पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मंगळवारी स्वातंत्र्यदिनी दहाव्यांदा लाल किल्ल्याच्या तटबंदीवरून देशाला संबोधित केले. मात्र या संबोधनात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे निवडक शब्द, जे गेली नऊ वर्षे स्वातंत्र्यदिनी संपूर्ण देश ऐकत होता, ते बदलण्यात आले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या भाषणात यावेळी ‘बंधू आणि भगिनी’ आणि ‘माझ्या प्रिय देशवासियो’ ऐवजी ‘कुटुंबातील सदस्यांचा’ उल्लेख केला. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या ‘कुटुंबातील सदस्य’ या उल्लेखामागे अनेक सामाजिक आणि राजकीय अर्थ काढले जात आहेत. पंतप्रधान मोदींच्या ‘कम्युनिकेशन स्किल्स’सह त्यांच्या भाषणांवर संशोधन करणार्‍या तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की, हे करून मोदींनी आगामी निवडणुकांमध्ये अधिकाधिक घरांपर्यंत पोहोचण्याचा आपला आवाका वाढवला आहे.

कुटुंब हा अजूनही भारतीय परंपरेतील सर्वात मजबूत धागा आहे
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मंगळवारी स्वातंत्र्यदिनी केलेल्या भाषणात कुटुंबातील सदस्य या शब्दाचा दोन डझनहून अधिक वेळा उल्लेख केला आणि तज्ज्ञ आणि विरोधकांना त्याचा अर्थ जाणून घेण्याची संधी दिली. वर्धास्थित महात्मा गांधी आंतरराष्ट्रीय हिंदी विद्यापीठातील भाषा आणि संवादाचे प्राध्यापक जगदीश नारायण म्हणतात की, ज्या शब्दांमध्ये लोकांना अधिकाधिक जोडण्याची क्षमता असते, ते शब्द केवळ राजकारणातच नव्हे तर सामान्य भाषेतही वापरले जातात.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या भाषणात त्यांनी कुटुंबीयांचा वारंवार उल्लेख करून, देशातील अधिकाधिक लोकांशी थेट ‘संबंध’ दृढ करण्याचा त्यांचा प्रयत्न असेल. कुटुंबाकडे अजूनही भारतीय परंपरेतील सर्वात मजबूत धागा म्हणून पाहिले जाते, असे त्यांचे मत आहे. अशा परिस्थितीत पंतप्रधानांसारख्या मोठ्या व्यक्तिमत्त्वाने देशातील जनतेला, विशेषत: गरीब वर्गातील कुटुंबांना आपले कुटुंबीय म्हणून सांगितले, तर त्याचा मोठा परिणाम होतो.

पीएम मोदींच्या भाषणांवर संशोधन –
प्रोफेसर जगदीश नारायण म्हणतात की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भाषाशैली आणि त्यांच्या भाषणात नेहमीच दुतर्फा संवाद राहिला आहे. प्रोफेसर जगदीश सांगतात की, त्यांच्या विभागातील विद्यार्थ्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भाषणे आणि त्यांच्या संवादाच्या पद्धतींवरही अनेक प्रकारचे संशोधन केले आहे. त्यांच्या संशोधनादरम्यान, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची गेल्या अनेक वर्षांतील भाषणे चिन्हांकित करून त्यावर सखोल संशोधन करण्यात आले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी प्रत्येक भाषणात केवळ दुतर्फा संवादालाच महत्त्व देत नाहीत तर नेहमी थेट जनतेशी जोडणारे शब्द वापरतात. त्यांचा विश्वास आहे की कुटुंबातील सदस्य देखील त्याचा एक भाग आहे.

‘कुटुंबिय’चा प्रभाव मोठ्या जनमानसावर पडेल –
“सेंटर फॉर लिंग्विस्टिक्स अँड इट्स इम्पॅक्ट” चे राष्ट्रीय संयोजक जेपी लोढा म्हणतात की, भाषा आणि देहबोलीद्वारे तुम्ही लोकांवर मोठ्या प्रमाणात प्रभाव टाकू शकता. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी नेहमीच या प्रकरणी वेगवेगळ्या व्यासपीठांवरून लोकांवर प्रभाव टाकत आहेत. कुटुंब हे भारतीय परंपरेतील सहवासाचे एक मजबूत माध्यम आहे ज्यामध्ये लोकांना केवळ आपलेपणाची भावनाच नाही तर थेट त्यांच्याशी जोडले जाते.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी स्वातंत्र्यदिनी वारंवार बोललेल्या कुटुंबातील सदस्यांच्या प्रभावाबाबत लोढा म्हणतात की, याचा परिणाम मोठ्या जनतेवर नक्कीच होईल.

काँग्रेस पक्षाने आरोप केले –
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी लाल किल्ल्यावरून दिलेल्या दीड तासाच्या भाषणादरम्यान कुटुंब या शब्दावरूनही राजकारण सुरू झाले आहे. निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दीड तासाच्या भाषणात केवळ राजकीय शब्दच बोलल्याचा आरोप काँग्रेस पक्षाने केला आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे संपूर्ण आयुष्य देशासाठी समर्पित असल्याचे केंद्रीय माहिती आणि प्रसारण मंत्री अनुराग ठाकूर यांनी म्हटले आहे. त्यामुळे संपूर्ण देशातील जनता त्यांचे कुटुंबीय आहे. आणि ते आपल्या देशातील प्रत्येक नागरिकाला आणि प्रत्येक घराला एक कुटुंब मानतात.

अनुराग ठाकूर यांनी काँग्रेसवर निशाणा साधताना असेही म्हटले आहे की, काही लोकांसाठी देशातील मतदार राक्षस असू शकतात परंतु आमच्यासाठी देशातील प्रत्येक नागरिक आणि घर हे माझे स्वतःचे घर आणि माझे कुटुंब आहे.

लोकसभा निवडणुकीसाठी पंतप्रधान मोदींचे भाषण –
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी दहाव्यांदा लाल किल्ल्यावरून केलेले भाषण 2024 च्या लोकसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर असल्याचे राजकीय विश्लेषकांचे मत आहे. राजकीय विश्लेषक सत्यपाल पुंडीर म्हणतात की, पंतप्रधानांनी ज्या पद्धतीने या भाषणात शब्द वापरले ते आगामी लोकसभा निवडणुकीपूर्वी मांडलेले कथन म्हणून दिसते.

सत्यपाल पुंडिर यांनी विश्वास व्यक्त केला आहे की, बंधू, भगिनी आणि माझ्या प्रिय देशबांधवांऐवजी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न केला आहे. ते म्हणतात की पंतप्रधान नरेंद्र मोदी ज्या पद्धतीने आपल्या योजना देशातील एका मोठ्या वर्गाला सांगतात, ते भारतीय वातावरणात कुटुंबप्रमुख म्हणून करत आले आहेत. या भाषणातही त्यांनी जनतेल्या आपल्याशी जोडण्याचा प्रयत्न केला आहे.