Female jailer : राजस्थानातील अजमेर येथून तुरुंग प्रशासनाला धक्का देणारे प्रकरण समोर आले आहे. एका महिला जेलरने आपल्या घरातील कामे आणि दोन लहान मुलींची देखभाल करण्यासाठी दोन महिला कैद्यांना तुरुंगाबाहेर नेण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप आहे. या प्रकरणाची माहिती समोर आल्यानंतर चौकशी करण्यात आली. त्यानंतर पोलिसांनी गुन्हा दाखल केला. फरार झालेल्या या महिला जेलरला अखेर अटक करण्यात आली. विशेष म्हणजे, ज्या तुरुंगात त्या जेलर म्हणून कैद्यांच्या सुरक्षेची आणि देखरेखीची जबाबदारी सांभाळत होत्या, त्याच अजमेर मध्यवर्ती कारागृहात आता त्यांना आरोपी म्हणून ठेवण्यात आले आहे.

दोन महिला कैद्यांना घरात नेण्याचा आरोप

हे प्रकरण अजमेर सेंट्रल जेलशी संबंधित आहे. ३७ वर्षीय जेलर दिव्या चौधरी या पतीपासून वेगळ्या राहत असून अजमेरमध्ये भाड्याच्या घरात आपल्या दोन लहान मुलींसोबत राहत होत्या. त्यांचे पतीदेखील तुरुंग विभागात कार्यरत असून कोटा येथे त्यांची नियुक्ती असल्याचे पोलिसांनी सांगितले.

पोलिसांच्या माहितीनुसार, घर आणि नोकरीच्या जबाबदाऱ्या एकाच वेळी सांभाळताना दिव्या यांना घरातील कामांसाठी मदतीची गरज होती. त्यातूनच त्यांनी तुरुंगातील दोन महिला कैद्यांची मदत घेण्याचा निर्णय घेतल्याचा आरोप आहे. त्यांचे घर अजमेर सेंट्रल जेलपासून सुमारे आठ किलोमीटर अंतरावर आहे.

१२ जुलै रोजी दिव्या चौधरी यांनी दोन महिला कैद्यांना तुरुंगाबाहेर नेण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप आहे. किरण उर्फ सेठा आणि सना अशी या दोन्ही कैद्यांची नावे आहेत. यापैकी किरण ही जन्मठेपेची शिक्षा भोगत आहे, तर सना ही खटला सुरू असलेली म्हणजेच अंडरट्रायल कैदी आहे.

तुरुंगाच्या मुख्य गेटवर वाद

पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, दिव्या चौधरी या त्यांच्या सहकारी आणि कथित मैत्रीण असलेल्या कॉन्स्टेबल सोनिया चौधरी यांच्यासोबत दोन्ही महिला कैद्यांना घेऊन तुरुंगाच्या मुख्य गेटपर्यंत पोहोचल्या. मात्र, गेटवर तैनात असलेल्या कर्मचाऱ्यांनी त्यांना अडवले.

आरोप आहे की, कर्मचाऱ्यांनी विरोध केल्यानंतर दोन्ही अधिकाऱ्यांनी त्यांच्यावर दबाव आणण्याचा आणि धमकावण्याचा प्रयत्न केला. त्यातून गेटवर वाद आणि जोरदार शाब्दिक चकमक झाली. दोन्ही महिला कैदी बराच वेळ तुरुंगाबाहेर राहिल्या नाहीत. सुमारे एक ते दोन तासांनंतर त्या पुन्हा तुरुंगात परत आल्या.

अजमेरचे उपअधीक्षक शिवम जोशी यांच्या म्हणण्यानुसार, कैद्यांना तुरुंगाबाहेर नेण्यासाठी न्यायालयाचा आदेश आणि तुरुंग प्रशासनाची अधिकृत परवानगी आवश्यक असते. त्यामुळे जेलरने अशा प्रकारे कैद्यांना बाहेर नेण्याचा प्रयत्न करणे नियमबाह्य असल्याचे पोलिसांचे म्हणणे आहे.

मुलींची देखभाल आणि घरकामासाठी मदत हवी होती?

पोलिसांच्या माहितीनुसार, दिव्या चौधरी यांच्या दोन्ही मुली लहान आहेत. त्या अजमेरमध्ये मुलींची काळजी घेत होत्या आणि त्याच वेळी नोकरीची जबाबदारीही सांभाळत होत्या. त्यामुळे घरातील कामे आणि मुलींची देखभाल करण्यासाठी महिला कैद्यांना घरी नेण्याचा त्यांचा उद्देश असल्याचा पोलिसांचा आरोप आहे.

