नवी दिल्ली – भाषांचा इतिहास मानवी सभ्यतेच्या कालक्रमानुसार विभागला जातो. सर्वात प्राचीन भाषांच्या उपस्थितीच्या चर्चेने नेहमीच एक विरोधाभास निर्माण केला आहे. परंतु असे असूनही, जर आपण जगातील सर्वात प्राचीन भाषेबद्दल बोललो, तर अशा अनेक भाषा आहेत ज्यांनी केवळ त्यांची नोंदणी केली नाही. मानवी सभ्यतेच्या विकासाच्या ओघात तर ती प्रगतीच्या शिडीवरही उत्तरोत्तर चढत आहे. तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की जगातील सर्वात जुनी भाषा ही भारतीय भाषा आहे आणि याच भाषेतून भारताची दुसरी महत्त्वाची आणि मोठी वैज्ञानिक भाषा विकसित झाली आहे. चला तर, जगात किती भाषा आहेत आणि सर्वात जुनी भाषा कोणती आहे ते जाणून घेऊया.

१. लॅटिन भाषा
जगात सुमारे ६ हजार भाषा बोलल्या जातात आणि यातील अनेक भाषा नामशेष तर झाल्या आहेतच पण काही वापराच्याही बाहेर जात आहेत. जर आपण जगातील १० सर्वात जुन्या भाषांबद्दल बोललो तर आपण प्रथम लॅटिन भाषेपासून सुरुवात करू. लॅटिन भाषा ही सर्वात प्राचीन भाषांपैकी एक आहे आणि लॅटिन भाषा ही ख्रिस्तपूर्व काळापासून बोलली जाणारी महत्त्वाची भाषा आहे. ही भाषा इटालियन झोनमध्ये बोलली जात होती. ही भाषा एकेकाळी रोमन साम्राज्याची अधिकृत भाषा मानली जात होती आणि मोठ्या समुदायाने तिचा वापर केला होता. विशेष गोष्ट अशी आहे की सर्व रोमन लिपी लॅटिन भाषेशी संबंधित आहेत आणि सध्या इंग्रजी देखील लॅटिनचा एक भाग आहे जी भाषा आपण वापरतो.

२. आर्मेनियन भाषा
आर्मेनियन भाषा देखील एक जुनी भाषा आहे. ही भाषा इंडो-युरोपियन भाषिक गटाचा भाग असल्याचे म्हटले जाते. एक प्रकारे ते आर्मेनियन लोकांकडून बोलले जाते. पाचव्या शतकात लिहिलेली ही भाषा तुम्हाला बायबलमध्ये आढळते आणि एक प्रकारे ती तिथे सर्वात जुनी उपस्थित आहे. आर्मेनियन भाषा ४५०BC च्या आसपास अस्तित्वात आली होती आणि सध्या ही भाषा सुमारे ५ टक्के लोक बोलतात.

३. कोरियन भाषा
कोरियन भाषा ही प्राचीन भाषा आहे. ती ६०० BC पासून बोलली जात आहे आणि आजही कोरियन भाषा ६५ दशलक्ष लोक बोलतात. या भाषेची खास गोष्ट म्हणजे ती उत्तर आणि दक्षिण कोरिया या दोन्ही देशांतील नागरिक बोलतात आणि ही भाषाच दोन्ही देशांना जोडणारा पूल आहे.

४. हिब्रू भाषा
हिब्रू भाषा खूप जुनी आहे. या भाषेचा इतिहास सुमारे ३००० वर्षांचा आहे. ही भाषा ख्रिस्तापूर्वी सुमारे १००० वर्षे अस्तित्वात आहे आणि सध्या ती इस्रायलची अधिकृत भाषा आहे आणि ज्यू समुदायाचे या भाषेबद्दलचे प्रेम आहे की त्यांनी ही भाषा नामशेष झाल्यानंतर तिचे पुनरुज्जीवन केले. ज्यू समुदाय तिची ‘पवित्र भाषा’ म्हणून पूजा करतात.

