मुंबई: मौल्यवान धातूंच्या बाजारात चांदीच्या दराने पुन्हा एकदा विक्रमी पातळी गाठली आहे. MCX वर चांदीचा भाव तब्बल 2 लाख रुपये प्रति किलोच्या पुढे पोहोचला आहे. चांदीच्या दरातील या उसळीमुळे बाजारात उत्साहाचे वातावरण असले तरी, तज्ज्ञांनी गुंतवणूकदारांना अत्यंत सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला दिला आहे. बाजारातील जाणकारांचे म्हणणे आहे की, सध्याची तेजीमागे केवळ सट्टेबाजी नसून, किंमतींना मजबूत मूलभूत आधार मिळाला आहे. उद्योगांकडून वाढत असलेली मागणी, ग्रीन एनर्जी क्षेत्राचा वेगाने होणारा विस्तार आणि जागतिक स्तरावरील अनिश्चिततेने चांदीच्या दराला पाठिंबा दिला आहे. इतकी तीव्र वाढ होऊनही, दरांमध्ये मोठ्या चढ-उताराचा धोका पूर्णपणे टळलेला नाही, असे तज्ज्ञ मानतात. या क्षेत्रातील जाणकार सांगतात की, “आता चांदी केवळ दागिने बनवण्यापुरती राहिलेली नाही. मोबाईल फोन, इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे, सोलर पॅनल आणि इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये चांदीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असल्याने तिची मागणी वाढली आहे.” भारतातही लोक आता चांदीला केवळ दागिन्यांचा धातू न मानता गुंतवणूक आणि औद्योगिक कामासाठी आवश्यक धातू मानू लागले आहेत. यावेळी चांदीची किंमत वाढण्यास कारण लोकांच्या नफा कमावण्याच्या अंदाजाने केलेली खरेदी नसून, कारखाने आणि गुंतवणूकदार अशा दोन्ही बाजूंनी असलेली मागणी आहे. मागणी जास्त आणि पुरवठा मर्यादित असल्याने चांदीचे दर वाढत आहेत, असे जाणकार सांगतात. ग्रीन एनर्जी, इलेक्ट्रिक गाड्या आणि नवीन तंत्रज्ञानामध्ये चांदीचा वापर वाढल्यामुळे किंमतींना आधार मिळत आहे. सोन्याच्या मागोमाग आलेली तेजी – ही तेजी सोन्याच्या किंमती वाढल्यानंतर चांदीमध्ये आलेली आहे, ज्याला ‘सोन्याच्या मागे आलेली तेजी’ असे म्हटले जाऊ शकते. मागील वर्षी ऑक्टोबरमध्ये चांदीत तेजी आल्यानंतर काही दिवसांतच दरात सुमारे ११ टक्के घट झाली होती, तर त्याच काळात सोन्यातही सुमारे ६ टक्क्यांची घसरण झाली होती. बाजारामध्ये चांदीचा साठा कमी झाला आहे आणि अमेरिकेने चांदीचा समावेश ‘क्रिटिकल मिनरल’ या महत्त्वाच्या खनिजांच्या यादीत केल्यामुळे किंमतींवर दबाव वाढला आहे. इलेक्ट्रॉनिक सामान, सोलर पॅनल, इलेक्ट्रिक गाड्या, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि डेटा सेंटर्समध्ये चांदीचा वापर सातत्याने वाढल्याने भविष्यात ती ग्रीन एनर्जी आणि डिजिटल तंत्रज्ञानासाठी अत्यंत आवश्यक धातू ठरू शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. 3 लाख रुपये प्रति किलोचा अंदाज, पण धोक्याची सूचना – तज्ज्ञांनी अंदाज वर्तवताना सांगितले की, जर सध्याचे वातावरण कायम राहिले, तर चांदीचा दर भविष्यात 100 डाॅलर प्रति औंस, म्हणजे सुमारे 3 लाख रुपये प्रति किलो पर्यंत पोहोचू शकतो. मात्र, त्याचबरोबर तीव्र सावधगिरी बाळगण्याचा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे. इतिहास साक्षी आहे की, जेव्हा किंमती खूप वेगाने वाढतात, तेव्हा त्यानंतर त्याच वेगाने घसरणही होते. बाजारामध्ये चांदीचा पुरवठा आणि मागणी समान होईल, तेव्हा ती ‘पीक सिल्व्हर’ (सर्वात उच्च किंमत) च्या जवळ पोहोचल्याचे संकेत असेल, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, पुढील एक वर्षात चांदीचे दर फार वर-खाली होणार नाहीत. कारखान्यांची मागणी आणि गुंतवणूकदारांचा सहभाग यामुळे दरांना आधार मिळेल आणि जागतिक अनिश्चिततेमुळे लोक चांदीमध्ये गुंतवणूक कायम ठेवतील. अस्वीकरण: येथे व्यक्त केलेले चांदीच्या गुंतवणुकीचे मत बाजारातील तज्ञांचे आहे. दैनिक प्रभात या मतांना समर्थन देत नाही आणि वाचकांनी गुंतवणूक करण्यापूर्वी स्वतःचा निर्णय घ्यावा.
