India-Pakistan Conflict: उद्या ३ मे हा भारताच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा दिवस आहे. १९९९ मध्ये याच दिवशी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात कारगिल युद्धाला सुरुवात झाली होती. आज, २६ वर्षांनंतर, पहलगाम येथील दहशतवादी हल्ल्याने पुन्हा एकदा दोन्ही देशांमधील तणाव वाढला आहे. या हल्ल्यात २६ जणांचा मृत्यू झाला असून, भारताने थेट पाकिस्तानला जबाबदार ठरवले आहे. यामुळे उद्या ३ मे २०२५ रोजी भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात पुन्हा युद्धाची ठिणगी पडेल का, हा प्रश्न सर्वांच्या मनात आहे.

पहलगाम हल्ल्याने वाढला तणाव –

२२ एप्रिल २०२५ रोजी जम्मू-काश्मीरमधील पहलगाम येथील बैसारण खोऱ्यात झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यात २६ पर्यटकांचा मृत्यू झाला, तर २० जण जखमी झाले. भारताने या हल्ल्यासाठी पाकिस्तानला जबाबदार ठरवले आहे, तर पाकिस्तानने आपली भूमिका नसल्याचा दावा केला आहे. या हल्ल्याला १० दिवस उलटून गेले तरी भारतातील जनता सरकारकडून या हल्ल्याचा बदला घेण्याची मागणी करत आहे. सरकारने आश्वासन दिले आहे की, दहशतवाद्यांना सोडले जाणार नाही आणि पहलगाममध्ये निर्दोष लोकांचा बळी घेणाऱ्यांना कठोर शिक्षा दिली जाईल.

३ मे आणि कारगिल युद्धाची आठवण –

३ मे १९९९ रोजी कारगिल युद्धाला सुरुवात झाली होती. हे युद्ध २ महिने २३ दिवस चालले आणि २६ जुलै १९९९ रोजी भारताने पाकिस्तानचा पराभव करत विजय मिळवला. या युद्धात भारताचे ५२७ जवान शहीद झाले, तर १,३६३ जवान जखमी झाले. उद्या ३ मे २०२५ रोजी कारगिल युद्धाला २६ वर्षे पूर्ण होत आहेत. विशेष म्हणजे, पहलगाम हल्ल्यातील मृतांचा आकडा आणि कारगिल युद्धाची वर्षे यांचा योगायोग लक्ष वेधून घेत आहे. यामुळे एक प्रश्न उपस्थित होतो: भारत कारगिल युद्धाच्या २६व्या वर्धापनदिनी पहलगाम हल्ल्याचा बदला घेईल का? १९९९ मध्ये ३ मे हा युद्धाच्या सुरुवातीचा साक्षीदार होता. २०२५ मध्ये हा दिवस पुन्हा एका युद्धाचा साक्षीदार ठरेल का?

पाकिस्तानला भारतीय हल्ल्याची भीती –

पाकिस्तानला भारताकडून कधीही हल्ला होऊ शकतो, अशी भीती वाटत आहे. पाकिस्तानी सैन्याची झोप उडाली असून, भारतीय सैन्याचा सामना कसा करायचा, याची चिंता त्यांना सतावत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, पाकिस्तानी सैन्य भारतीय सैन्याचा सात दिवसांपेक्षा जास्त काळ सामना करू शकणार नाही. सीमेवर भारतीय हवाई दलाचे लढाऊ विमान गस्त घालत आहेत, तर पाकिस्ताननेही आपली लढाऊ विमाने आणि संरक्षण यंत्रणा सज्ज ठेवली आहे. पाकिस्तानी हवाई दल हवाई कवायतीही करत आहे. मात्र, पाकिस्तानकडे असलेली बहुतांश ‘मेड इन चायना’ शस्त्रे युद्धात कितपत तग धरतील, याबाबत शंका आहे. दुसरीकडे, भारताकडे अमेरिका, फ्रान्स आणि रशियाची युद्धात तपासलेली शस्त्रे आहेत, ज्यामुळे पाकिस्तानी सैन्याचा टिकाव लागणे कठीण आहे.

युद्ध होईल की नाही?
भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात युद्ध होईल की नाही, याबाबत निश्चितपणे काही सांगता येत नाही. मात्र, पहलगाम हल्ल्याने दोन्ही देशांमधील संबंध आणखी बिघडले आहेत. भारताने पाकिस्तानी विमानांना हवाई क्षेत्र बंद केले आहे, तर पाकिस्ताननेही तशीच कारवाई केली आहे. इंडस वॉटर करार रद्द करणे, राजनैतिक संबंध तोडणे आणि सीमा बंद करणे यासारख्या कारवायांनी तणाव वाढला आहे.

जनतेची मागणी आणि सरकारची भूमिका –
पहलगाम हल्ल्याला १० दिवस उलटल्यानंतरही कोणतीही ठोस कारवाई न झाल्याने जनतेत संताप आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दहशतवाद्यांना “पृथ्वीच्या कानाकोपऱ्यातून शोधून शिक्षा केली जाईल,” असे आश्वासन दिले आहे. गृहमंत्री अमित शहा यांनीही हल्ल्यातील एकाही दहशतवाद्याला सोडले जाणार नाही, असे स्पष्ट केले आहे. यामुळे लवकरच भारताकडून काही कारवाई होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

आंतरराष्ट्रीय समुदायाची भूमिका –
संयुक्त राष्ट्रसंघ, अमेरिका आणि इराण यांनी दोन्ही देशांना संयम राखण्याचे आवाहन केले आहे. अमेरिकेने भारताला दहशतवादाविरुद्ध लढण्यासाठी पाठिंबा दर्शवला आहे, तर पाकिस्तानला तपासात सहकार्य करण्यास सांगितले आहे. युद्ध टाळण्यासाठी कूटनीतिक प्रयत्न सुरू आहेत, पण परिस्थिती गंभीर आहे. उद्या ३ मे हा दिवस शांततेने उलटेल की युद्धाची ठिणगी पडेल, हे येणारा काळच ठरवेल. मात्र, पहलगामच्या निर्दोष बळींचा बदला घेण्याची मागणी आणि कारगिल युद्धाची आठवण यामुळे भारत-पाकिस्तान संबंध पुन्हा एकदा कसोटीवर आहेत.