पिंपरी  – दिवाळीचा सण म्हणजे आनंद, उत्साह, रोषणाई आणि सुख-समृद्धीचे प्रतीक. यंदा रविवार, दि. ८ नोव्हेंबर रोजी लक्ष्मीपूजन साजरे होणार असल्याने पिंपरी-चिंचवड शहरात घरोघरी पूजेच्या तयारीला वेग आला आहे.

काही कंपन्यांमध्ये शनिवारपासूनच दिवाळीच्या सुट्ट्या सुरू झाल्याने नागरिकांना घराची स्वच्छता, सजावट आणि फराळाच्या तयारीसाठी वेळ मिळाला आहे.

घरातील प्रत्येक कोपरा स्वच्छ करण्यापासून ते दारात आकर्षक रांगोळी काढण्यापर्यंत विविध कामांमध्ये कुटुंबीय मग्न झाले आहेत. लक्ष्मीपूजनाच्या निमित्ताने घराघरांत उत्साहाचे आणि मंगलमय वातावरण निर्माण झाले आहे.

दिवाळीच्या आदल्या दिवशी घराची साफसफाई, पूजेच्या साहित्याची जमवाजमव आणि फराळाची तयारी यांची लगबग पाहायला मिळत आहे. मुख्य प्रवेशद्वारावर आंब्याच्या पानांचे आणि झेंडूच्या फुलांचे तोरण, अंगणात रंगीबेरंगी रांगोळी, तर घराच्या प्रत्येक कोपऱ्यात पणत्यांची सजावट करण्याचे नियोजन सुरू आहे.

काही घरांमध्ये चकली, लाडू, करंजी, चिवडा यांसारख्या फराळाच्या पदार्थांची तयारी केली जात आहे. लक्ष्मीपूजनासाठी लक्ष्मी-गणेशाच्या मूर्ती, फुले, हार, हळद-कुंकू, अक्षता, धूप, उदबत्ती, कापूर, नैवेद्य आणि दिव्यांचे साहित्य खरेदी करण्यासाठी नागरिकांची लगबग दिसून येत आहे. पूजेच्या निमित्ताने कुटुंबीय एकत्र येत असल्याने सणाचा आनंद द्विगुणित होत आहे.

लक्ष्मीपूजनाच्या दिवशी प्रथम गणेशपूजन, त्यानंतर कलशपूजन आणि देवी लक्ष्मीचे विधिवत पूजन करण्याची परंपरा आहे. लक्ष्मी मंत्र, श्रीसूक्त किंवा महालक्ष्मी अष्टकाचे पठण करून नैवेद्य दाखविला जातो आणि आरती केली जाते.

व्यापारी वर्गात चोपडी पूजनाला विशेष महत्त्व असून, बदलत्या काळानुसार आता वही-खात्यांसोबत लॅपटॉप, संगणक आणि डिजिटल व्यवहारांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साधनांचेही पूजन केले जात आहे.

घरातील सुख-समृद्धी, आरोग्य आणि भरभराटीसाठी प्रार्थना करत नागरिक दिव्यांच्या प्रकाशात लक्ष्मीचे स्वागत करणार आहेत. परंपरेसोबत पर्यावरणपूरक दिवाळी साजरी करण्याकडेही नागरिकांचा कल वाढत असून, मातीच्या पणत्या, नैसर्गिक रांगोळी आणि फुलांच्या सजावटीला पसंती दिली जात आहे.

लक्ष्मीपूजनासाठी पूजेचे साहित्य

– लक्ष्मी आणि गणेशाची मूर्ती किंवा प्रतिमा
– चौरंग, लाल किंवा पांढरे वस्त्र
– कलश, नारळ, आंब्याची पाने, सुपारी आणि नाणे
– हळद, कुंकू, अक्षता, चंदन, फुले आणि हार
– धूप, उदबत्ती, कापूर, तुपाचे दिवे आणि पणत्या
– साळीच्या लाह्या, बत्तासे, धने, गूळ
– खीर, शिरा, लाडू किंवा गोडधोडाचा नैवेद्य

लक्ष्मीपूजनाच्या रात्री घरातील नकारात्मकता आणि दारिद्र्य दूर करण्याच्या भावनेतून अलक्ष्मी निस्सारणाची परंपरा काही भागांत पाळली जाते. जुन्या झाडूने घरातील कोनाकोपरे स्वच्छ करणे, सूप किंवा दिंडी वाजवणे आणि ‘अलक्ष्मी जावो, लक्ष्मी येवो’ असे म्हणण्याची प्रथा आहे.

झाडूला स्वच्छतेचे प्रतीक मानून त्याचे पूजनही केले जाते. या परंपरेतून स्वच्छता, सकारात्मकता आणि नव्या सुरुवातीचा संदेश दिला जातो.

पर्यावरणपूरक दिवाळीचा संकल्प
मातीच्या पणत्या, नैसर्गिक रंगांची रांगोळी, फुलांची तोरणे आणि प्लॅस्टिकचा कमीत कमी वापर करून दिवाळी साजरी करण्याचे आवाहन केले जात आहे. स्थानिक कुंभार आणि कारागिरांकडून पणत्या खरेदी केल्याने त्यांनाही आर्थिक हातभार लागतो.

निसर्गाची काळजी घेत, परंपरेचा मान राखत आणि कुटुंबीयांसोबत आनंद वाटत लक्ष्मीपूजन साजरे करण्याचा संकल्प नागरिक करत आहेत.

Sonia Gandhi : “देशाच्या सर्वांगीण प्रगतीकडे पाहण्यासाठी सोनिया गांधींनी इटालियन चष्मा काढून टाकावा” – भाजप