रांती घडवून आणली. 16 डिसेंबर 1971 रोजी युद्ध संपले आणि देशाला स्वातंत्र्य मिळाले. 1991 मध्ये, देशाने आपले लोकशाही सरकार बहाल केले.

– अद्भुत राष्ट्रीय प्राणी ‘रॉयल बंगाल टायगर’
‘रॉयल बंगाल टायगर’ ज्याला काहीवेळा भारतीय वाघ म्हणून ओळखले जाते. हा बांगलादेशचा राष्ट्रीय प्राणी आहे. पूर्व आशियाई संस्कृतीत, वाघ हे वैभव, निर्भयता आणि क्रोधाचे प्रतिनिधित्व करतात. ईस्ट बंगाल रेजिमेंटला ‘बंगाल टायगर्स’ असे टोपणनाव आहे आणि रेजिमेंटचा लोगो हा वाघाचा चेहरा आहे.

बांगलादेश क्रिकेट बोर्डाच्या लोगोमध्ये बंगाल टायगर देखील आहे. आज बांगलादेशात सुमारे 300-500 वाघ आहेत. सुंदरबनचा रॉयल बंगाल टायगर येत्या 50 वर्षांत नामशेष होऊ शकतो, असा दावा अलीकडील संशोधनात करण्यात आला आहे.

– देशात सहा ऋतू
बांगलादेशला ‘लँड ऑफ सिक्स सीझन्स’ हे टोपणनाव चांगल्या कारणासाठी मिळाले आहे. देशात प्रत्यक्षात सहा ऋतू आहेत. उन्हाळा, पावसाळा, शरद ऋतूतील, उशीरा शरद ऋतूतील, हिवाळा आणि वसंत ऋतु. प्रत्येक ऋतूची स्वतःची विशिष्ट वैशिष्ट्ये आहेत आणि बंगाली कॅलेंडरमध्ये प्रत्येक सणाला चिन्हांकित केले जाते.

– बांगलादेशमध्ये अस्थिरतेचे नेमके कारण काय?
शासकीय नोकरीत मिळणाऱ्या आरक्षणाच्या मुद्द्यावरून बांगलादेशमध्ये अराजकता माजली आहे. 1971 साली बांगलादेशची निर्मिती झाली. या लढ्यात ज्या लोकांनी आपले योगदान दिलेले आहे, त्यांच्या वंशजांना मिळत असलेले आरक्षण कायम राहावे, असे आंदोलकर्त्यांचे मत आहे. तर हे आरक्षण आता बंद करावे, असे दुसऱ्या एका गटाचे मत आहे.

बांगलादेशच्या स्वातंत्र्य संग्रमात सामील झालेल्या लोकांच्या कुटुंबीयांना बांगलादेशमध्ये 30 टक्के आरक्षण मिळते. या देशात धर्माच्या आधारावर अल्पसंख्यांकांना 5 टक्के आरक्षण दिले जाते. एक टक्का आरक्षण दिव्यांगांना दिले जाते. मात्र आरक्षणाचा मुद्दा तापल्याने देशातील संपूर्ण वातावरण बिघडलं आणि हिंसाचार, जाळपोळीच्या घटनांनी बांगलादेशच्या पंतप्रधानांना देश सोडण्याची वेळ आली.