Bombay Clay: पीओपीला पर्याय; पिंपरी-चिंचवडमध्ये ‘बॉम्बे क्ले’च्या बाप्पाची क्रेझ
Bombay Clay: शाडूसोबत पांढऱ्या मातीची मागणी वाढली; आकर्षक फिनिशिंग आणि पर्यावरणपूरकतेमुळे मूर्तिकारांची पसंती

पिंपरी – गणेशोत्सव जवळ येताच मूर्तींच्या कार्यशाळांमध्ये लगबग वाढली आहे. यंदा पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तींना विशेष मागणी आहे. शाडूच्या मातीसोबतच ‘बॉम्बे क्ले’नेही बाजारात स्थान मिळवले आहे. पिंपरी-चिंचवडमधील अनेक मूर्तिकार या पांढऱ्या मातीचा वापर करून बाप्पाच्या आकर्षक मूर्ती साकारत आहेत. पीओपीला पर्याय म्हणून या मातीचा वापर वाढताना दिसत आहे.
‘बॉम्बे क्ले’ला बाजारात पांढरी माती असेही म्हटले जाते. ही चिकणमातीचा एक प्रकार आहे. तिच्यात पाणी शोषून घेण्याची क्षमता जास्त असते. त्यामुळे मूर्ती घडवताना मातीला चांगली लवचिकता मिळते. मूर्तीला गुळगुळीत आणि आकर्षक फिनिशिंगही मिळते.
गेल्या काही वर्षांत या मातीचा वापर वाढला आहे. सोशल मीडियामुळे पर्यावरणपूरक मूर्तींबाबत जनजागृती झाली आहे. त्याचा परिणाम मूर्तींच्या मागणीवर झाला आहे. त्यामुळे मूर्तिकारही नव्या पर्यायांकडे वळत आहेत.
मजबुतीसाठी मिश्रणाचा आधार
बॉम्बे क्लेची लवचिकता चांगली असली तरी नैसर्गिक मजबुती तुलनेने कमी असते. त्यामुळे मूर्तिकार विशेष काळजी घेतात. मूर्तीला तडे जाऊ नयेत, यासाठी मातीमध्ये काथ्या आणि कापूस मिसळला जातो. त्यातून मूर्तीला आवश्यक मजबुती मिळते.
राजस्थानपासून गुजरातपर्यंत पुरवठा
बॉम्बे क्लेचा पुरवठा विविध राज्यांतून केला जातो. राजस्थान, गुजरात, केरळ, पश्चिम बंगाल आणि झारखंडमध्ये या मातीचे साठे आढळतात. तेथून वितरकांमार्फत ही माती विविध शहरांमध्ये पोहोचते. पिंपरी-चिंचवडमधील मूर्तिकारांनाही मुंबईमार्गे तिचा पुरवठा केला जातो.
पर्यावरणपूरक गणेशोत्सवाची संकल्पना रुजत असताना बॉम्बे क्लेचा पर्याय पुढे आला आहे. त्यामुळे यंदाच्या गणेशोत्सवात शाडूसोबत पांढऱ्या मातीच्या बाप्पालाही भाविकांची पसंती मिळण्याची शक्यता आहे.