५. अरामी भाषा
अरामी भाषेचा इतिहास रंजक आहे. तुम्हाला या भाषेचे अवशेष हिब्रू आणि अरबी भाषांमध्ये सापडतील. या दोन्ही भाषांमध्ये ही भाषा आढळून आली आहे, असे म्हणायचे आहे. खरं तर, अरामी भाषा ही एकेकाळी आर्मेनिया प्रजासत्ताकची अधिकृत भाषा मानली जात होती आणि तिच्या अस्तित्वाच्या खुणा ख्रिस्तापूर्वी १००० वर्षांपूर्वीच्या आहेत. सध्या इराक, इराण, सीरिया, इस्रायल, लेबनॉनमध्ये अमेरिकन भाषा आधुनिक स्वरूपात बोलली जाते.

६. चिनी भाषा
चिनी भाषा ही जगातील सर्वात जुनी भाषा म्हणून बोलली जाते. ती जगातील पाचवी सर्वात जुनी भाषा म्हणून ओळखली जाते. ख्रिस्ताच्या आगमनापूर्वीही ही भाषा सुमारे १२०० वर्षे आहे. चीनी भाषा सध्या सुमारे १.२ अब्ज लोक बोलतात.

७. ग्रीक भाषा
ग्रीक भाषेचा समावेश युरोपातील सर्वात जुन्या भाषांमध्ये होतो. या भाषेचे अस्तित्व ख्रिस्तपूर्व १५० वर्षे आहे. सध्या ग्रीस, अल्बेनिया आणि सायप्रसमध्ये ग्रीक बोलले जाते. सुमारे १३ दशलक्ष लोक ग्रीक बोलतात.

८. इजिप्शियन भाषा
इजिप्शियन भाषेचा समावेश इजिप्तमधील सर्वात जुन्या ज्ञात भाषेत आहे. इजिप्शियन भाषा आफ्रो-आशियाई भाषिक कुटुंबातून येते. या भाषेचे अस्तित्व २६००-२००० वर्षे जुने आहे. आजही ही भाषा तिचे स्वरूप जिवंत ठेवत आहे आणि लोकांचा एक मोठा वर्ग ही भाषा बोलतो.

९. संस्कृत
संस्कृत भाषा ही भारताची प्राचीन भाषा आहे. एक प्रकारे, जगातील सर्वात प्राचीन भाषांपैकी एक असलेली ही भाषा एक वैज्ञानिक भाषा आहे आणि तिला देवभाषा म्हटले गेले आहे. हे जाणून आश्चर्य वाटेल की सर्व युरोपियन भाषा संस्कृत भाषेपासून प्रेरित आहेत आणि तिच्या व्याकरणाच्या वैज्ञानिक पैलूचा जगातील अनेक भाषांवर प्रभाव आहे. भारतातील आणखी एक प्राचीन भाषा, तमिळ ही संस्कृत भाषेची उत्पत्ती असल्याचे मानले जाते. ख्रिस्तपूर्व ३००० वर्षांपूर्वीपासून संस्कृत भाषा बोलली जात आहे. संस्कृतला भारताची अधिकृत भाषा म्हटले जाते.

१०. तमिळ भाषा
आणि जगातील सर्वात जुनी भाषा असलेल्या तमिळबद्दल बोलूया. ही जगातील सर्वात जुनी भाषा आहे. या भाषेचे अस्तित्व ५ हजार वर्षांपूर्वीचे होते. ही भाषा भारताच्या दक्षिणेकडील राज्यातील तामिळनाडूमध्ये बोलली जाते आणि त्याशिवाय शेजारच्या श्रीलंकेतही तमिळ भाषा बोलली जाते. तमिळ भाषेला द्रविड भाषा कुटुंबातील सर्वात जुनी भाषा म्हटले जाते. जगातील असंख्य विद्वान तमिळला संस्कृत, ग्रीक, लॅटिन इत्यादी भाषांमध्ये सर्वात प्राचीन आणि समृद्ध भाषा मानतात. श्रीलंका, मलेशिया, मॉरिशस, व्हिएतनाम, रियुनियनमध्येही हे मोठ्या प्रमाणात बोलले जाते. आकडेवारीनुसार, तमिळ भाषा सुमारे ७ कोटी लोक त्यांची मातृभाषा म्हणून वापरतात. ही तामिळनाडूची प्रशासकीय भाषा आहे आणि२००४ मध्ये भारत सरकारने अभिजात भाषेचा दर्जा दिलेली पहिली भाषा आहे.