Homemade Paneer: सणासुदीचा काळ सुरू झाला की घरोघरी वेगवेगळे पदार्थ बनवण्याची तयारी सुरू होते. पनीरची भाजी, पनीर टिक्का, पनीर भुर्जी आणि पनीरचे विविध स्नॅक्स अनेकांच्या आवडीचे असतात. मात्र, बाजारातून पनीर खरेदी करताना त्याच्या गुणवत्तेबाबत अनेकांना चिंता वाटते. अशा वेळी बाजारातील पनीर खरेदी करण्याऐवजी घरच्या घरी ताजे पनीर बनवणे हा एक सोपा पर्याय ठरू शकतो.

विशेष म्हणजे, घरच्या घरी पनीर बनवण्यासाठी जास्त साहित्याची गरज नसते. फक्त दूध, लिंबाचा रस किंवा व्हिनेगर आणि काही साध्या वस्तूंच्या मदतीने तुम्ही मऊ आणि ताजे पनीर तयार करू शकता. साधारण एक लिटर फुल क्रीम दुधापासून १८० ते २०० ग्रॅम पनीर मिळू शकते. मात्र, दुधातील फॅटचे प्रमाण आणि गुणवत्तेनुसार पनीरचे प्रमाण कमी-जास्त होऊ शकते.

घरच्या घरी पनीर बनवण्यासाठी लागणारे साहित्य  (Homemade Paneer)

– एक लिटर फुल क्रीम दूध
– दोन ते तीन मोठे चमचे लिंबाचा रस किंवा व्हिनेगर
– दोन ते तीन मोठे चमचे पाणी
– स्वच्छ मलमलचे किंवा सुती कापड
– एक मोठी चाळणी
– जाड बुडाचे भांडे
– पनीरवर ठेवण्यासाठी वजनदार भांडे

पनीर बनवण्याची सोपी पद्धत  (Homemade Paneer)

१. सर्वप्रथम दूध चांगले उकळून घ्या

एका जाड बुडाच्या भांड्यात एक लिटर फुल क्रीम दूध घ्या. हे दूध मध्यम आचेवर गरम करा. दूध गरम होत असताना ते अधूनमधून हलवत राहा. त्यामुळे दूध भांड्याच्या तळाला चिकटणार नाही. दुधाला चांगली उकळी आल्यानंतर गॅसची आच कमी करा. दूध उकळताना भांड्याबाहेर सांडणार नाही, याची काळजी घ्या.

 

२. दुधात लिंबाचा रस घाला  (Homemade Paneer)

एका छोट्या वाटीत दोन ते तीन चमचे लिंबाचा रस घ्या. त्यामध्ये तेवढेच पाणी मिसळा. आता हे मिश्रण हळूहळू गरम दुधात घाला. लिंबाचा रस घालताना दूध हलक्या हाताने ढवळत राहा. काही वेळातच दूध फाटायला सुरुवात होईल. दुधातील पांढरा घट्ट भाग आणि पिवळसर पाणी वेगळे दिसू लागेल. दूध पूर्णपणे फाटले नसेल, तर थोडे आणखी लिंबाचे पाणी घाला. दूध पूर्णपणे फाटल्यानंतर गॅस बंद करा.

३. फाटलेले दूध कापडातून गाळून घ्या    (Homemade Paneer)

एका मोठ्या भांड्यावर चाळणी ठेवा. चाळणीवर स्वच्छ मलमलचे किंवा सुती कापड पसरवा. आता फाटलेले दूध या कापडातून गाळून घ्या. दुधातील घट्ट भाग कापडावर राहील आणि पाणी खाली जमा होईल. त्यानंतर पनीरवर थोडे थंड पाणी घाला. यामुळे लिंबाच्या रसाची आंबट चव कमी होण्यास मदत होते.

४. पनीरवरील अतिरिक्त पाणी काढून टाका

कापडातील पनीर एकत्र करून बांधा. आता हलक्या हाताने दाबून त्यातील अतिरिक्त पाणी काढून टाका.यानंतर पनीर कापडासह सपाट जागेवर ठेवा. त्यावर एखादे वजनदार भांडे ठेवा. साधारण २० ते ३० मिनिटे पनीर असेच दाबून ठेवा. यामुळे पनीरला योग्य आकार मिळेल आणि त्यातील उरलेले पाणी बाहेर निघेल.

५. तयार पनीरचे तुकडे करून घ्या

२० ते ३० मिनिटांनंतर पनीरवरील वजन काढा आणि कापड बाजूला करा. आता तुमचे घरगुती पनीर तयार आहे. पनीरचे आवडीनुसार चौकोनी तुकडे करा. या पनीरचा वापर भाजी, पनीर टिक्का, पनीर भुर्जी किंवा इतर पदार्थ बनवण्यासाठी करता येतो.

पनीरचे उरलेले पाणी फेकून देऊ नका

पनीर तयार करताना जे पाणी उरते, त्याला व्हे असे म्हणतात. हे पाणी फेकून देण्याऐवजी त्याचा वापर करता येतो. पोळी किंवा भाकरीसाठी पीठ मळताना, सूप बनवताना किंवा इतर पदार्थांमध्ये हे पाणी वापरता येऊ शकते.

एकूणच, घरच्या घरी पनीर बनवणे ही सोपी आणि कमी वेळात होणारी प्रक्रिया आहे. फक्त काही साहित्य वापरून तुम्ही ताजे पनीर तयार करू शकता. सणासुदीच्या काळात पनीरचे विविध पदार्थ बनवण्यासाठी हा घरगुती पर्याय नक्कीच उपयोगी ठरू शकतो.