क्वेटा : पाकिस्तानच्या बलुचिस्तान प्रांताची राजधानी क्वेटा येथे मंगळवारी दुपारी फ्रंटियर कॉर्प्सच्या मुख्यालयाबाहेर झालेल्या कार बॉम्बस्फोटाने संपूर्ण परिसर हादरला. या भीषण हल्ल्यात किमान १० जणांचा मृत्यू झाला, तर ३० हून अधिक जण जखमी झाले. मृतांमध्ये दोन सुरक्षा कर्मचारी आणि बाकी नागरिकांचा समावेश आहे. या हल्ल्याच्या निषेधार्थ पाकिस्तानचे राष्ट्रपती आसिफ अली झरदारी यांनी भारतावर गंभीर आरोप केले आणि म्हटले की, “हे भरकटलेले दहशतवादी भारताच्या अजेंड्यावर काम करत होते.”

हल्ल्याचे स्वरूप आणि परिणाम –
हा हल्ला क्वेटा येथील जरगून रोडवरील फ्रंटियर कॉर्प्सच्या मुख्यालयाबाहेर दुपारी घडला. पोलिसांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हल्लेखोरांनी विस्फोटकांनी भरलेली कार मुख्यालयाच्या प्रवेशद्वारावर उडवली. या स्फोटाची तीव्रता इतकी प्रचंड होती की, त्याचा आवाज मैलो दूरपर्यंत ऐकू गेला. स्फोटानंतर चार हल्लेखोरांनी कारमधून उतरून सुरक्षा रक्षकांवर गोळीबार सुरू केला. सुरक्षा दलांनी प्रत्युत्तरात केलेल्या कारवाईत सर्व हल्लेखोरांना ठार करण्यात आले.

प्रांतीय आरोग्य मंत्री बख्त मुहम्मद काकर यांनी सांगितले, “या हल्ल्यात दोन सुरक्षा कर्मचारी आणि इतर नागरिकांचा मृत्यू झाला. जखमींची संख्या ३० पेक्षा जास्त असून, मृतांचा आकडा वाढण्याची भीती आहे.” जखमींना क्वेटाच्या विविध रुग्णालयांमध्ये दाखल करण्यात आले असून, रुग्णालयांमध्ये आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे. बचावकार्य वेगाने सुरू आहे.

सुरक्षा यंत्रणांचा तपास –
सुरक्षा दलांनी परिसराला घेराव घालून तपास सुरू केला आहे. स्फोटस्थळी अनेक वाहने उद्ध्वस्त झाली असून, आजूबाजूच्या दुकानांचे आणि इमारतींचेही मोठे नुकसान झाले आहे. सोशल मीडियावर प्रसारित झालेल्या व्हिडिओमध्ये धुराचे लोट आणि नुकसानग्रस्त वाहनांचे दृश्य दिसत आहे.

फुटीरतावादी गटांवर संशय –
या हल्ल्याची जबाबदारी अद्याप कोणत्याही गटाने घेतलेली नाही. मात्र, अधिकाऱ्यांनी बलुचिस्तानमधील फुटीरतावादी गटांवर, विशेषतः बलुच लिबरेशन आर्मी (बीएलए) वर संशय व्यक्त केला आहे. बीएलए हा गट बलुचिस्तानच्या स्वातंत्र्यासाठी लढतो आणि सुरक्षा दलांवर वारंवार हल्ले करतो. बलुचिस्तान हा अफगाणिस्तान आणि इराणच्या सीमेला लागून असलेला पाकिस्तानचा सर्वात मोठा आणि गरीब प्रांत आहे. येथे नैसर्गिक संसाधने मुबलक असली, तरी स्थानिक लोक विकासाच्या अभावामुळे आणि मानवाधिकार उल्लंघनांबाबत तक्रारी करतात.

पाकिस्तानचे राष्ट्रपती आसिफ अली झरदारी यांनी हल्ल्याचा तीव्र निषेध केला आणि म्हणाले, “हे भरकटलेले दहशतवादी भारताच्या अजेंड्यावर काम करत होते.” त्यांनी सांगितले की हा आत्मघाती हल्ला होता. डॉनच्या अहवालानुसार राष्ट्रपती भवनाने दिलेल्या निवेदनात म्हटले आहे, “राष्ट्रपतींनी क्वेटा येथे ‘फितना-अल-खवारिज’ यांनी केलेल्या आत्मघाती हल्ल्याचा तीव्र निषेध केला आहे. ‘फितना-अल-खवारिज’ हे भारताच्या अजेंड्यावर काम करणारे भरकटलेले अतिरेकी आहेत.”

हेही स्पष्ट करण्यात आले आहे की फितना-अल-खवारिज हा शब्द सरकारकडून प्रतिबंधित तह्रिक-ए-तालिबान पाकिस्तान (टीटीपी) च्या दहशतवाद्यांसाठी वापरला जातो.

राष्ट्रपती भवनाच्या निवेदनात असेही म्हटले आहे, “राष्ट्रपती म्हणाले की ‘फितना-अल-खवारिज’ आणि भारताच्या हितासाठी काम करणारे घटक पाकिस्तानच्या शांतता आणि स्थैर्याला धक्का देऊ शकत नाहीत. वेळेवर व प्रभावी कारवाई केल्याबद्दल त्यांनी सुरक्षा दलांचे कौतुक केले, ज्यामुळे दहशतवाद्यांचा नापाक डाव फसला.” भारताने या आरोपावर अद्याप कोणतीही प्रतिक्रिया दिलेली नाही.

बलुचिस्तानमधील हिंसाचाराचा इतिहास –
बलुचिस्तानमध्ये अशा प्रकारच्या हिंसक घटना नवीन नाहीत. यापूर्वी सप्टेंबर २०२५ मध्ये क्वेटातील एका राजकीय सभेनंतर झालेल्या आत्मघाती हल्ल्यात १३ जण ठार झाले होते, तर नोव्हेंबर २०२४ मध्ये क्वेटा रेल्वे स्थानकावर झालेल्या स्फोटात २० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला होता. इस्लामिक स्टेट (आयएस) आणि फुटीरतावादी गट येथे वारंवार हल्ले करतात, ज्यामुळे नागरिक आणि सुरक्षा दल दोघेही बळी पडतात.

शांतीची आशा धूसर –
पाकिस्तान सरकारने बलुचिस्तानमध्ये विशेष सुरक्षा अभियान राबवले असले, तरी हिंसाचार थांबण्याची चिन्हे दिसत नाहीत. तज्ज्ञांच्या मते, आर्थिक असमानता आणि राजकीय अलगाव ही या हल्ल्यांमागील मूळ कारणे आहेत. संयुक्त राष्ट्र आणि मानवाधिकार संघटनांनी बलुचिस्तानमधील मानवाधिकार रक्षणाची मागणी केली आहे. सरकारने हल्लेखोरांचं नेटवर्क उद्ध्वस्त करण्याचे आश्वासन दिले आहे, पण राजकीय समाधानाशिवाय हिंसाचार थांबणे कठीण आहे. स्थानिक लोकांच्या सहभागात वाढ आणि विकास प्रकल्पांना गती देण्याची मागणी जोर धरत आहे. या घटनेमुळे बलुचिस्तानमधील तणाव पुन्हा एकदा अधोरेखित झाला असून, शांतीसाठी ठोस पावले उचलण्याची गरज व्यक्त होत आहे.