मात्र, दिव्या चौधरी यांनी चौकशीदरम्यान वेगळी बाजू मांडली आहे. त्यांनी आपल्या अधिनस्त कर्मचारी सोनिया यांना अशा महिलांना बोलावण्यास सांगितले होते, ज्यांना ओपन जेलमधून बाहेर जाण्याची परवानगी असते, असा त्यांचा दावा आहे.

आपण या दोन महिला कैद्यांना बोलावण्यास सांगितले नव्हते, तर सोनिया यांनी त्याऐवजी या दोघींना आणले, असे दिव्या यांनी पोलिसांना सांगितल्याचे समोर आले आहे. मात्र, त्यांचा हा दावा अटकेनंतर समोर आला असून त्याची सत्यता तपासली जात असल्याचे पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे.

चौकशीनंतर गुन्हा दाखल

या घटनेनंतर तुरुंग प्रशासनाने अंतर्गत चौकशी सुरू केली. चौकशी पूर्ण झाल्यानंतर आरोपांबाबत पुढील कारवाई करण्यात आली. ५ ऑगस्ट रोजी अजमेरच्या सिव्हिल लाइन्स पोलिस ठाण्यात गुन्हा दाखल करण्यात आला.

अजमेर सेंट्रल जेलमधील गार्ड महिपाल मंगलोड़ा यांनी दिलेल्या तक्रारीच्या आधारे हा गुन्हा नोंदवण्यात आला. गुन्हा दाखल झाल्यानंतर पोलिसांनी दिव्या चौधरी यांचा शोध सुरू केला. मात्र, अटकेपासून वाचण्यासाठी त्या फरार झाल्या होत्या.

सीसीटीव्ही आणि मोबाइल लोकेशनच्या आधारे अटक

दिव्या चौधरी यांचा शोध घेण्यासाठी सिव्हिल लाइन्स पोलिस ठाण्याचे प्रभारी शंभू सिंह यांच्या नेतृत्वाखाली विशेष पथक तयार करण्यात आले. अतिरिक्त पोलिस अधीक्षक हिमांशु जांगिड आणि उपअधीक्षक शिवम जोशी यांच्या मार्गदर्शनाखाली या पथकाने तपास सुरू केला.

या तपासात नियमित पोलिसांसोबत सायबर सेलच्या अधिकाऱ्यांचाही सहभाग होता. पोलिसांनी तुरुंग परिसरातील सीसीटीव्ही फुटेज, तांत्रिक माहिती आणि इतर नोंदी तपासल्या. त्यानंतर मोबाइल क्रमांकाच्या मदतीने दिव्या चौधरी यांचे ठिकाण शोधण्यात आले.

अखेर ६ ऑक्टोबर रोजी अजमेर पोलिसांच्या विशेष पथकाने कोटा जिल्ह्यातील एका निवासी फ्लॅटवर छापा टाकला. या कारवाईत दिव्या चौधरी यांना अटक करण्यात आली.

ज्या तुरुंगाच्या होत्या जेलर, त्याच ठिकाणी आता कैदी

या प्रकरणातील सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे अटकेनंतर दिव्या चौधरी यांना त्याच अजमेर सेंट्रल जेलमध्ये ठेवण्यात आले आहे. याच तुरुंगात त्या यापूर्वी जेलर म्हणून काम करत होत्या. कैद्यांची सुरक्षा, शिस्त आणि देखरेख करण्याची जबाबदारी ज्या अधिकाऱ्यावर होती, त्याच व्यक्तीला आता आरोपी म्हणून त्या तुरुंगात ठेवण्यात आले आहे.

राजस्थान प्रिझन रूल्स, २०२२ नुसार जेलरची प्रमुख जबाबदारी कैद्यांची सुरक्षित कोठडी, तुरुंगातील शिस्त आणि सुरक्षा सुनिश्चित करणे आहे. तसेच तुरुंगातील कोणतीही गंभीर चूक किंवा नियमभंग वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या निदर्शनास आणून देणे अपेक्षित आहे.

त्यामुळे दोन महिला कैद्यांना कथितरीत्या वैयक्तिक घरकामासाठी तुरुंगाबाहेर नेण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप गंभीर मानला जात आहे. या प्रकरणात पोलिसांचा पुढील तपास सुरू असून, आरोपांची पूर्ण सत्यता तपासानंतरच स्पष्ट होणार आहे.