नवी दिल्ली – भारताच्या ७९व्या स्वातंत्र्य दिनानिमित्त लाल किल्ल्यावरून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशाच्या सुरक्षेसाठी महत्त्वाकांक्षी ‘सुदर्शन चक्र’ मिशनची घोषणा केली. हा अत्याधुनिक एअर डिफेन्स सिस्टम असेल, जो शत्रूच्या हल्ल्याचा पूर्णतः नाश करेल आणि त्यापेक्षा अनेक पटींनी प्रत्युत्तर देईल.

मोदींनी आपल्या भाषणात सांगितले की, हा मिशन स्वदेशी तंत्रज्ञानावर आधारित असेल. संशोधन, विकास आणि उत्पादन हे पूर्णतः भारतातच होईल. महाभारतातील भगवान श्रीकृष्णांच्या सुदर्शन चक्रातून प्रेरणा घेत ही योजना आखण्यात आली असून, आधुनिक युद्धतंत्रात भारताची रणनीतिक स्वायत्तता अधिक बळकट करण्याचा हेतू आहे.

२०३५ पर्यंत सर्वसमावेशक सुरक्षा कवच

पंतप्रधानांनी स्पष्ट केले की, पुढील दहा वर्षांत म्हणजेच २०३५ पर्यंत देशातील सर्व महत्त्वाचे सामरिक, नागरी आणि धार्मिक स्थळांना या तंत्रज्ञानाच्या कवचाने सुरक्षित केले जाईल. रुग्णालये, रेल्वे, आस्था केंद्रे यांचा समावेश या योजनेत असेल. या प्रणालीत एआय-आधारित क्षेपणास्त्र, रडार आणि लेझर डिफेन्स यांचा समावेश असेल, जे कोणत्याही प्रकारच्या हल्ल्याला रोखून शत्रूवर तात्काळ आणि प्रभावी पलटवार करतील.

महाभारताची प्रेरणा

मोदी म्हणाले, “भगवान श्रीकृष्णांनी महाभारतात सुदर्शन चक्राने सूर्यप्रकाश रोखून जयद्रथ वधाची शपथ पूर्ण होऊ दिली. त्या रणनीतीतून प्रेरणा घेऊन आपण आधुनिक ‘सुदर्शन चक्र’ निर्माण करू. हे मिशन केवळ शत्रूच्या हल्ल्याला प्रत्युत्तर देणार नाही, तर त्याहून अधिक सामर्थ्याने शत्रूवर प्रहार करेल.”

आत्मनिर्भर भारताची पावले

‘सुदर्शन चक्र’ मिशन आत्मनिर्भर भारत उपक्रमाचा महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. यात संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) सोबतच अनेक खाजगी कंपन्या सहभागी होणार आहेत. भारत सरकारचे उद्दिष्ट २०३५ पर्यंत ही प्रणाली पूर्णतः कार्यान्वित करण्याचे आहे.

ही योजना इजरायलच्या ‘आयरन डोम’सारख्या जागतिक स्तरावरील यशस्वी डिफेन्स सिस्टमच्या धर्तीवर असू शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. पंतप्रधानांच्या या घोषणेमुळे देशाच्या सुरक्षाव्यवस्थेत मोठी क्रांती घडेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.