नवी दिल्ली  – भाजपच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी अर्थात रालोआचे 24 राजकीय पक्ष 2024 ला निवडणुकीत सहभागी होणार आहेत. येत्या 17 आणि 18 जुलै रोजी बेंगळुरू येथे होणाऱ्या विरोधी पक्षांच्या बैठकीत जास्तीत जास्त पक्षांना सोबत ठेवून जास्तीत जास्त एकजुटीचा संदेश देण्याचा भाजपचा प्रयत्न आहे. त्यासाठी पक्षाने आठ नवीन राजकीय पक्षांशीही संपर्क साधला आहे, जे 18 जुलै रोजी आघाडीत येऊ शकतात. मात्र, रालोआमधील जागावाटपाची गणिते बिघडू शकतात, असाही एक अंदाज व्यक्त केला जात आहे. सर्वच राजकीय पक्ष स्वत:साठी मोठ्या सहभागाची मागणी करून भाजप नेतृत्वाला अडचणीत आणू शकतात.

यूपी हा भाजपचा सर्वात मोठा बालेकिल्ला म्हणून उदयास आला आहे. वर्ष 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत पक्षाला येथून 73 जागा आणि 2019 मध्ये 62 जागा मिळाल्या होत्या. यावेळीही यूपीतील सर्व जागा जिंकून आघाडी कायम ठेवायची आहे. पण भाजपचा खरा त्रास इथून सुरू होतो. किंबहुना, 2019 मध्ये यूपीमधील अपना दल आणि निषाद पक्षाने अधिक जागांची मागणी करून त्यांच्यासाठी अडचणी निर्माण केल्या होत्या.

अपना दलाच्या अनुप्रिया पटेल यांनी त्यांच्या पक्षाकडे लोकसभेच्या तीन जागांची मागणी केली होती, ज्यावर शेवटच्या क्षणापर्यंत एकमत झाले नव्हते. सरकार स्थापन झाल्यानंतरही अनुप्रिया पटेल यांनी कॅबिनेट आणि राज्यस्तरीय मंत्रीपदाची मागणी करून सरकारच्या अडचणी वाढवल्या. भाजपने त्यांना दीर्घकाळ झुलवत ठेवले आणि दुसऱ्या विस्तारातच त्यांना मंत्रिमंडळात स्थान मिळाले. पण भाजपने तडजोड केली नाही आणि त्यांना केवळ राज्यस्तरीय मंत्रीपदावर समाधान मानावे लागले. यावेळी अनुप्रिया पटेल यांचे केवळ दोन जागांवर एकमत झाल्याने भाजपच्या अडचणी वाढणार नाहीत, असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.

तसेच निषाद पक्षाचे संजय निषाद हेही राजकीय सौदेबाजीसाठी ओळखले जातात. गेल्या वेळीही त्यांनी भाजपसाठी अडचणी निर्माण केल्या होत्या. केंद्रात आणि योगी आदित्यनाथ सरकारमध्ये स्वत:साठी अधिक जागा मिळवण्याचा त्यांचा दबाव भाजपला शेवटपर्यंत अडचणीत आणत राहिला. यावेळीही संजय निषाद हे भाजपसाठी अडचणीचे कारण ठरू शकतात.

ओमप्रकाश राजभर हेही एनडीएच्या शिबिरात सामील होण्याची शक्‍यता आहे. स्वत:साठी अधिक शक्‍यता शोधण्यासाठी त्यांनी उत्तर प्रदेश विधानसभा निवडणुकीपूर्वी भाजप सोडला होता. यावेळी ते एकत्र आले तर त्यांची भूमिका काय असेल,याचा अंदाज लावणे कठिण आहे.

यावेळी बिहारमध्ये जनता दल युनायटेड भाजपसोबत नाही, असे राजकीय विश्‍लेषक सुनील पांडे यांनी सांगितले आहे. अशा परिस्थितीत मित्रपक्षांना देण्यासाठी त्यांच्याकडे जास्त जागा असतील. पण लोक जनशक्ती पक्षाचे चिराग पासवान किती जागांवर राजी होतील हे सांगणे कठीण आहे. उपेंद्र कुशवाह आणि चिराग या दोघांनीही एनडीएमध्ये जास्त जागांच्या मागणीवरूनच एनडीए सोडली होती. यावेळी जीतनराम मांझी आणि अन्य एक-दोन छोटे पक्ष एनडीएच्या छावणीत येऊ शकतात. अशा स्थितीत जागावाटपाबाबत भाजपच्या अडचणी वाढू शकतात.

कोणत्या लोकसभा मतदारसंघातून उमेदवारांना संधी देते आणि कोणत्या लोकसभा मतदारसंघातून मित्रपक्षांच्या नेत्यांना उभे करते, ही भाजपसमोरची पहिली अडचण असणार आहे. त्यांना त्यांच्याच पक्षातील नेत्यांकडून मोठ्या विरोधाला सामोरे जावे लागणार आहे. ज्या लोकसभेच्या जागांवर भाजपचे नेते आणि कार्यकर्ते बऱ्याच दिवसांपासून तयारी करत होते, आता त्यांना केवळ आपला दावा सोडावा लागणार नाही, तर त्याच विरोधी नेत्यांचा जयजयकारही करावा लागणार आहे, ज्यांच्या विरोधात ते आतापर्यंत वाद घालत होते.

जागावाटप महाराष्ट्रातही कठीणच
विरोधी पक्षांच्या एकजुटीमुळे भाजपसाठी लोकसभेच्या 48 जागांसह महाराष्ट्राचे महत्त्व वाढले आहे. शिवसेना आणि राष्ट्रवादी कॉंग्रेसचा एक गट त्यांच्यासोबत आल्यामुळे त्यांचे मनोबलही उंचावले आहे. पण लोकसभेच्या जागांच्या संख्येबाबत आधीच टांगती तलवार आहे. मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे गटाच्या खासदारांनी आतापासूनच आपापल्या लोकसभा मतदारसंघात दावा मांडण्यास सुरुवात केली आहे. दुसरीकडे अजित पवार गटाच्या नेत्यांनी आपापल्या लोकसभा मतदारसंघात ठिय्या मांडण्यास सुरुवात केली आहे.