Amar Preet Singh : आज, ३१ ऑक्टोबर २०२६, भारतीय हवाई दलासाठी एक महत्त्वपूर्ण दिवस आहे. देशाचे सध्याचे हवाई दल प्रमुख, एअर चीफ मार्शल अमर प्रीत सिंग (Amar Preet Singh), आज आपल्या पदावरून निवृत्त होत आहेत. भारतीय हवाई दलात जवळपास चार दशके सेवा केल्यानंतर त्यांचा कार्यकाळ संपत आहे. त्यांच्या कार्यकाळात भारतीय हवाई दलाला अनेक महत्त्वपूर्ण आव्हानांना सामोरे जावे लागले.

ऑपरेशन सिंदूरमधील त्यांची भूमिका, हवाई दलाच्या लढाऊ सज्जतेवर त्यांनी दिलेला भर आणि स्वदेशी तेजस लढाऊ विमानासोबतचा त्यांचा अनुभव विशेष उल्लेखनीय होता. अमर प्रीत सिंग (Amar Preet Singh) यांचा कार्यकाळ अशा काळात होता, जेव्हा भारताची सुरक्षा आव्हाने सतत बदलत होती. एकीकडे पाकिस्तानसोबतचा तणाव आणि सीमापार दहशतवादाचे आव्हान होते, तर दुसरीकडे चीनच्या लष्करी हालचालींच्या पार्श्वभूमीवर हवाई दलाची क्षमता वाढवण्याची गरज होती.

याशिवाय, आधुनिक युद्धात ड्रोन, क्षेपणास्त्रे, इलेक्ट्रॉनिक युद्ध आणि नेटवर्क-आधारित युद्ध प्रणाली यांचे महत्त्वही झपाट्याने वाढले. अशा परिस्थितीत त्यांनी हवाई दलाची सज्जता, आधुनिकीकरण आणि आत्मनिर्भरतेला प्राधान्य दिले. त्यांच्या निवृत्तीनंतर, भारतीय हवाई दलाला नवीन प्रमुख मिळणार आहेत. एअर मार्शल आशुतोष दीक्षित ३१ ऑक्टोबर रोजी २९ वे हवाई दल प्रमुख म्हणून पदभार स्वीकारतील.

एअर चीफ मार्शल अमर प्रीत सिंग कोण आहेत?
एअर चीफ मार्शल अमर प्रीत सिंग (Amar Preet Singh) यांचा जन्म २७ ऑक्टोबर १९६४ रोजी झाला. राष्ट्रीय संरक्षण अकादमी येथे प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर १९८४ मध्ये ते भारतीय हवाई दलाच्या लढाऊ वैमानिक शाखेत रुजू झाले. डिसेंबर १९८४ मध्ये सुरू झालेली त्यांची लष्करी कारकीर्द जवळपास ४२ वर्षे चालली. ते राष्ट्रीय संरक्षण अकादमी, डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेज आणि राष्ट्रीय संरक्षण महाविद्यालयाचे माजी विद्यार्थी आहेत. अमर प्रीत सिंग हे एक पात्र उड्डाण प्रशिक्षक आणि प्रायोगिक चाचणी वैमानिक देखील आहेत. त्यांना ५,००० तासांहून अधिक उड्डाणाचा अनुभव असून, विविध प्रकारची लढाऊ आणि वाहतूक विमाने उडवण्याचा अनुभव आहे.

ऑपरेशन सिंदूर
अमर प्रीत सिंग (Amar Preet Singh) यांच्या कार्यकाळाची चर्चा ऑपरेशन सिंदूरशिवाय अपूर्ण आहे. मे २०१५ मध्ये पहलगाम येथे झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर, भारताने पाकिस्तान आणि पाकव्याप्त काश्मीरमधील दहशतवादी तळांवर लष्करी कारवाई सुरू केली. या मोहिमेला ‘ऑपरेशन सिंदूर’ असे नाव देण्यात आले होते. या मोहिमेत भारतीय हवाई दलाने महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली