Vice President Election। भारताच्या १७ व्या उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीसाठी आज संसद भवनात मतदान होणार आहे. एनडीएचे उमेदवार सी.पी. राधाकृष्णन आणि इंडिया ब्लॉकचे उमेदवार माजी सरन्यायाधीश बी. सुदर्शन रेड्डी यांच्यात ही लढत आहे. १६ वे उपराष्ट्रपती जगदीप धनखड यांनी २१ जुलै रोजी अचानक आरोग्याच्या कारणास्तव राजीनामा दिल्यानंतर ही निवडणूक होत आहे.

मतदान सकाळी १० ते सायंकाळी ५ वाजेपर्यंत वसुधा याठिकाणी कक्ष क्रमांक एफ-१०१ मध्ये पार पडणार आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी सकाळी १० वाजता मतदान करतील. उपराष्ट्रपती निवडणुकीसाठी मतदान सुरू होण्यापूर्वी, सर्व एनडीए खासदार सकाळी ९:३० वाजता नाश्त्याच्या बैठकीला उपस्थित राहतील. केंद्र सरकारचे वरिष्ठ मंत्री त्यांच्या संबंधित राज्यातील खासदारांचे आतिथ्य करतील. केंद्रीय कृषी मंत्री शिवराज सिंह चौहान त्यांच्या निवासस्थानी मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडच्या खासदारांसोबत नाश्त्याची बैठक घेतील.

केंद्रीय कायदा आणि न्याय मंत्री अर्जुन राम मेघवाल राजस्थानमधील खासदारांचे आतिथ्य करतील. तसेच, केंद्रीय गृह राज्यमंत्री नित्यानंद राय बिहारमधील एनडीए खासदारांचे आतिथ्य करतील. उपराष्ट्रपती निवडणुकीची मतमोजणी सायंकाळी ६ वाजता सुरू होईल आणि मंगळवारी रात्री उशिरा किंवा बुधवारी सकाळी निकाल जाहीर होण्याची अपेक्षा आहे.

उपराष्ट्रपती निवडणुकीचा आकडा Vice President Election। 

उपराष्ट्रपती निवडणुकीत लोकसभेचे सर्व खासदार (५४३ सदस्य) आणि राज्यसभेचे (२३३ निवडून आलेले, १२ नामनिर्देशित सदस्य) मतदान करतात. सध्या, ५ राज्यसभेचे आणि १ लोकसभेचे जागा रिक्त असल्याने ७८१ खासदार मतदान करण्यास पात्र आहेत. भारत राष्ट्र समिती (बीआरएस, ४ राज्यसभेचे खासदार) आणि बिजू जनता दल (बीजेडी, ७ राज्यसभेचे खासदार) आणि शिरोमणी अकाली दल (एसएडी, १ लोकसभा आणि २ राज्यसभेचे खासदार) यांनी त्यांच्या खासदारांना मतदानापासून दूर राहण्यास सांगितले आहे, ज्यामुळे मतदारांची संख्या ७६७ पर्यंत जाऊ शकते.

उपराष्ट्रपती निवडणुकीतील मतदान प्रक्रिया

उपराष्ट्रपती निवडणुकीसाठी राज्यसभेचे सरचिटणीस पी.सी. मोदी यांची निवडणूक अधिकारी म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. एकल हस्तांतरणीय प्रमाणित प्रतिनिधित्व प्रणाली (सिंगल ट्रान्सफरेबल व्होट) अंतर्गत मतदान गुप्त असेल. पांढऱ्या मतपत्रिकेवर, खासदार उमेदवारांच्या नावांसमोर प्राधान्य (१, २, ३…) चिन्हांकित करतील ज्यावर विशेष शाई असेल. पोस्टल मतपत्रिका फक्त प्रतिबंधात्मक अटकेत असलेल्या खासदारांसाठी (जसे की शेख अब्दुल रशीद आणि अमृतपाल सिंग) परवानगी आहे, जर त्यांच्याकडे तुरुंग प्रभारीकडून प्रमाणपत्र असेल.

मतांची मोजणी आणि निकाल Vice President Election। 

वैध मतांची पहिली प्राधान्य मोजली जाईल. ५०% पेक्षा जास्त मते मिळवणाऱ्या उमेदवाराला विजयी घोषित केले जाईल. जर दोन्ही उमेदवारांपैकी कोणालाही बहुमत मिळाले नाही, तर सर्वात कमी मते असलेल्या उमेदवाराला काढून टाकून पुढील प्राधान्याच्या आधारावर मते हस्तांतरित केली जातील. बहुमत निश्चित होईपर्यंत ही प्रक्रिया सुरू राहील. अवैध मतपत्रिका (उमेदवाराच्या नावासमोर अस्पष्ट प्राधान्य चिन्हांकित, चुकीचे चिन्ह असलेले मतपत्रके, स्वाक्षरी नसलेले मतपत्रके) नाकारल्या जातील. जर उमेदवाराला वैध मतांच्या एक षष्ठांश (सुमारे १२८ मते) देखील न मिळाल्यास, १५,००० रुपयांची सुरक्षा ठेव जप्त करण्यात येणार आहे.

क्रॉस व्होटिंगचीही शक्यता  

राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपती निवडणुकीत पक्षाचे चिन्ह नसतात, त्यामुळे व्हीप लागू नाही. पक्षांतर विरोधी कायदा देखील लागू नाही, ज्यामुळे खासदारांना मुक्तपणे मतदान करता येते. त्यामुळे क्रॉस व्होटिंगची शक्यता आहे. ही निवडणूक देखील महत्त्वाची आहे कारण नवीन उपराष्ट्रपती राज्यसभेचे अध्यक्ष देखील बनतील. त्यामुळे, भाजपच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी आणि काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील इंडिया आघाडीने उपराष्ट्रपती निवडणुकीसाठी तयारी सुरू केली आहे.