Pakistan Train Hijack: पाकिस्तानमध्ये दहशतवाद्यांनी ट्रेनचे अपहरण करून 182 प्रवाशांना ओलीस ठेवले आहे. यामागे बलुच लिबरेशन आर्मीचा (बीएलए) हात असल्याचा दावा केला जात आहे. बलुच लिबरेशन आर्मी संघटनेने दावा केला आहे की त्यांनी क्वेटाहून पेशावरला जाणारी जाफर एक्स्प्रेस बोलानमध्ये हायजॅक केली असून 182 लोक त्यांच्या ताब्यात आहेत. बीएलएने पाकिस्तानला अडचणीत आणण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. याआधीही बीएलएने पाकिस्तानमध्ये अनेक हल्ले केले आहेत.

बलुच लिबरेशन आर्मी (BLA) कोण आहे?

बलुच लिबरेशन आर्मी ही एक बंडखोर आणि सशस्त्र फुटीरतावादी संघटना आहे, जी पाकिस्तानच्या बलुचिस्तान प्रांतात दीर्घकाळापासून सक्रिय आहे. अफगाणिस्तानला लागून असलेल्या या प्रांतातील लोकांचा असा विश्वास आहे की त्यांना संसाधनांचा लाभ मिळत नाही. बलुचिस्तानचे स्वातंत्र्य आणि त्याच्या संसाधनांवर बलुच लोकांचे अधिकार स्थापित केले जावेत. ही एक दहशतवादी संघटना मानली जाते आणि प्रामुख्याने पाकिस्तानी लष्कर, सरकारी आस्थापने आणि चीनी गुंतवणूक प्रकल्पांवर (विशेषतः CPEC) हल्ले करते. 2006 मध्येच पाकिस्तानने बीएलएला दहशतवादी गट घोषित केले होते. याशिवाय बलुच रिपब्लिकन आर्मी आणि लष्कर-ए-बलुचिस्तानसारखे अनेक गट आहेत, जे बलुचिस्तानच्या स्वातंत्र्याची मागणी करत आहेत.

बलूच लिबरेशन आर्मीचा इतिहास –

1947 मध्ये जेव्हा पाकिस्तानची निर्मिती झाली तेव्हा बलुचिस्तान हे स्वतंत्र संस्थान होते, परंतु 1948 मध्ये पाकिस्तानने जबरदस्तीने ते त्यांच्यात जोडले. बलुचिस्तानमधील लोक त्यांच्या राजकीय आणि सांस्कृतिक अस्मितेसाठी झगडत होते. 1970 च्या दशकात बलुच राष्ट्रवादींनी पाकिस्तानपासून वेगळे होण्यासाठी अनेक वेळा प्रयत्न केले. पाकिस्तानने 1970 मध्ये एक मोठी लष्करी कारवाई सुरू केली आणि अनेक बलुच नेते आणि समुदायांवर अत्याचार केले. त्यानंतर अनेक बलुच गटांनी सशस्त्र बंडाचा मार्ग निवडला.

1970 मध्ये पाकिस्तानी लष्कराच्या दडपशाहीनंतर बलुच नेता मीर हबत खान मारी आणि त्याचा मुलगा नवाब खैर बख्श मारी यांनी बलुच लिबरेशन आर्मी (बीएलए) ची स्थापना केल्याचे सांगितले जाते. सन 2000 नंतर, बीएलएने सशस्त्र संघर्ष सुरू केला, जो आजतागायत सुरू आहे. 2018 पासून, बीएलए पाकिस्तानमध्ये वारंवार आत्मघाती हल्ले करत आहे.

बलुच लिबरेशन आर्मी किती धोकादायक आहे?

2000 पासून बीएलएने पाकिस्तानला एकापाठोपाठ एक मोठा धक्का दिला आहे. सध्या BLA हा पाकिस्तानसाठी सर्वात मोठा अंतर्गत सुरक्षेचा धोका बनला आहे. ही संघटना थेट चीनच्या CPEC प्रकल्पांवर हल्ला करते, ज्यामुळे पाकिस्तान आणि चीनमधील संबंधांमध्ये कधीकधी तणाव निर्माण होतो.

बीएलएने केलेल्या हल्ल्याच्या घटना –

– 2015: तुर्बतजवळील कामगार छावणीवर काही बंदूकधाऱ्यांनी हल्ला केला आणि 20 लोक मारले, जे सर्व पंजाब आणि सिंधमधील होते.

– 2018: नोव्हेंबरमध्ये कराचीच्या क्लिफ्टनमध्ये चिनी वाणिज्य दूतावासावर हल्ला. तासभर चाललेल्या गोळीबारात चार जण ठार झाले.

– 2019: ग्वादरमधील “पर्ल कॉन्टिनेंटल हॉटेल” वर हल्ला, जेथे CPEC शी संबंधित चिनी अधिकारी राहत होते.

– 2021: बलुचिस्तानमध्ये अभियंत्यांवर आत्मघाती हल्ला.

– 2022: कराची विद्यापीठाच्या कन्फ्यूशियस इन्स्टिट्यूटजवळ एका व्हॅनवर आत्मघाती बॉम्बचा स्फोट होऊन तीन चिनी शिक्षक आणि त्यांचा पाकिस्तानी ड्रायव्हर ठार झाला.

– 2022: 78 हल्ले झाले, ज्यात 80 हून अधिक लोक मरण पावले आणि 137 लोक जखमी झाले.

– 2023: ऑक्टोबरमध्ये, केच जिल्ह्यात सहा पंजाबी मजुरांची हत्या करण्यात आली, ज्याला स्थानिक अधिकारी स्वतः लक्ष्य हत्या मानतात.

– 2024: एप्रिलमध्ये, बलुचिस्तानमधील नोश्की शहराजवळ दहशतवाद्यांनी पंजाबी प्रवाशांची ओळखपत्रे तपासल्यानंतर त्यांची गोळ्या झाडून हत्या केली.

– 2024: नोव्हेंबरमध्ये, पाकिस्तानमधील क्वेटा येथे रेल्वे स्थानकाच्या आत मोठा स्फोट झाला, ज्यामध्ये पाकिस्तानी लष्कराच्या 14 सैनिकांसह 24 लोक मारले गेले.

– 2025: 11 मार्च रोजी क्वेटाहून पेशावरला जाणाऱ्या जफर एक्स्प्रेसचे अपहरण करण्यात आले आणि 182 लोकांना ओलीस ठेवण्यात आले.