मुंबई – 600 कोटींचा चित्रपट आदिपुरुष वाईट व्हीएफएक्‍समुळे ट्रोल होत आहे. पण सध्या स्पेशल इफेक्‍ट्‌स भारतीय चित्रपटांचा महत्त्वाचा भाग बनले आहेत. त्यामुळेच 2020 मध्ये 7900 कोटी रुपयांवर असलेला भारतातील व्हीएफएक्‍स व्यवसाय 2024 मध्ये 14,700 कोटींवर पोहोचला असेल.

हॉलिवूडच्या तुलनेत बॉलिवूड चित्रपटांचे स्पेशल इफेक्‍ट्‌स कमी लेखले जातात. त्याची अनेक कारणे आहेत. हॉलीवूड आता व्हीएफएक्‍स बनवण्यासाठी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स म्हणजेच “एआय’चा अवलंब करत आहे. मात्र, भारत याबाबतीत खूप मागे असल्याचे दिसत आहे. ऐतिहासिक डेटा, बॉक्‍स ऑफिसचा ट्रेंड आणि चित्रपट चालण्याची किंवा न चालण्याची शक्‍यता देखील “एआय’कडून सांगण्यात येत आहे. जॉनर, कलाकार, दिग्दर्शक, मार्केटिंग, रिलीज डेट आणि स्पर्धा पाहता या चित्रपटाची बॉक्‍स ऑफिसवरची कामगिरी आतापासूनच समजू लागली आहे. यामुळे बजेट, वितरण आणि धोरणाशी संबंधित नियोजन अधिक चांगल्या पद्धतीने करण्यास मदत होत आहे.

“एआय’च्या वापरामुळे हॉलिवूड चित्रपटांचे व्हीएफएक्‍स पूर्वीपेक्षा अधिक वास्तववादी दिसू लागले आहेत. सोबतच चित्रपट निर्मितीला कालावधीही कमी लागत आहे. निर्मात्यांचे जवळपास 65 कोटी रुपये वाचत आहेत. तसंच व्हिएफएक्‍स बनवण्याचे कामही 300 पट अधिक वेगाने होत आहे.

व्हिएफएक्‍स म्हणजे काय?
‘जरा हटके जरा बचके’ चित्रपट, ‘द ट्रायल’ वेबसिरीज आणि टीव्ही शो “बेकाबू’ यासह अनेक दक्षिण चित्रपटांचे व्हीएफएक्‍स आर्टिस्ट गणेश रावल यांच्या मते, व्हिज्युअल इफेक्‍ट्‌सला व्हीएफएक्‍स म्हणतात. चित्रपटांमध्ये अनेक दृश्‍ये अशी असतात जी, प्रत्यक्षात चित्रित करणे शक्‍य नसते. त्यांची निर्मिती खूप महाग आणि धोकादायक असते. अशा परिस्थितीत व्हीएफएक्‍सच्या माध्यमातून असे सीन शूट केले जातात. एआय व्हीएफएक्‍स बदलत नाही तर त्याचा अनुभव अधिक चांगला होण्यासाठी मदत करत आहे.

मॉन्सटर्स एलियंस रोबोट्‌स जॉम्बीस (मार्झ) एक व्हीएफएक्‍स कंपनी आहे. ती “एआय’चा वापर करून हॉलीवुड चित्रपटांचे व्हीएफएक्‍स तयार करत आहे. त्यांचे व्हॅनिटी नावाचे एआय टूल पारंपरिक व्हीएफएक्‍सपेक्षा 300 पट वेगाने व्हीएफएक्‍स तयार करते, जे स्वस्त देखील आहे. याद्वारे, त्यांच्या प्रत्येक ग्राहकाने सुमारे 8 दशलक्ष म्हणजे सुमारे 65 कोटी रुपयांची बचत केली आहे आणि चित्रपट निर्मितीमध्ये सुमारे 100 आठवडेही शिल्लक आहेत. “मार्झ’ने स्पायडरमॅन: नो वे होम, स्ट्रेंजर थिंग्स (एस-4), गॅसलाइट, फर्स्ट लेडीज, बीइंग द रिकार्डोस सारख्या शो आणि चित्रपटांसाठी मार्व्हल, डिस्ने, ऍपल टीव्ही, नेटफ्लिक्‍स अशा स्टुडिओसाठी एआय वापरून व्हीएफएक्‍स तयार केले आहे.