World Alzheimer’s Day: वय वाढत गेलं की शरीरासोबतच मेंदूतील पेशीही (न्यूरॉन्स) कमजोर होऊ लागतात. त्यामुळे अनेकांना गोष्टी पटकन विसरण्याची समस्या निर्माण होते. एखाद्याचं नाव लक्षात राहत नाही, वस्तू कुठे ठेवली हे आठवत नाही किंवा बोलताना शब्द सुचत नाहीत. हे कधी साधं वयानुसार होतं, पण कधी कधी हे अल्जाइमर या गंभीर आजाराचं सुरुवातीचं लक्षण असू शकतं.

भारतासह जगभरात या आजाराबाबत जागरूकता वाढवण्यासाठी दरवर्षी 21 सप्टेंबरला ‘विश्व अल्जाइमर दिवस’ साजरा केला जातो.

अल्जाइमर म्हणजे काय?

अल्जाइमर हा मेंदूशी संबंधित आजार आहे ज्यामध्ये सुरुवातीला छोट्या गोष्टी विसरणं सुरू होतं. पुढे जाऊन रुग्णाला आपल्या जवळच्या व्यक्ती, जागा आणि दैनंदिन कामंही आठवत नाहीत. वयाच्या ६५ वर्षांनंतर या आजाराचा धोका अधिक वाढतो.

‘माइंड डाएट’ ठरते फायदेशीर

तज्ज्ञांच्या मते, जीवनशैली आणि आहारात वेळेवर बदल केले तर अल्जाइमर टाळता येत नसला तरी त्याची गती कमी करता येते. यात माइंड डाएट विशेष उपयुक्त मानली जाते. संशोधनानुसार या आहारामुळे अल्जाइमरचा धोका जवळपास ५३ टक्क्यांपर्यंत कमी होऊ शकतो.

पालेभाज्या (पालक, मेथी, ब्रोकोली) – अँटिऑक्सिडंट्स आणि व्हिटॅमिन के मेंदूच्या पेशींना बळकट करतात.

ब्लूबेरी, स्ट्रॉबेरी – पेशींना हानीपासून वाचवून स्मरणशक्ती सुधारतात.

अखरोट, अलसी, मासे – ओमेगा-३ फॅटी अॅसिड्स मेंदूला पोषण देतात.

हळद – त्यातील करक्यूमिन सूज कमी करून मेंदूला संरक्षण देते.

नींद आणि व्यायाम तितकेच गरजेचे

दररोज ७-८ तासांची झोप घेतल्याने मेंदू जुने टॉक्सिन्स दूर करतो आणि आठवणी व्यवस्थित साठवतो.

योग, चालणे, सायकलिंग यांसारखा नियमित व्यायाम रक्ताभिसरण वाढवतो आणि न्यूरॉन्सपर्यंत पोषण पोहोचवतो.

ध्यान आणि मेडिटेशन ताण कमी करून मेंदूला आराम देतात.

बचाव कसा कराल?

हार्वर्ड विद्यापीठाच्या अभ्यासानुसार, जे ज्येष्ठ नागरिक आठवड्यातून किमान ४ वेळा व्यायाम करतात, त्यांना डिमेन्शियाचा धोका न करणाऱ्यांच्या तुलनेत निम्मा असतो.

म्हणूनच लहान वयापासूनच संतुलित आहार, नियमित व्यायाम आणि चांगल्या झोपेची सवय लावल्यास पुढे जाऊन स्मरणशक्ती कमी होण्याचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी करता येतो.

टीप: ही माहिती वैद्यकीय अहवालांवर आधारित आहे. वैयक्तिक सल्ल्यासाठी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.