Why Gold Silver Price is Increasing: गेल्या काही दिवसांपासून सोन्या-चांदीच्या दरात होत असलेल्या विक्रमी वाढीवर केंद्र सरकारने अखेर आपले मत मांडले आहे. सरकारने संसदेत एका प्रश्नाच्या लेखी उत्तरात या दरवाढीमागची प्रमुख कारणे स्पष्ट केली आहेत. सोमवारी सरकारने लोकसभेत दिलेल्या उत्तरात म्हटले आहे की, सोने आणि चांदीच्या किमतीतील सध्याच्या तेजीचे मुख्य कारण म्हणजे वाढलेला भू-राजकीय तणाव आणि जागतिक विकासाबाबतची अनिश्चितता आहे. या परिस्थितीमुळे ‘सुरक्षित गुंतवणूक’ म्हणून मौल्यवान धातूंच्या मागणीत मोठी वाढ झाली आहे. मागील आठवड्यात, विशेषतः शुक्रवारी, मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर सोने आणि चांदीने विक्रमी उच्चांक गाठला. यावेळी चांदीने तर प्रथमच 2 लाख रुपयांचा आकडा ओलांडला होता. अर्थ राज्यमंत्री पंकज चौधरी यांनी लोकसभेत एका प्रश्नाच्या लेखी उत्तराद्वारे मौल्यवान धातूंच्या मूल्यनिर्धारणावर भाष्य केले. ते म्हणाले, “सोने आणि चांदीसारख्या मौल्यवान धातूंच्या देशांतर्गत किमती प्रामुख्याने त्यांच्या प्रचलित आंतरराष्ट्रीय किमती, अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत भारतीय रुपयाचा विनिमय दर आणि लागू कर/शुल्क यावर निर्धारित होतात.” सुरक्षित गुंतवणुकीची वाढती मागणी – किमतीतील अलीकडील वाढीवर जोर देत चौधरी म्हणाले, “या तेजीचे कारण मुख्यतः वाढता भू-राजकीय तणाव आणि जागतिक विकासाविषयीची अनिश्चितता हे आहे. यामुळे सुरक्षित गुंतवणुकीच्या साधनांना प्रोत्साहन मिळाले आहे. यामध्ये जगभरातील केंद्रीय बँका आणि प्रमुख संस्थांकडून होणारी मोठ्या प्रमाणात सोन्याची खरेदी देखील समाविष्ट आहे.” पंकज चौधरी यांनी पुढे स्पष्ट केले की, सोने-चांदीची दुहेरी भूमिका आहे. हे केवळ उपभोगाचे साधन नाही, तर गुंतवणुकीचेही साधन आहे. अनिश्चिततेपासून संरक्षण करणारे ‘सुरक्षित मालमत्ता’ म्हणून त्यांच्याकडे पाहिले जाते. चौधरी यांनी स्पष्ट केले की, मौल्यवान धातूंच्या किमती बाजाराद्वारे निर्धारित होतात आणि सरकार मूल्य निर्धारण प्रक्रियेत सामील नसते. ते म्हणाले की, सोन्या-चांदीच्या किमती वाढल्यास देशांतर्गत मालमत्तेवर सकारात्मक परिणाम होतो, कारण सध्याच्या साठ्याचे काल्पनिक मूल्य वाढते. चालू आर्थिक वर्षात, भारताने सप्टेंबरपर्यंत 26.51 अब्ज अमेरिकन डॉलर किमतीचे सोने आणि 3.21 अब्ज अमेरिकन डॉलर किमतीची चांदी आयात केली आहे.
